kimyoviy ifloslangan tuproqlarning ifloslanish darajalari va koeffisentlari

DOC 156,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1403097774_43448.doc kimyoviy ifloslangan tuproqlarning ifloslanish darajalari va koeffisentlari tuproqda kimyoviy elementlar va moddalar miqdori, ularning qabul qilingan meyor (qqm) ko‘rsatkichi ma’lumki, respublikamiz tuproqdarida d.i.mendeleyev davriy sistemasidagi barcha elementlar ma’lum miqdorda uchraydi. bu tuproq hosil qiluvchi ona jinslari, evolyutsiya davomidagi o‘zgarishlar natijasida vujudga kelgan. biroq bu elementlar yer yuzidagi barcha tuproqlarda bir xil tarqalgan emas, ya’ni bu tuproq hosil bo‘lish omillari bilan bog‘liq hisoblanadi. xalq ho‘jaligida turli faoliyatlar mobaynida tuproq tarkibidagi elementlar yoki moddalar miqdori o‘zgarib turadi. har bir tuproqqa tushadigan kimyoviy modda yoki elementning o‘ziga hos xususiyati bo‘lib, tuproqka turlicha ta’sir qiladi. tuproqda mavjud elementlar kuyidagi 4 guruhga ajratiladi: 1. litofil elementlar guruhi: 81, tl, 8, r, g‘, s1, a1, 8ye, №, k, sa, m§ va boshqa jami 51 element kiradi. bular biosferada oksidlarni, gidroksidlarni, kislorodli kislota tuzlarini hosil qiladi. 2. halkofil elementlar guruhi: si, 2p, r, a§, syo, mp, g‘ye kabi elementlar, bular oltingugurt bilan ko‘proq birikm.alar hosil qiladi. …

suv va havo qoplamlarini nazorat qiluvchi tashkilotlar bo‘lib, olingan ma’lumotlar asosida aloxida aloxida qqm ko‘rsatkichlari qabul qilinadi. kimyoviy moddalarning qqm ko‘rsatkichini belgilanishida uning kimyoviy xususiyatlari ham hisobga olinadi va bunda zaharli xususiyati yuqori bo‘lsa ko‘rsatkich kichik bo‘ladi. tuproq tarkibida ularning miqdori qqm ko‘rsatkichidan ortsa tuproqning xossalari xususan, biokimyoviy xossalari (ureaza, katalaza, depadrogenaza, oksidaza, peroksadaza, fosfotaza, invertaza fermentlari), tuproq mikroorganizmlari (bakteriyalar, zamburug‘lar, aktinomitsetlari), agrokimyoviy, fizikaviy, xossalari, turli qatlamlarida yashovchi hashoratlar va o‘simlik dunyosi zararlanadi va tuproqning sog‘lomligiga hamda unumdorligiga salbiy ta’sir etadi. quyida tuproq uchun qabul qilingan ayrim elementlar va moddalarning qqm ko‘rsatgichlari keltiriladi (9-jadval). 9-jadval tuproqda ayrim elementlar va moddalarning qabul qilingan meyor ko‘rsatkichlari (rossiya tabvatni muxofaza knlish vazirlngi ma’lumotlari, 1993 yil) № kimyoviy element va kimyoviy moddalar qqm ko‘rsatkichi № kimyoviy element va kimyoviy moddalar qsh ko‘rsat ichi umumiy shakli mg/kg 29 bene (a) piren 0,02 1. marganets 1500 30 benzin 0,1 2. marganets vanadiy 1000+100 31 benzol 0,3 …

0,3 2. alfametilstirol 0,5 53 formaldegid 7,0 23. atrazin 0,5 54 ftalofos 0,1 24. atsetaldegid 10,0 55 furadan 0,01 25. bazudin 0,1 56 furfurol 3,0 26. bayleton + metabolit 0,03 57 xlorofos 0,5 27. bayfidan 0,02 58 xloramp 0,05 28. siklofos 0,03 59 entam 0,9 qishloq xo‘jalagida qo‘llaniladigan kimyoviy moddalar, xususan pestitsidlarning tuproqdagi qqm ko‘rsatkichi belgilangan bo‘lib, bu miqdordan ortishi tuproqda boradigan jarayonlarga salbiy ta’sir qiladi. ular asosan begona o‘tlar, kasalliklar va betona o‘tlarga nisbatan qo‘llanilib, noilmiy yondashishlar oqibatida qqm ko‘rsatkichidan ortishi yuzaga keladi (10-jadval). 10-jadval tuproqda ayrim pestitsidlar ning qabul kilingan meyor ko‘rsatkichi (rossiya tabiatni muhofaza qilish vazirligi ma’lumotlari. 1993 y.) 21. difekamid 0,25 57 tiodan od 22. dropp 0,05 58 topsin-m 0,4 23. zellek 0,15 59 tetraxlorbifenil 0,06 24. kampozan 0,5 60 treflan od 25. kaitan 1,0 61 triallat 0,05 26. karagard 0,4 62 trixlorbifenilo‘ 0,03 27. kotoraya 0,03 63 txan 0,2 28. lenatsil 1,0 64 txm od …

‘rsatkichlari (o‘zgidromet markazi ma’lumotlari) № zaharli modda qqmmg/kg № zaharli modda shmmg/kg 1 simob 2d 9 dde od 2 mishyak 2,0 10 a-gxsg od 3 mis (harakatchan shakli) 3,0 11 u-gxsg od 4 ko‘rg‘oshin (harakatchai shakli) 32,0 12 treflan od 5 rux (xarakatchan shakli) 23,0 13 dalapon 0,5 6 nitrat azota 130,0 14 fozalon 0,5 7 ftor (suvda eriydigan shakli) 10,0 15 tiodan 8 dat 0,1 16 fosfamid 0,3 bugungi kunda respublika miqiyosida ifloslanish bo‘yicha keng masshtabda uchrovchi moddalar uchun ham qqm ko‘rsatkichlari shplab chiqilmoqda. ishlab chiqilayotgan har bir ko‘rsatkichlar tuproq-iqlimiy sharoitlarini, tuproqning xossa hususiyatlarini hisobga olgan holda qabul qilinmoqda. eng muhimi yil sayin ikdimning o‘zgarayotgani, ashropogen ta’sirni ortayotgani, ayniqsa, kundalik xayog faoliyat mobaynvda sanoat korxonalari hamda maxsulotlardan foydalanish natijasida ham tuproq tarkibidagi moddalarning miqdor jihatdan o‘zgarishi kuzatilishi, turli moddalarning qqm ko‘rsatgichidan oshishiga olib keladi, bu esa qqm ko‘rsatkichlarini qabul qilishda ilmiy jihatdan jiddiy yondashishni talab etadi. bu o‘z o‘rnida …

r ishlab chiqish bilan o‘zgidromet qoshidagi atmosfera, yuza suvlar va tuproq ifloslanishini monitoringini olib borish xizmati" bo‘limi doimiy ravishda faoliyat olib boradi va oylik hamda yillik hisobotlarini ishlab chikadi. o‘zgidrometning ma’lumotiga ko‘ra (2005) ddg (dixlordifeniltrixloretan) bilan ifloslanish (dst ning qqm ko‘rsatkichi 1 ga teng) respublika bo‘yicha toshkent viloyatida (bekobot tumani) 4,98 qqm ga, namangan viloyatida 2,12 qqm ga, samarqand viloyatida 1,27 qqm ga, surxondaryo viloyatida 3,36 qqm ga, sirdaryo viloyatida 1,77 qqm ga, farg‘ona viloyatida 2,17 qqm ga, xorazm viloyatida 3,57 qqm ko‘rsatkichiga tengligi aniqlangan. fosfororganik pestitsidlar (fosfamid, fozalona, tiodana) bilan ifloslanish asosan samarqand, surxondaryo va farg‘ona viloyatlarida (568 gektar maydonda) aniqlandi. bugungi kun olimlarining oldidagi asosiy vazifalar tuproqlarning kimyoviy ifloslanish ta’siridan muhofaza kilish, ifloslangan xududlarda muammoni hal etish, uni tozalashning yangi metod va texnologiyalarini ishlab chiqish hisoblanadi. kimyoviy zararlangan tuproqda o‘suvchi yuqori hosil beruvchi ekin navi ham, qo‘llaniladigan o‘g‘itlar va mexnatlarning samarasi unchalik yuqori bo‘lmaydi, shu bois tuproqlarning kimyoviy …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kimyoviy ifloslangan tuproqlarning ifloslanish darajalari va koeffisentlari" haqida

1403097774_43448.doc kimyoviy ifloslangan tuproqlarning ifloslanish darajalari va koeffisentlari tuproqda kimyoviy elementlar va moddalar miqdori, ularning qabul qilingan meyor (qqm) ko‘rsatkichi ma’lumki, respublikamiz tuproqdarida d.i.mendeleyev davriy sistemasidagi barcha elementlar ma’lum miqdorda uchraydi. bu tuproq hosil qiluvchi ona jinslari, evolyutsiya davomidagi o‘zgarishlar natijasida vujudga kelgan. biroq bu elementlar yer yuzidagi barcha tuproqlarda bir xil tarqalgan emas, ya’ni bu tuproq hosil bo‘lish omillari bilan bog‘liq hisoblanadi. xalq ho‘jaligida turli faoliyatlar mobaynida tuproq tarkibidagi elementlar yoki moddalar miqdori o‘zgarib turadi. har bir tuproqqa tushadigan kimyoviy modda yoki elementning o‘ziga hos xususiyati bo‘lib, tuproqka turlicha ta’sir qiladi. tuproq...

DOC format, 156,5 KB. "kimyoviy ifloslangan tuproqlarning ifloslanish darajalari va koeffisentlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kimyoviy ifloslangan tuproqlarn… DOC Bepul yuklash Telegram