umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimot

PPTX 16 pages 1.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 16
termiz davlat pedagogika instituti boshlang’ich ta’lim fakulteti boshlang’ich ta’lim yo’nalishi 101-guruh talabasi safarova mohinurning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti termiz davlat pedagogika instituti boshlang’ich ta’lim fakulteti boshlang’ich ta’lim yo’nalishi 101-guruh talabasi safarova mohinurning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: hayol. nutq reja: hayol haqida umumiy tushuncha. hayol turlari. nutq nima? nutq turlariga ta’rif. xayol - odamning ongida ilgaridan bor bo‘lgan vaqtli aloqalarning qaytadan tiklanishi va bir-biri bilan yangicha qo‘shilishi orqali narsa va hodisalarning yangi obrazlarini hosil qilish. agglyutinatsiya – «elimlash» degan ma’noni bildirib, unda turli qismlarni bitta qilib yangi obraz yaratiladi. giperbolizatsiya – obrazlarni kattalashtirish yoki kichiklashtirish shuningdek, alohida qismlarni o‘zgartirishdir. urg‘u berish – ayrim belgilarni ta’kidlash orqali obrazlar yaratish. idrok, xotira va tafakkur bilan bir qatorda inson hayotiy faoliyatida xayol ham muhim o‘rinni egallaydi. xayol bilish jarayoni bo‘lib, unda voqelik vositali tarzda aks etadi. aks ettirishning vosita materiallari sifatida idrok obrazlari, xotira taassurotlari namoyon bo‘ladi. tafakkur kabi xayol ham …
2 / 16
nchalik nerv aloqalaridan hosil bo‘lgan uyg‘unlikni taqazo etadi. xayol jarayoni ikkila xabarlovchi tizimlarning hamkorlikdagi faoliyatidan iborat. bunda ikkinchi xabar tizimi – so‘z katta ahamiyatga ega bo‘ldi. barcha ko‘rgazmali obrazlar u bilan uzluksiz ravishda bog‘langandir. so‘z xayol obrazlarining hosil bo‘lish manbai bo‘lib xizmat qiladi, ularning tarkib topish yo‘lini nazorat qiladi, ularni saqlab qolish, mustahkamlash, o‘zgartirish vositasi hisoblanadi. xayol doimo voqelikdan chetga chiqishdir,lekin istalgan vaziyatda xayol manbai – ob’ektiv voqelik hisoblanadi. inson hayotida xayol qator maxsus vazifalarni bajaradi. ulardan birinchisi voqelikni obrazlarda ifodalash va masalalarni hal etishda ulardan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘lishdan iboratdir. xayolning bu vazifasi tafakkur bilan bog‘liq bo‘lib, unga organik tarzda kiritilgandir. xayolning ikkinchi vazifasi emotsional holatlarni boshqarishdan iborat. o‘z xayoli ko‘magida inson qisman bo‘lsada, ko‘pgina ehtiyojlarni qondirish, uning natijasida yuzaga kelgan zo‘riqishni kamaytirishga layoqatli bo‘ladi. 11:11 / 20.11.2023077 uchinchi vazifasi xayolning inson bilish jarayonlari va holatlari, xususan, idrok, diqqat, xotira, nutq va hissiyotlarni ixtiyoriy boshqarishdagi ishtiroki bilan bog‘liq. obrazlar …
3 / 16
illar autotrening asosida o‘z tasdig‘ini topgan. xayol (arabcha oʻylash, tasavvur qilish) – maʼnaviy hodisa, tafakkur singari bilish jarayonlaridan biri. u insonning ruhiy faoliyatida, muayyan darajaga ega boʻlgan muammoli vaziyat vujudga kelishida hamda uning hal qilinishida ishtirok etadi. binobarin, xavfsizlik ham ruhiy faoliyatning bir turi hisoblanadi. xayol bilish jarayonlari bilan uzviy bogʻliqlikda hukm suradi, ularni aks ettirish imkoniyatining toʻlaroq roʻyobga chiqishiga yordam beradi. psixologiyada sust (passiv), faol (aktiv), ixtiyoriy, ixtiyorsiz, tiklovchi va ijodiy xayol turlari toʻgʻrisida yetarli maʼlumotlar mavjud. xayol turlari 1. tasavvur xayoli - biz idrok qilayotgan narsa - hodisalar to`g`risida tasavvur va obrazlar yaratishdan iborat bo`lgan xayol turidir. bunday tasavvur xayoli boshqa kishilar tomonidan aytib berilgan so`zlar asosida hosil bo`ladi. masalan, tarixda bo`lgan urushlar, ota - bobolarimiz boshidan o`tgan voqealar haqidagi tasavvurlar. qiziqarli roman o`qiganimizda bizda tasavvur hosil bo`ladi. o`quvchilar o`rganadigan fanlarga doir bilimlar tasavvur xayoli asosida o`zlashtiriladi. tasavvur etilgan obraz yanada yorqinroq bo`ladi. 2. ijodiy xayol - tajribamizda …
4 / 16
atilmagan xayol jarayonidir. bunda turli obrazlar ko`z o`ngimizdan birin-ketin o`taveradi. shirin xayolda o`zimizga yoqqan obrazlar hosil bo`ladi, shuning uchun u huzur baxsh etadi. shirin xayolga botish odamning irodasi bo`shashganda, dam olayotganda, uyquga ketayotganda, uyg`onganda paydo bo`ladi. shuningdek, shirin xayol surish harorat ko`tarilganda, asab tizimi zaharlanganda ham paydo bo`ladi, ya`ni kishi giyohvandlik moddalarini iste`mol qilganda shirin, yoqimli hisni boshdan kechiradi. 11:11 / 20.11.2023077 3. ixtiyoriy va ixtiyorsiz xayol ixtiyorsiz xayolda obrazlar o`z - o`zidan hosil bo`ladi, hech qanday maqsad belgilanmaydi. masalan, orzu, shirin xayol surish ixtiyorsiz bo`ladi. chanqagan paytda suv obrazi hosil bo`ladi. tush ko`rish ixtiyorsiz bo`ladi, biz qattiq uxlamagan holatda tush ko`ramiz. tush ko`rishning sababi, bosh miyada tormozlanmay qo`zg`algan holatda qolgan markazlardir. biz orzu qilgan kishilarimiz, o`ylagan, his qilgan narsalar haqida tush ko`ramiz. uyqu vaqtida tug`iladigan sezgilar kishi organizmining holati va ehtiyojlari, kishi bedor yurgan chog`ida tuyg`usidan kechirgan hissiyotlar, uyqu vaqtida beixtiyor paydo bo`ladigan tasavvurlar odamning tush ko`rishiga sababchi bo`ladi. …
5 / 16
gan xayol turi. masalan, “ko`knori xayol”. xayol sifatlari kishilarning xayoli kengligi, mazmundorligi, kuchi va realligi, fantaziyaga boyligi jihatidan farq qiladi. xayol kengligi voqelikning kishilar faoliyati uchun bo`ladigan doirasi bilan belgilanadi. masalan, kishi san`at, texnika, sport, bilimga qiziqsa va shular haqida xayol qilsa bunday kishining xayoli keng bo`ladi. xayolning unumdorligi biror narsaga nisbatan, xayolning boyligi, xilma-xilligi bilan belgilanadi. xayol keng bo`lsa, u mazmundor ham bo`ladi. xayol faoliyatning biror sohasida namoyon bo`ladi. xayolning kengligi va mazmundorligi kishining bilim va tajribasiga bog`liq. xayol kuchi kuchli va kuchsiz bo`ladi. kuchli xayolda odam juda ta`sirlanadi. masalan, biz “o`tkan kunlar”, “shaytanat” romanini o`qiganimizda xayol kuchli bo`lishi natijasida juda ta`sirlanamiz. ilmiy asarni, zerikarli hikoyalarni o`qiganimizda esa xayolimiz kuchsiz bo`ladi. qiziqish kuchli bo`lsa xayol ham kuchli bo`ladi. bolalarning xayoli fantaziyaga boy bo`ladi. kishi imkoniyatiga qarab xayol qilsa, u real bo`ladi. mehnat faoliyati natijasida xayol sifatlari rivojlanadi. xayol kuchi quyidagilarga bog`liq bo`ladi: 1. xayol kuchi ehtiyoj, qiziqish, istaklarning kuchiga …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimot"

termiz davlat pedagogika instituti boshlang’ich ta’lim fakulteti boshlang’ich ta’lim yo’nalishi 101-guruh talabasi safarova mohinurning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti termiz davlat pedagogika instituti boshlang’ich ta’lim fakulteti boshlang’ich ta’lim yo’nalishi 101-guruh talabasi safarova mohinurning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: hayol. nutq reja: hayol haqida umumiy tushuncha. hayol turlari. nutq nima? nutq turlariga ta’rif. xayol - odamning ongida ilgaridan bor bo‘lgan vaqtli aloqalarning qaytadan tiklanishi va bir-biri bilan yangicha qo‘shilishi orqali narsa va hodisalarning yangi obrazlarini hosil qilish. agglyutinatsiya – «elimlash» degan ma’noni bildirib, unda turli qismlarni bitta qilib yangi obraz yaratiladi. giperbolizatsiya – obrazlarn...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimot", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy psixologiya fanidan tayy… PPTX 16 pages Free download Telegram