aerodromlarda sun’iy qoplamalar turlari va vazifalari

PPT 14 pages 1.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 14
слайд 1 oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi termiz muhandislik-texnologiya inistituti «yo‘l muhandislik» kafedrasi «aerodromlarni loyixalash, qurish va ekspluatatsiya qilish» fanidan taqdimot mavzu: aerodromlarda sun’iy qoplamalar turlari va vazifalari fan o’qituvchisi: odinayev r.q. termiz-2022y. reja: 1. sun’iy qoplamalarga bo‘lgan talablar 2.aerodrom sun’iy qoplamalarining tuzilishi 3.qoplamalarni havo kemalari ta’siriga chidamliligi bo‘yicha tasniflanishi gruntli uchish-qo‘nish tasmalar (guqm) suv toshqini va qattiq yomg‘ir paytlarida, grunti o‘ta namlanib ketishi tufayli hk larining yil bo‘yi uzluksiz ishlashini ta’minlay olmaydi. guqm sochiluvchan, changsimon gruntda qurilgan bo‘lsa, havo issiq kunlarida changish kuchli bo‘lgani sababli ham hk larining xavfsiz harakatini ta’minlay olmaydi. yuqorida aytilgan kamchiliklarni bartaraf qilish uchun sun’iy uchish-qo‘nish tasmalari quriladi (suqm). bunday qoplamalar ancha ko‘p yuklamaga chidaydi va ob-havo noqulayliklari va buzg‘unchi kuchlaridan qat’iy nazar ishlayveradi. sun’iy qoplamalar magistral tutashtiruvchi va rullash yo‘llarida, hk ning turish joylarida, perronlarda quriladi. zamonaviy sun’iy qoplamalar katta yuk ko‘tarishidan tashqari xk ning xavfsiz ishlashini ta’minlash kerak. buning uchun qoplama yuzasiga …
2 / 14
zasi changimaslik; hk sining g‘ildiraklari qoplama bilan yaxshi ilashishini ta’minlaydigan darajada ravonlik va etarli darajada g‘adir-budirlik; iqlimiy va gidrologik omillarga qarshilik; er yuzasi suvlarining grunt asosga o‘tishiga yo‘l qo‘ymaydigan suv o‘tkazmaslik xususiyati; reaktiv dvigatellarning chiqindi gazlari oqimiga chidamlilik; yonilg‘i va moylash materiallarining zararli ta’siriga bardoshlilik; qurilishining soddaligi, mexanizatsiya qo‘llanishi va tejamliligi; ta’mirlash va ekspluatatsiyada qoplamaga qarab turish ishlarining oddiyligi; mahalliy qurilish materiallarini ishlatish imkoniyati; katta tezlikli va og‘ir hk paydo bo‘lganda qayta qurish imkoniyatlari. sun’iy qoplamalarning konstruksiyasi hk larining hisobiy yuklamasi, tayanchlari sxemasi, aerodromni ekspluatatsiya qilish jadalligi, tabiiy grunt sifati kabi omillarga bog‘liq. sun’iy qoplamalar bir nechta qatlamdan iborat bo‘ladi; qoplamaning o‘zi – 1; tabiiy asos – 2; tabiiy gruntli asos – 3. birinchi ikkitasi ham, o‘z navbatida, bir nechta qatlam bo‘lishi mumkin. sun’iy va tabiiy asos ikkovi birgalikda qoplama asosini tashkil etadi qoplamaning o‘zi – yuqori qatlam bo‘lib, hk lari g‘ildiraklaridan yuklama oladi va tabiiy omillar ta’siriga bevosita uchraydi. …
3 / 14
biiy grunt asos, ya’ni gruntning yuqori qatlami qoplamadan tushayotgan bosimni o‘ziga oladi va bunda xavfli deformatsiyalarga uchramasligi kerak. tabiiy grunt asosning mexanik xususiyatlari tabiiy omillarning yillar davomidagi ta’siri ostida ancha o‘zgaradi: namlanadi, quriydi, muzlaydi, eriydi. namligi oshsa, yuk ko‘tarish qobiliyati pasayadi ayniqsa, uning tarkibida changsimon va tuproq zarralari ko‘p bo‘lsa. grunt muzlasa uning g‘ovaklarida muz paydo bo‘ladi, hajmi ortadi, eriganda yana zichligi kamayadi. qishda grunt yuzasi ko‘pchib qoladi. bahorda grunt ichidagi muz eriydi, g‘ovaklar suv bilan to‘ladi, asos ko‘p siqilishi tufayli ko‘tarish qobiliyati keskin kamayadi. qoplamaning turg‘unligi ko‘p jihatdan tabiiy grunt asosni tayyorlashga bog‘liq. shuning uchun qoplama qurishdan oldin uni tekislab, shibbalash lozim. qoplamalarni havo kemalari ta’siriga chidamliligi bo‘yicha tasniflanishi. aerodrom qoplamalarini quyidagicha tasniflash mumkin: a) hk lari g‘ildiraklaridan yuk tushganda qoplamaning ishlash xarakteri bo‘yicha; b) xizmat muddati va mukammallik darajasi bo‘yicha. birinchisini yana ikki guruhga ajratish mumkin: bikir , nobikir. bikir qoplama hk lari og‘irligi va tabiiy omillar ta’sirida …
4 / 14
bo‘ladi. qoplamaning instruktiv qatlamlari. 1-qoplama, 2-asos, 3-gruntli asos bahorgi va kuzgi toshqinlar davrida gruntga tushadigan bosim ko‘payadi, qoplamaning deformatsiyasi elastik-plastik xarakterga ega bo‘ladi. nobikir qoplamalarga quyidagilar kiradi: asfaltbeton, chaqiq toshli va yopishqoq modda bilan ishlov berilgan boshqa mustahkam material; yopishqoq modda aralashtirilgan grunt vaa chaqiq toshli, grunt va mayda toshli va gruntli. sun’iy qoplamalar o‘zining xizmat muddati va mukammallik darajasiga qarab kapital va engillashtirilgan turlarga bo‘linadi. kapital qoplamalar uzoqqa uchadigan hk lari uchun mo‘ljallanadi. ularda ko‘tarilish – qo‘nish amallari ko‘p bo‘ladi va uzoq muddat xizmat qiladi. hamma bikir va asfaltbeton qoplamalar kapital turga kiradi. o‘rtacha hk lari ekspluatatsiya qilinadigan aerodromlarda engillashtirilgan qoplama quriladi. bunga saralangan va organik bog‘lovchi materiallar qo‘shilgan mustahkam chaqiq toshlardan qurilgan qoplamalar, xuddi shunday ishlov berilgan chaqiq tosh va mayda tishli qoplamalar, organik va noorganik materiallar qo‘shilgan, gruntli va mahalliy mineral materiallardan qurilgan qoplamalar kiradi. kapital qoplamalar hamma yo‘l-iqlim zonalarda, gidrogeologik sharoitlari i va ii tur bo‘lgan …
5 / 14
li qoplamaning tagidagisiga oriq beton, qumbeton, shlakbeton yoki keramzitbeton ishlatiladi. shlakbeton va keramzitbetonning termoizolyasiya xususiyati yaxshi, shuning uchun ularni grunti ko‘pchiydigan joylarda, erning muzlash chuqurligini kamaytirish uchun qo‘llanadi. ikki qatlamli qoplamaning yuqorisini bir qatlamli qoplamadagi singari qilinadi. pastki va yuqori qatlam plitalari orasiga polimer yoki rulon materialdan ajratib turuvchi qatlam yotqiziladi, u ham ikki qatlam bo‘ladi yoki buning o‘rniga 0,5...1,0 sm qalinlikda qum bitum qatlam yotqiziladi. pastki qatlam ostida sun’iy asos barpo qilinadi. ikki qatlamli beton qoplama qurish qamroq mustahkamlikka ega bo‘lgan mahalliy materiallari (oriq beton, qum sement va b.) bor rayonlarda samarali. beton qoplama ichki zo‘riqishlar tufayli yorilib ketmasligi uchun bir qatlamli bo‘lganda yoki ikki qatlamning yuqorisini tomonlari 1:1dan 1:1,5 gacha nisbatli to‘g‘ri to‘rtburchak shaklida loyihalanadi. plitaning tomoni ko‘pi bilan 5 m (qalinligi 0,3 m gacha bo‘lsa)dan ortmasligi kerak; qalinligi 0,3 m dan ortiq bo‘lsa – 7...7,5 m. pastki qatlam plitasining tomoni 10m gacha bo‘lishi mumkin. beton qoplamalar suqm, …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aerodromlarda sun’iy qoplamalar turlari va vazifalari"

слайд 1 oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi termiz muhandislik-texnologiya inistituti «yo‘l muhandislik» kafedrasi «aerodromlarni loyixalash, qurish va ekspluatatsiya qilish» fanidan taqdimot mavzu: aerodromlarda sun’iy qoplamalar turlari va vazifalari fan o’qituvchisi: odinayev r.q. termiz-2022y. reja: 1. sun’iy qoplamalarga bo‘lgan talablar 2.aerodrom sun’iy qoplamalarining tuzilishi 3.qoplamalarni havo kemalari ta’siriga chidamliligi bo‘yicha tasniflanishi gruntli uchish-qo‘nish tasmalar (guqm) suv toshqini va qattiq yomg‘ir paytlarida, grunti o‘ta namlanib ketishi tufayli hk larining yil bo‘yi uzluksiz ishlashini ta’minlay olmaydi. guqm sochiluvchan, changsimon gruntda qurilgan bo‘lsa, havo issiq kunlarida changish kuchli bo‘lgani sababli ham hk larining xavfsiz harakatini ta’minlay ...

This file contains 14 pages in PPT format (1.3 MB). To download "aerodromlarda sun’iy qoplamalar turlari va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: aerodromlarda sun’iy qoplamalar… PPT 14 pages Free download Telegram