qizil kitob va qo‘riqxonalar

DOC 122.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1472219479_64764.doc qizil kitob va qo‘riqxonalar reja: · alohida muhofaza etiladigan hududlar haqida tushuncha · qizil kitob haqida tushuncha · o’rta osiyo qo‘riqxonalari tabiatni muhofaza qilish - landshaftning bir butunligi, tabiiy komponentlarning o‘zaro muvozanatini muhofaza qilishga qaratilgan. landshaftlarni muhofaza qilishning juda ko‘p shakllari mavjud. bular: qo‘riqxonalar, zakazniklar, rezervatlar, xalq bog‘laridan iborat. tabiatni muhofaza qilish ayrim hududlarda tabiiy kompleksni (landshaftlarni) o‘z holicha maxsus rejim bilan qo‘riqlashni ham talab qiladi. bunday maxsus rejim bilan muhofaza qilinadigan hududlar xo‘jalikda o‘zlashtirishdan bevosita ajratib olinib qo‘riqlanadigan tabiiy ob’ektlardir. hududning ayrim uchastkalarini muhofaza qilishda maxsus rejimini o‘rnatishning zarurligi fan-texnika inqilobi sharoitida inson xo‘jalik faoliyati natijasida keskin o‘zgarayotgan va kamayayotgan yer tabiiy boyliklariga insonning ongli munosabatda bo‘lishiga asoslanadi. bunday uchastkalarni qo‘riqxonalar, rezervatlar, tabiiy parklar, tabiat yodgorliklari, zakazniklar deyiladi. muhofaza qilinadigan hududlarning tasnifi ishlab chiqilmagan. ularni bo‘lishda qo‘yidagi belgilarga amal qilinadi: 1) muhofaza qilinadigan hududdan foydalanish rejimining asosiy maqsadi va harakteri; ulardan xo‘jalikda foydalanishni butunlay man etish; fan va …

riqxona maydoni ga hisobida 1 2 3 4 5 1. zomin tog‘ – o‘rmon davlat qo‘riqxonasi 1926 (1960) jizzax viloyati 10560 2. chotqol tog‘ – o‘rmon davlat qo‘riqxonasi 1947 toshkent viloyati 47500 3. qorako‘l qo‘riqxonasi 1971 buxoro viloyati 20500 4. qiziqum qo‘riqxonasi 1971 buxoro viloyati 4000 5. bodayto‘qay qo‘riqxonasi 1971 qoraqalpog‘iston respublikasi 10000 6. nurota tog‘ – yong‘oqzor qo‘riqxonasi 1975 jizzax viloyati 40000 7. zarafshon qo‘riqxonasi 1977 samarqand viloyati 2500 8. qizilsuv tog‘ – archa qo‘riqxonasi 1975 qashqadaryo viloyati 20000 9. miroqi tog‘ – o‘rmon davlat qo‘riqxonasi 1976 qashqadaryo viloyati 35000 10. vardanza 1976 buxoro viloyati 324 11. kitob geologik qo‘riqxonasi 1979 qashqadaryo viloyati 5378 12. «surxon» qo‘riqxonasi 1986 surxondaryo viloyati 24583 13. besh – orol qo‘riqxonasi 1979 o‘sh viloyati 116700 14. sori – chelak qo‘riqxonasi 1959 o‘sh viloyati 23900 15. issiqko‘l qo‘riqxonasi 1948 issiqko‘l viloyati 19000 16. norin qo‘riqxonasi 1983 norin viloyati 24200 17. ustyurt qo‘riqxonasi 1984 mang‘ishlak viloyati …

» tushunchalariga turli xil mazmun beriladi. mamlakatimizda alohida muhofaza qilinadigan yoki qo‘riqlanadigan hududlar – landshaftlar - qo‘riqxonalar, har xil turdagi zakazniklar, tabiiy parklar va yodgorliklar yuqoridagi belgilarga muvofiq tashkil qilinadi. hozirgi vaqtda qo‘riqlanadigan hududlar, ya’ni xo‘jalikda foydalanish butunlay man etilgan tabiiy ob’ektlar tabiatni muhofaza qilishning asosiy va amaliy usuli emas. lekin shunga qaramasdan qo‘riqlanadigan hudud tabiatini muhofaza qilishda muhim rol o‘ynaydi. ularning vazifalari juda xilma-xildir. spesifik va hududiy vazifalar bilan birga, har bir qo‘riqlanadigan hudud tabiatini muhofaza qilishning umumiy muammolarini hal etishga xizmat qiladi. qo‘riqlanadigan hudud tabiiy komplekslar tabiiy holatining etaloni bo‘lib xizmat qiladi. inson tomonidan nisbatan kam o‘zgartirilgan tabiiy komplekslarda geografik, geofizik, biologik va boshqa jarayonlarni o‘rganish mumkin. har xil tabiiy hududlar tipi va komplekslari uchun xos bo‘lgan jarayonlarni bilish tabiatni o‘zgartirishni loyihalashtirish va insonning geografik muhitga ta’sir etishining oqibatlarini taxminiy tahlil qilish uchun muhim ahamiyatga ega. qizil kitob - nima? bu xavf va umid kitobidir. bu kitobni boshqacha …

amma mintaqada mashhur bo’ldi. bu kitob xuddi kalendardek bezalgan bo’lib, uning har bir varaği har xil rangdadir. har qaysi rangni o’z ma'nosi bo’lib, masalan, qizil rangda yozilgan hayvon zotlari va o’simlik turlarining yo’qolib ketayotgani va ularning himoyaga muhtojligini bildiradi. yer yuzida hayvon zotlari va o’simlik turlarining yo’qolib ketishining ikki sababi bor bo’lib, birinchi sababi: - bu tabiiy sharoitning o’zgarishi natijasida bo’lsa (tabiiy sabab), ikkinchi sababi esa - (antropogen) inson harakatlari natijasidir. dunyoda umumiy qushlar va hayvonlarning 1/4 qismi tabiiy sabablar natijasida yo’qolgan bo’lsa, 3/4 qismi esa ) inson ta'sirida yo’qolgandir. oldin bu raqamlarni faqat biologiya mutaxassislari bilishsa, endi esa mln.lab odamlarga ham ayon bo’ldi va insonlar oldida savol tuğildi: inson, sen nima qilyapsan? to’xta - sen o’z uyingni buzyapsan! hayvon va o’simlik dunyosini asrashda ko’pgina amaliy ishlar qilinib va ularni hisobga olib har qaysi davlat, oblast, tuman va mintaqalarda o’z qizil kitoblari tashkil etilyapdi. o’zbekiston qizil kitobi ham 1984 yilda …

atiigan yer maydoni bo’lib hisoblanadi. qo’riqxonalar- tabiatning ilmiy laboratoriyalari bo’lib, u erda tabiat rivojlanish qonuniyatlarining murakkab tekshirishlari va kuzatishlari o’tqaziladi. qo’riqxonalarda ayrim hayvon zotlari va o’simlik turlari o’rganiladi, hamda bu yerda insonning har qanday ta'siri umuman ta'qiqlanadi. o'zbekistonda, birinchi qo’riqxona- 1929 yilda turkistonning ğarb qismida tashkil qilingan bo’lib, 8000 gektar (ga) maydoniga ega. keyinchalik yer maydoni 15600 ga kengaytirilgan. u hozirda zomin nomini olgan. ikkinchi qo’riqxona - 1941 yilda_orol daryosi qirğoqlarida tashkil etilgan bo’lib, 300000 gektar (ga) maydoniga ega. uchinchi qo’riqxona - 1947 yilda toshkent oblastiningohangaron va parkent tumanlari atrofida tashkil qilingan bo’lib, maydoni 22000 gektardan 35686 ga kengaytirilgan va hozirda chotqol nomi bilan ataladi. 1961 yilda o'zbekiston fanlar akademiyasining qo’riqxonasi tashkil qilindi, hozirda surhondaryo qo’riqxonasi deyiladi. 1971 yilda respublikada 3 ta qo’riqxona: qoraqalpoqda- baday qo’riqxonasi, buhoroda- qorako’l va qizilqum qo’riqxonasi tashkil qilingan. 1975 yilda yana 4 ta qo’riqxonalar tashkil etildi. vardanzi (buhoroda), nurota (nurotada), qizilqum (qashqadaryoda), zarafshon (samarqandda). 1976 …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qizil kitob va qo‘riqxonalar"

1472219479_64764.doc qizil kitob va qo‘riqxonalar reja: · alohida muhofaza etiladigan hududlar haqida tushuncha · qizil kitob haqida tushuncha · o’rta osiyo qo‘riqxonalari tabiatni muhofaza qilish - landshaftning bir butunligi, tabiiy komponentlarning o‘zaro muvozanatini muhofaza qilishga qaratilgan. landshaftlarni muhofaza qilishning juda ko‘p shakllari mavjud. bular: qo‘riqxonalar, zakazniklar, rezervatlar, xalq bog‘laridan iborat. tabiatni muhofaza qilish ayrim hududlarda tabiiy kompleksni (landshaftlarni) o‘z holicha maxsus rejim bilan qo‘riqlashni ham talab qiladi. bunday maxsus rejim bilan muhofaza qilinadigan hududlar xo‘jalikda o‘zlashtirishdan bevosita ajratib olinib qo‘riqlanadigan tabiiy ob’ektlardir. hududning ayrim uchastkalarini muhofaza qilishda maxsus rejimini o‘rnatishning...

DOC format, 122.5 KB. To download "qizil kitob va qo‘riqxonalar", click the Telegram button on the left.

Tags: qizil kitob va qo‘riqxonalar DOC Free download Telegram