qon tomir endoteliyasining funktsiyalari

PPTX 20 pages 1.6 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation qon tomir endoteliyasining funktsiyalari. roziboyeva durdona 1. endoteliyning angiogenez va vaskulyar tonusdagi ishtiroki 2. endoteliyning gemostazdagi roli 3. endoteliyning asosiy vazifalari reja: trombozning oldini olish endoteliy, trombinning faolligini pasaytiruvchi antitrombin iii kabi antikoagulyantlarni sintez qiladi, bu esa qonning suyuqligicha qolishiga yordam beradi va yurak-qon tomir kasalliklarining rivojlanish xavfini kamaytiradi, masalan, aqshda 60 yoshdan oshgan odamlar orasida 20% ga yaqinini tashkil etadigan koronar arteriya kasalliklarining oldini oladi endoteliy hujayralari tromblar hosil bo'lishining oldini olish uchun, masalan, tana to'qimalarining shikastlanishida bo'ladigan qon ivishining tarqalishini cheklash uchun bir qator mexanizmlarni ishga soladi, bu esa masalan, shimoliy amerikadagi 1000 kishidan 1 kishiga ta'sir qiluvchi tromboemboliya xavfini kamaytiradi. fibrinolisis endoteliy hujayralari tomonidan ishlab chiqarilgan tpa (tissue plasminogen activator) fermentining 70% dan ortig'i qon plazmasidagi fibrinni parchalaydi va tromblarning hosil bo'lishini oldini oladi, bu esa yurak-qon tomir kasalliklari, masalan, infarktning oldini olishda muhim ahamiyatga ega. endoteliy hujayralari prostasiklin va nitrik oksidni ajratib, trombotsitlar agregatsiyasini …

2 / 20

otensin ii ning konvertatsiyasi angiotensin converting enzyme (ace) fermenti, qon tomir devorlarida, ayniqsa o'pkada yuqori konsentratsiyada, angiotensin i ni angiotensin ii ga aylantiradi, bu jarayon qon bosimini tartibga soladi. angiotensin ii ning konvertatsiyasi jigarda va o'pkada, shuningdek buyrak va boshqa organlarda 1-2 nanogramm/millilitr konsentratsiyada sodir bo'ladi. qon oqimining regulyatsiyasi nitrik oksid (no) ning endoteliy hujayralari tomonidan ajralib chiqishi, qon tomirlarining diametriga sezilarli ta'sir ko'rsatib, qon oqimining tezligini 20-30% ga o'zgartirishi mumkin, bu esa periferik qarshilikni tartibga soladi. endoteliy hujayralari, qon oqimining tezligini 7-10% gacha o'zgartirib, qon tomirlarining lümenini yallig'lanish jarayonlariga qarab toraytirishi yoki kengaytirishi mumkin, bu esa yurak-qon tomir tizimining barqaror ishlashini ta'minlaydi. o'tkazuvchanlik va qon tomir tonusini regulyatsiyasi angiotensin converting enzyme (ace) ning endoteliy hujayralarida ifodalanganligi, uning qon tomir tonusini tartibga solishdagi roli va gipertenziya davolashda ace inhibitörlerinin qo'llanilishi, masalan, lotin amerikasi mamlakatlarida keng tarqalgan. endotelin-1 kabi vazokonstriktorlarning ishlab chiqarilishi va prostaglandinlar kabi vazodilatatorlarning sekresiyasi qon tomir tonusini o'zgartirishi …

3 / 20

aydi. immunitet tizimining regulyatsiyasi endoteliy hujayralari, immunitet hujayralarining (masalan, leykotsitlarning) qon tomirlaridan chiqishini boshqarishda muhim rol o'ynaydi, bu jarayon selektinlar va integrinlar kabi hujayra yopishqoq molekulalarning ifodalanishi orqali amalga oshiriladi. bu jarayon london universitetida o'tkazilgan tadqiqotlarda tasdiqlangan. endoteliy hujayralari yallig'lanishga qarshi sitokinlar, masalan, 1-tip interferonga (ifn-α) va transformlovchi o'sish omili-β (tgf-β) ni ishlab chiqaradi, bu esa immunitet hujayralarining faolligini tartibga soladi va to'qimalarning shikastlanishini kamaytiradi. endoteliyning tuzilishi va joylashuvi endoteliy yassi, yupqa hujayralardan tashkil topgan bo‘lib, qon tomirlarining ichki yuzasini, masalan, aortaning luminal yuzasini 1 mikrometr qalinlikda qoplaydi. endoteliy hujayralari o‘zaro bog‘langan bo‘lib, 1 mm² maydonda taxminan 1000 ta hujayra joylashgan. ularning joylashishi qon oqimining tezligiga bog‘liq, masalan, katta arteriyalarda zichroq joylashgan. to'qimalarning o'sishi va ta'mirlanishi endoteliy hujayralari tomonidan ajratib chiqariladigan o'sish omillari, masalan, vaskulyar endotelial o'sish omili (vegf), to'qimalarning angiogenezini (yangi qon tomirlarining hosil bo'lishini) 20-30% ga tezlashtirib, shimoliy karolina universiteti tadqiqotlariga ko'ra, yara bitishini 10 kun tezlashtiradi. endoteliy, …

4 / 20

; bu membrana qon-miya to'sig'ining tarkibiy elementi bo'lib, 1-2 mikrometr qalinlikdagi oqsil va polisaxaridlardan iborat. azot oksidi (no) ning ishlab chiqarilishi endotelial no sintazasi (enos) genining 27-bazali polimorfizmi (snp) ning turkiyada olib borilgan tadqiqotlar no ishlab chiqarish darajasiga ta'sirini ko'rsatdi va yurak-qon tomir kasalliklariga moyillik bilan bog'liq bo'lishi mumkin. no ning vazodilatator ta'siri qon tomirlarining silliq mushaklarini bo'shashtirib, qon oqimini oshiradi, shu bilan birga, yurak-qon tomir tizimining turli sohalarida, masalan, aortaning 5-6 mm qismida, katta ahamiyatga ega. koagulyatsiya va antikoagulyatsiya omillarining regulyatsiyasi endoteliy trombotsitlar agregatsiyasini 1-2 soat davomida inhibe qiluvchi prostasiklin va no kabi kuchli antikoagulyantlarni ishlab chiqaradi, bu esa qon ivish jarayonini nazorat qilishda muhim ahamiyatga ega. endotelial hujayralar viia faktorining aktivatsiyasi uchun zarur bo'lgan vii faktorning inaktiv shaklini bog'laydi va shu orqali qon ivish kaskadining boshlanishini tartibga soladi, bu esa 70% dan ortiq hollarda trombozning oldini oladi. angiogenez inhibitörlerinin ishlab chiqarilishi trombositlar tomonidan chiqariladigan trombospondin-1 kabi angiogenez inhibitörlari, …

5 / 20

mavjud tomirlardan yangi tomirlar oʻsishini, vazogenez esa butunlay yangi qon tomirlarining shakllanishini, masalan, organogenez jarayonida 1000 dan ortiq hujayralar ishtirokida taʼminlaydi. sitokinlar va xemoattractantlarning ishlab chiqarilishi yuqori qon bosimi (gipertenziya) sharoitida, angliya tadqiqotchilari ma'lumotlariga ko'ra, endoteliy hujayralari angiotensin ii ta'sirida 15% ga ko'proq il-8 kabi yallig'lanish xemoattractantlarini ishlab chiqaradi, bu esa leykotsitlar migratsiyasini kuchaytiradi. endoteliy disfunksiyasi sharoitida, masalan, chekish ta'sirida, 10 dan ortiq turdagi pro-yallig'lanish sitokinlari va xemoattractantlari, shu jumladan il-6 va cxcl8, qon tomir devorida haddan tashqari ko'payib, tokio universiteti tadqiqotlariga ko'ra, ateroskleroz rivojlanishini tezlashtiradi. endotelin-1 ning sintezi endotelin-1 sintezi asosan qon tomir devorlaridagi endotelial hujayralar tomonidan, ayniqsa, 5-10 nm konsentrasiyasida, trombin va angiotenzin ii ta'sirida amalga oshiriladi. endotelin-1 sintezi jarayonini inhibe qiluvchi dori vositalari, masalan, bosentan, pulmoner arteriya gipertenziyasini davolashda, ayniqsa, evropa va shimoliy amerikada keng qo'llaniladi. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.jpg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon tomir endoteliyasining funktsiyalari"

powerpoint presentation qon tomir endoteliyasining funktsiyalari. roziboyeva durdona 1. endoteliyning angiogenez va vaskulyar tonusdagi ishtiroki 2. endoteliyning gemostazdagi roli 3. endoteliyning asosiy vazifalari reja: trombozning oldini olish endoteliy, trombinning faolligini pasaytiruvchi antitrombin iii kabi antikoagulyantlarni sintez qiladi, bu esa qonning suyuqligicha qolishiga yordam beradi va yurak-qon tomir kasalliklarining rivojlanish xavfini kamaytiradi, masalan, aqshda 60 yoshdan oshgan odamlar orasida 20% ga yaqinini tashkil etadigan koronar arteriya kasalliklarining oldini oladi endoteliy hujayralari tromblar hosil bo'lishining oldini olish uchun, masalan, tana to'qimalarining shikastlanishida bo'ladigan qon ivishining tarqalishini cheklash uchun bir qator mexanizmlarni ish...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "qon tomir endoteliyasining funktsiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: qon tomir endoteliyasining funk… PPTX 20 pages Free download Telegram