tibbiy axborot tizimlari. shifokor ish joyini avtomatlashtirish. o'zbekistonda elektron sog

DOCX 23 pages 1.3 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

5. mobt. tibbiy axborot tizimlari. shifokor ish joyini avtomatlashtirish. o'zbekistonda elektron sog’liqni saqlash. axborot texnologiyalari (at) asosida ma’lumotlar bazasi yotadi. ma’lumotlar bazasi deganda, ma’lumotlarni shunday o’zaro bog’langan to’plamini tushunamizki, u mashina xotirasida saqlanib, maxsus ma’lumotlarni bazasini boshqarish tizimi to’ldirilishi, o’zgartirilishi, takomillashtirilishi mumkin. aniq ma’lumotlarni (masalani) hal qilishda inson real dunyoni u yoki bu sohasi bilan cheklanadi. bunday hollarda faqat ba’zibir obyektlarni o’rganishgina qiziqish o’yg’otadi. bunday obyektlarni majmuasini predmet soxa deyiladi. obyekt – bu ixtiyoriy predmet, xodisa, tushuncha yoki jarayondir. ma’lumot – bu uni ma’nosiga e’tibor bermay qaraladigan ixtiyoriy simvollar to’plamidir. o’zaro bog’langan ma’lumotlar ma’lumotlar tizimi deyiladi. barcha obyektlar atributlari orkali xarakterlanadi. masalan, obyekt sifatida fakulьtet, biblioteka, kompьyuter va boshqalarni qarash mumkin. jumladan, kompьyuter obyektini atributi sifatida hisoblash tezligini, operativ xotira xajmi, o’lchamlari va boshqalarni ko’rish mumkin. atributlarda saqlanadigan xabarlar ma’lumotlarni qiymatlari deyiladi. masalan, operativ xotira xajmi 128 mb, ehm hisoblash tezligi sekundiga 5 mln.ta amal. atributning qiymatlari mavjudki, ular yordamida …

2 / 23

asi ikki xil talqin etiladi. 1. hozirgi kunda ma’lumotlar markazlashmagan holda (ishchi o’rinlarda) shk yordamida qayta ishlanadi. ilgari ular alohida xonalarda joylashgan ehm larda (hisoblash markazlarida (hm)) markazlashgan holda qayta ishlangan. xm lariga axborotlar tashqi qurilmalar orqali kelib to’plangan. ma’lumotlar bazasi markazlashgani hisobiga ularni ma’lumotlar banki deb atashgan va shuning uchun ma’lumotlar banki bilan ma’lumotlar bazasi tushunchalari o’rtasida farq qilinmaydi (sinonim sifatida ishlatiladi). 2. ma’lumotlar banki - ma’lumotlar bazasi va uni boshqarish tizimi (mbbt) tushuniladi. mbbt va uning tarkibiy qismlari obyektlarni sinflapga ajratish deyilganda, barcha obyektlar to’plamini birorta norasmiy belgi (alomati) bo’yicha qism to’plamlarga ajratishni tushunamiz. mb ni ko’pligini hisobga olib, uni sinflarga ajratish belgilari xilma – xil. hozirgi kunda mb ni quyidagi sinflari ko’p ishlatiladi: 1. mb ma’lumotlarni tasvirlash shakliga qarab: video, audio, mulьtimedia guruxlariga ajratish mumkin. 2. video mb ma’lumotlarini ko’rinishiga qarab o’z navbatida matnli va grafik tasvirli bo’ladi. 3. matnli mb ma’lumotlarni strukturalashganiga qarab strukturalashgan, qisman strukturalashgan …

3 / 23

ladi: 1. logik yoki mantiqiy; 2. fizik; fizik tasvirlashda ma’lumotlar mashinani tashqi xotirasida saqlashi bilan farqlanadi. mantiqiy tasvirlashda esa amaliy dasturchi yoki foydalanuvchi tomonidan ma’lumotlarni tasvirlash ko’rinishi tushuniladi. ma’lumotlar bazasini uch bosqichli arxitekturasi ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimini qanday bo’lishini (qurilishi) o’rganishdagi ilmiy izlanishlar, ularni amalga oshirishni xilma xil usullarini taklif qildi. bulardan eng hayotiysi, amerika standartlashtirish kommiteti ansi (american national standarts institute) tomonidan taqdim etilgan mb sini uch bosqichli tashkil qilish bo’lib chiqdi. 1. tashqi modellar – eng yuqori bosqich, bunda har bir model o’zini ma’lumotlar tasvir qabul qiladi. har bir ilova, o’ziga kerakli zarur bo’lgan ma’lumotlarni ko’radi va qayta ishlaydi. masalan, ishchilarni malakasi bo’yicha taqsimlash tizimi, xizmatchi malakasi haqidagi ma’lumotlarni ishlatadi, uni oklad, manzili, telefoni haqidagi axborotlar qiziqtirmaydi va aksincha, oxirgi ma’lumotlar xodimlar bo’limi qism tizimida ishlatiladi. 2. kontseptual bosqich – markaziy boshqarish zvenosi bo’lib, bunda mb eng umumiy holda tasvirlanib, u shu mb bilan ishlaydigan barcha ilovalar ishlatiladigan …

4 / 23

si, jadvallar orasidagi bog’lanish, jadvallarni ma’lumotlar bilan to’ldirgandan keyin, uning yordamida mb yaratiladigan programma vositasidir. shu munosaabt bilan mbbt bir qancha tarkibiy qismlardan iborat. mbbs ma’lumotlar bazasini administratori til vositalari дастурий воситалари texnik vositalar tashkiliy uslubiy vositalar dastur vositalariga translyatorlar va mb ga ma’lumotlarni kiritadigan, qayta ishlaydigan, saqlaydigan, takomillashtiridigan, testdan o’tkazadigan, ma’lumotlarni kiritish chiqarishni ta’minlaydigan boshqarish tizimlari kiradi. asosiy dasturlash tili sifatida object pascal, c++ kabi tillarni ishlatiladi. mbbt ni paydo bo’lish tarixida 3 ta til qo’shilib ishlatilgan: 1. ma’lumotlarni tavsiflash tili – mtt (yaod). uni yordamida mb jadvallarini strukturalari quriladi. 2. ma’lumotlar bilan ishlaydigan til – mit (yamd). bu til mb sini ma’lumotlar bilan to’ldirish va uni tiklash amallarni (olib tashlash, takomillashtirish va b.) bajarishda ishlatiladi. 3. so’rovlar tili – st (yaz). bu til yordamida qidirish mezonlari asosida kerakli axborotlarni topish va ularni chiqarish uchun hizmat qiladi. hozirgi kunda barcha aytilgan tillarni vazifasini sql tili bajaradi. texnik vositalar sifatida, …

5 / 23

b berish; h) mb ga ko’p foydalanuvchilar rejimida ishlaganda, ma’lumotlarni o’chib ketishidan ximoya qilish; i) texnik vositalar nosoz bo’lib ishdan chiqqanda, ma’lumotlarni saqlash va qayta tiklash ishlarini bajarish; ma’lumotlar bazasi va mbbt ni fizik tashkil etish. mbbt komponentalari va ularni os va amaliy programmalar bilan o’zaro bog’liqligi ma’lumotlarni fizik tasvirlashdamuhim o’rin to’tadi. mbbt murakkab til programm kompleksidan iborat bo’lib, mb ni ishlash imkoniyatini ta’minlaydi. mbbt tarkibiga tizimli prorammalar kompleksi kiradi. bu kompleksni markaziy komponentasi manitor yoki boshqaruvchi programma hisoblanadi. manitor mbbt ni komponetalarini os va amaliy programmalar bilan o’zaro ta’sirini tashkil qiladi. bu komponentalarning fizik tashkil etuvchilari quyidagi chizmada berilgan: bu chizmada nomerlangan strelkalar bilan amaliy programma tarkibidagi ma’lumotlar bilan ishlash tili (yamd) ni bitta operatorini bajarishiga tegishli bo’lgan amallar ketma – ketligi ko’rsatilgan. masalan, bu mb dan ma’lumotlarni o’qish so’rovini operatori bo’lib hizmat qilsin. unda nomerlangan strelkalar quyidagi ma’noga ega: 1) amaliy programmalar mb ga (yamd) operatori orqali murojaat …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy axborot tizimlari. shifokor ish joyini avtomatlashtirish. o'zbekistonda elektron sog"

5. mobt. tibbiy axborot tizimlari. shifokor ish joyini avtomatlashtirish. o'zbekistonda elektron sog’liqni saqlash. axborot texnologiyalari (at) asosida ma’lumotlar bazasi yotadi. ma’lumotlar bazasi deganda, ma’lumotlarni shunday o’zaro bog’langan to’plamini tushunamizki, u mashina xotirasida saqlanib, maxsus ma’lumotlarni bazasini boshqarish tizimi to’ldirilishi, o’zgartirilishi, takomillashtirilishi mumkin. aniq ma’lumotlarni (masalani) hal qilishda inson real dunyoni u yoki bu sohasi bilan cheklanadi. bunday hollarda faqat ba’zibir obyektlarni o’rganishgina qiziqish o’yg’otadi. bunday obyektlarni majmuasini predmet soxa deyiladi. obyekt – bu ixtiyoriy predmet, xodisa, tushuncha yoki jarayondir. ma’lumot – bu uni ma’nosiga e’tibor bermay qaraladigan ixtiyoriy simvollar to’plamidir. o’zar...

This file contains 23 pages in DOCX format (1.3 MB). To download "tibbiy axborot tizimlari. shifokor ish joyini avtomatlashtirish. o'zbekistonda elektron sog", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy axborot tizimlari. shifo… DOCX 23 pages Free download Telegram

tibbiy axborot tizimlari. shifokor ish joyini avtomatlashtirish. o'zbekistonda elektron sog

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "tibbiy axborot tizimlari. shifokor ish joyini avtomatlashtirish. o'zbekistonda elektron sog"

Similar files