organik kimyo

PPTX 57 pages 5.2 MB Free download

57 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type PPTX

Pages 57

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 57

organik kimyo organik kimyo 1-mavzu: kirish. fanning rivojlanishi toshkent kimyo-texnologiya instituti shahrisabz filiali ma’ruzachi: h.sh.tilovov uglerod barcha tirik organizmlar asosan uglerod atomlaridan tashkil topgan c sticttv barcha tirik organizmlar asosan uglerod atomlaridan tashkil topgan c aminogruppa karboksilgruppa radikal misol uchun tirik organizmlardagi aminokislotalar bunga yaqqol misol bo’la oladi 3 uglerod da 4 ta juftlashmagan elektron mavjud c u h, o, n, s, p atomlari, galogenlar va ayrim metall atomlari bilan birikishi mumkin organik kimyo taraqqiyotining asosiy bosqichlari: empirik davr (xviii asrning oxiri) i ii iii iv analitik davr (xviii asrning oxiri – xix asrning 60-yillari) tuzilish nazariyasi davri (xix asrning 60-yillaridan xx asr boshi) organik kimyo rivojlanishining hozirgi zamon molekulyar-atomistik yoki ilmiy takomillashuv davri organik moddalar kishilarga juda qadimdan ma’lum bo’lgan. kishilarga dastavval ma’lum bo’lgan birikma sirka kislota bo’lgan. 6 sirka kislotasi uni ishqorga ta’sir ettirib tuz hosil qilingan, ular organik bo`yoqlarni (alizarin, purpur, indigo), uzum sharbatini bijg`itib sirka hosil …

2 / 57

va vino kislotalar ham tuzlar sinfiga kiritilgani ma’lum. quyuq suyuqliklarning barchasi moylar deb hisoblangan. 10 suvda eriydigan moddalar tuzlar sinfiga kiritilgan hatto qahrabo, oksalat va vino kislotalar ham tuzlar sinfiga kiritilgani ma’lum. quyuq suyuqliklarning barchasi moylar deb hisoblangan shunga ko’ra bu gruppa haqiqiy moylardan tashqari havoda nam tortib suyuqlanadigan – koh, kuporos moyi (konsentrlangan h2so4) ni ham o’z ichiga olgan. barcha uchuvchan moddalar spirtlar deb qabul qilingan. hcl va hno3, sncl2 va nh3 uchuvchan bo’lganligidan ular ham vino spirti qatori spirtlar deb hisoblangan. ammiakning suvdagi eritmasi hozir ham «navshadil spirt» deb atalishi ana shundan. organik kimyo mustaqil fan sifatida xix asrning boshlarida vujudga kelgan. j.j.berselius (1779-1848) «organik kimyo» termini birinchi marta 1808-yilda y. berseliusning kimyoga oid yozgan «ximiya darsligi» kitobida paydo bo’lgan. organik kimyo – o’simlik va hayvonlardan olinadigan yoki hayotiy kuch ta’sirida hosil bo’ladigan moddalar kimyosidir j.j.berselius anorganik va organik moddalar orasidagi eng muhim farq shundaki, anorganik moddalarni laboratoriyada …

3 / 57

. 1861 yil, qozon universiteti - uglerod birikmalari anorganik birikmalarga nisbatan beqaror, - uglerod boshqa elementlar bilan birikib xilma-xil birikmalar hosil qiladi; - uglerodli ko`pchilik birikmalar bir xil empirik formulaga ega bo`lib, tuzulishi va xususiyatlari jihatdan farqlanadi va bu hodisani izomeriya deb atadi «organik kimyoni to`liq o`rganishga kirish» kitobidan a.m.butlerov (1828-1886) c c nemis ximigi k.shorlemmer uglerod atomlari o`zaro birikib –c–c– zanjirini hosil qilishini ko`rsatib berdi. shu tariqa organik kimyo fan sifatida tarkib topib va rivojlanib bordi. nemis ximigi k.shorlemmer uglerod atomlari o`zaro birikib –c–c– zanjirini hosil qilishini ko`rsatib berdi. shu tariqa organik kimyo fan sifatida tarkib topib va rivojlanib bordi. 23 organik kimyoning alohida fan sifatida ajralib chiqishiga quyidagilar sabab bo’lgan: organik moddalar soni anorganik moddalarga qaraganda ko’p. (anorganik moddalar-650000; organik moddalar- 10000000 dan ortiq; 20000/yil yangi modda sintezi) organik moddalaning inson hayoti faoliyatidagi ahamiyati katta. organik kimyo fanida o’rganiladigan moddalar o’simlik va hayvon organizmida sodir bo’ladigan hayotiy jarayonning …

4 / 57

tufayli reaksiya sekin boradi va olinishi kerak bo’lgan modda to’liq hosil bo’lmaydi. a. m. butlerovning kimyoviy tuzilish nazariyasi hamda organik kimyoning rivojlanishi xix asrning boshlari noorganik birikmalar oddiy radikallardan, organik birikmalar esa murakkab radikallardan tashkil topgan bo’lib, bu radikallar kimyoviy jarayonlar natijasida bir birikma tarkibidan ikkinchi birikma tarkibiga o’zgarmasdan o’tadi radikallar nazariyasi radikal - atom yoki atomlar guruhi a. m. butlerovning kimyoviy tuzilish nazariyasi hamda organik kimyoning rivojlanishi nemis olimi libix achchiq danak moyidan foydalanib tarkibida benzoil radikali –c6h5co- bo’lgan benzoil aldegidini c6h5cho; benzoy kislotani – c6h5cooh benzoil xloridni c6h5cocl va boshqalarni ajratib oldi va ularning tarkibida o’zgarmaydigan –c6h5co- gruppaning borligini aniqladi. justus von liebig (1803-1873) ko’pchilik kimyogarlar organik moddalar reaksiyaga kirishib, boshqa moddalarga aylanganida ularning molekulalaridagi ma’lum bir atomlar gruppalarining o’zgarmasligini kuzatdilar. h3c−ch2−oh + [o] → h3c−coh + [o] → h3c−cooh etil spirt sirka aldegid sirka kislota ch3− gruppa bunday atomlar gruppasi «radikallar» deyilib, organik moddalar radikallardan tashkil topgan, …

5 / 57

ib, ulardagi faqat bir yoki bir necha h – atomining o’rniga radikallarning almashinishi natijasida yangi organik moddalar hosil bo’ladi. vodorod suv vodorod xlorid ammiak metan t i p l a r vodorod molekulasidagi bir yoki ikki vodorod atomining o’rniga radikallar almashgan bo’ladi h−h ch3−h h3c−ch3 c2h5−h vodorod molekulasi metan etan vodorod tipi suv molekulasidagi bitta yoki ikkala vodorod atomi o’rniga har xil radikallarning almashinishi tufayli spirt, murakkab efir, kislota angidridi va boshqa birikmalar hosil bo’ladi suv metil spirt dimetil efir sirka kislota suv tipi galogenli organik birikmalarning hosil bo’lishi va tuzilishi ifodalanadi h−cl ch3−cl ch3−co−cl cl−ch2−cooh vodorod xlorid metil xlorid asetil xlorid xlorsirka kislota vodorod xlorid tipi aminlar, aminokislotalar va boshqa birikmalarning sistemaga solingan tuzilishi tushuntirilgan nh3 ch3−nh2 ch3−nh−ch3 h2n−ch2−cooh ammiak metil amin dimetil amin aminosirka kislota ch3−conh2 ho−ch2−ch2−nh2 sirka kislota amidi etanolamin ammiak tipi metandagi vodorod atomlari o’rniga atomlar gruppasining almashinishidan uglevodorodlar, spirtlar, galogenli va boshqa birikmalar hosil bo’ladi …

Want to read more?

Download all 57 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organik kimyo"

organik kimyo organik kimyo 1-mavzu: kirish. fanning rivojlanishi toshkent kimyo-texnologiya instituti shahrisabz filiali ma’ruzachi: h.sh.tilovov uglerod barcha tirik organizmlar asosan uglerod atomlaridan tashkil topgan c sticttv barcha tirik organizmlar asosan uglerod atomlaridan tashkil topgan c aminogruppa karboksilgruppa radikal misol uchun tirik organizmlardagi aminokislotalar bunga yaqqol misol bo’la oladi 3 uglerod da 4 ta juftlashmagan elektron mavjud c u h, o, n, s, p atomlari, galogenlar va ayrim metall atomlari bilan birikishi mumkin organik kimyo taraqqiyotining asosiy bosqichlari: empirik davr (xviii asrning oxiri) i ii iii iv analitik davr (xviii asrning oxiri – xix asrning 60-yillari) tuzilish nazariyasi davri (xix asrning 60-yillaridan xx asr boshi) organik kimyo rivojlan...

This file contains 57 pages in PPTX format (5.2 MB). To download "organik kimyo", click the Telegram button on the left.

Tags: organik kimyo PPTX 57 pages Free download Telegram