suvni zamonaviy sivilizasiya chiqindilari bilan ifloslanishi va ular ustidan nazorat

DOC 83.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403091006_43393.doc suvni zamonaviy sivilizasiya chiqindilari bilan ifloslanishi va ular ustidan nazorat reja: 1. suv va uning zahiralari. 2. suvni ifloslanishi va ifloslantiruvchi manbalar. 3. reaktsiyaga kirishish xususiyati oshiq bo’lgan joylar. 4. metallar 5. gazlar. 6. organik birikmalar. tayanch iboralar: tabiiy akkumlyator, gidrologik rejim, sinergetik xususiyat. 1. suv va uning zahiralari. suv yer yuzida tanqislikka uchrashi mumkinmi, masalan yerning yuqori qismida 1454 mln. km3 suv bo’lsa va yerning ichki qismida 700-800 mln. km3 suv bo’lsa. buning ustiga maktab kursidan bizga malum bo’lgan suvning yer yuzidagi tabiiy aylanishi sodir bo’lsa: «okean» - «atmosfera» — «yomg’ir» - «bug’lanish» - «okean». shunday bo’lsada insoniyatning ko’payishi, sanoat korxonalarida suvning ko’plab ishlatilishi, qishloq xo’jaligida suvning beqiyos darajada me‘yoridan ortiq ishlatilishi va boshqa sabablarga ko’ra suv keyingi vaqtda tanqislikka uchrab, ifloslanib bormoqda. yer yuzi aholisi 6 mld. kishiga suv resurslarining taqsimoti quyidagi hisoblar bo’yicha to’g’ri keladi: - irrigatsiya - 7000 km3 - sanoat -1700 km3 - kommunal …

mis uchun 500 t, 1 t kapron ishlab chiqarish uchun 5600 t, 1t qog’oz ishlab chiqarish uchun 1000 t, shakar uchun esa 100 t suv sarf bo’ladi va h.k. 2. suvni ifloslanishi va ifloslantiruvchi manbalar. suv resurslarining ifloslanib borishiga asosan sanoat korxonalarning chiqindi suvlari: ularning tarkibidagi yangidan-yangi kimyoviy komponentlarning qo’llanilishi oqibatida tabiat zarar ko’rmoqda. suvning ifloslanishi quyidagi sabablar bilan amalga oshadi: - tabiiy mahsulotlar bilan (chiqindilar, o2 yutilishi bilan boradigan jarayonlar); - suspenziyalarning tushishi; - turli xil zaharli moddalarni tushishi (pestitsidlar, gerbitsidlar); - suv havzalarini tabiiy eskirishiga olib keladigan moddalarni tushishi; - xo’jalik chiqindi suvlarni tushishi; - suv havzalarini qaynoq oqova suvlar bilan ifloslanishi; - tarkibida turli xil tuzlar bўlgan, neft qoldiqlari bo’lgan, tarkibida organik sintetik moddalar bo’lgan va h.k); - tarkibida noma‘lum bo’lgan turli xil radioaktiv chiqindilarni tushirish va h.k. suv havzalariga tushgan hamma materiallar ham uni iflos qilavermaydi. bizga ma‘lumki, suv universal erituvchi va uning o’zi tarkibida erigan …

hlansa muhitning parametrlari o’zgarib, kislorod bilan nafas oladigan organizmlar halok bo’lishi mumkin. xalqaro normaga ko’ra erigan o2 miqdori suvda 5 mln. bo’lishi kerak. oziqlantiruvchi moddalar - ba‘zi elementlar va anorganik birikmalar avtotrof organizmlar uchun ozuqa hisoblanadi. agar shu oziqlantiruvchi moddalar miqdori kamaytirilib yoki kuchaytirilsa jiddiy qiyinchiliklar yuzaga kelishi mumkin. biologik aktiv moddalar - ba‘zi bir kimyoviy birikmalar biologik jarayonda qisqa va uzoq vaqtli o’zgarishlarga olib kelishi mumkin. muallaq holdagi qattiq zarrachalar - bularning ko’payishi bilan suvning nur o’tkazishi kamayadi, fotosintez faolligi kamayadi, suvning tashqi rangi yomonlashadi. issiqlik tasirlari - suvga issiq temperaturali suv tushganda sovuq suv bilan fiziologik o’zgarishlarlar sodir bo’ladi. oqova suvga xarakteristika berishda ko’pincha quyidagi fizik parametrlarga murojaat qilinadi: rangi, hidi, qattiq zarrachalarning tabiati va miqdori, tinish tezligi, temperatura, zichlik, oqimlar xarakteristikasi, aralashuvchanlik (gorizontal va vertikal bo’ylab), diffuziya tezligi. bundan tashqari vodorod ionlari kontsentratsiyasi (rn), tuzlar miqdori, erigan kislorod miqdori, bpk, xpk, nitrat miqdori, fosfat miqdori, metall (mis, …

ish qismi bo’lar ekan. asosiy suv manbalari – uning chuqurligi bo’ylab belgilanadi. chuqurlik oshgan sari uning harorati o’zgarib boradi. u quyidagilar bilan harakterlanadi: - suvning sirt qismidagi massasida quyosh nuri singib, biologik faollik, ya‘ni fotosintez jarayoni yuzaga keladi. oraliq yoki chuqurlikdagi suv massasida quyosh nurining singishi va issiqlik nurlanishlar juda kam miqdorda sodir bo’ladi. suvning tubidagi suv massasida cho’kmaga tushish va yana qaytish jarayonlari, ya‘ni kuchish reaktsiyalari sodir bo’ladi. cho’kma – barcha erigan va erimaydigan moddalar, oqibatda suv tubiga cho’kadilar. ba‘zi hollarda cho’kmanm analiz qilib, suv to’g’risida to’la ma‘lumot olish mumkin bo’ladi. 4. metallar. bizga ma‘lumki hamma suv havzalarida suvning tarkibida ko’pgina metallar uchraydi. tabiiy suv sistemalarining komponentlari o’zining konservativ va konservativ bo’lmagan xossalari bilan xarakterlanadi. konservativ xossaga ega bo’lgan suv tarkibidagi moddalar kontsentratsiyasi o’zgarmas bo’lib, ularga natriy, kaliy va kaltsiylar kiradi. konservativ bo’lmagan moddalar guruhiga temir, mis va rux kiradi. ularning kontsentratsiyasi geografik holatlarga, vaqt, mavsum, harorat, suvning sho’rligi …

n gazlar (o2, so2) muhim rol o’ynaydi. atmosferadagi gazlarning suvdagi miqdori oddiy sharoitda ko’pincha ruxsat etilgan miqdordan ko’proq bo’lib ketadi. bu kattalik miqdori genri qonuni bilan belgilanadi: м=к*р bu yerda, м – birlik hajmdagi gazning massasi. р - atmosferadagi gazning partsial bosimi. к - konstanta. suvning yuqori qismida kislorod bilan to’yinish 97-105% ni tashkil etadi. chuqurlik oshgan sari bu daraja kamayib boradi. bu yerda temperatura va boshqa shart-sharoitlar muhim rol o’ynaydi. masalan, suvning temperaturasi oshgan sari kislorodning eruvchanligi kamayib, suvning sho’rligi oshadi. shuning uchun ham sovuq suvda erigan o2 ko’p bo’ladi. okeanning 1 km chuqurligida erigan o2 miqdori minimal darajada bo’ladi. so2 gidrosferada muhim va murakkab rollardan birini o’ynaydi. u suvning yuqori qismida havo bilan almashinish protsessida qatnashib, suvning kimyosiga ta‘sir qiladi. rn ning o’zgarishi ham shunga bog’liq bo’ladi. kimyoviy muvozanat, ion almashinishi va komplekslar hosil bo’lishi kabi. bular organizmlarning biologik tsikliga, yani ko’payish, halok bo’lishi va parchalanish jarayonlaridagi uglerodning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "suvni zamonaviy sivilizasiya chiqindilari bilan ifloslanishi va ular ustidan nazorat"

1403091006_43393.doc suvni zamonaviy sivilizasiya chiqindilari bilan ifloslanishi va ular ustidan nazorat reja: 1. suv va uning zahiralari. 2. suvni ifloslanishi va ifloslantiruvchi manbalar. 3. reaktsiyaga kirishish xususiyati oshiq bo’lgan joylar. 4. metallar 5. gazlar. 6. organik birikmalar. tayanch iboralar: tabiiy akkumlyator, gidrologik rejim, sinergetik xususiyat. 1. suv va uning zahiralari. suv yer yuzida tanqislikka uchrashi mumkinmi, masalan yerning yuqori qismida 1454 mln. km3 suv bo’lsa va yerning ichki qismida 700-800 mln. km3 suv bo’lsa. buning ustiga maktab kursidan bizga malum bo’lgan suvning yer yuzidagi tabiiy aylanishi sodir bo’lsa: «okean» - «atmosfera» — «yomg’ir» - «bug’lanish» - «okean». shunday bo’lsada insoniyatning ko’payishi, sanoat korxonalarida suvning ko’plab ...

DOC format, 83.5 KB. To download "suvni zamonaviy sivilizasiya chiqindilari bilan ifloslanishi va ular ustidan nazorat", click the Telegram button on the left.

Tags: suvni zamonaviy sivilizasiya ch… DOC Free download Telegram