инсон саломатлиги ва уни муҳофаза килиш

DOC 104,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363957984_42803.doc инсон саломатлиги ва уни муҳофаза www.arxiv.uz режа: 1.табиат билан инсон ўртасидаги муаммо. 2. экологик мухитнинг инсон саломатлигига таъсири. 3. соғлом яшаш ва турмуш тарзини шакиллантириш муоммолари. 4. демографик муаммолар. инсон ўзининг пайдо бўлиши, эволюцион тараққиёт йўлини босиб ўтиши жараёнида ўз яшаш мухитининг сифат кўрсатгичига таъсир этиб келган. лекин саноат ва бошқа сохалар ишлаб чиқаришнинг ривожланиши, унинг бу хилда кўрсатадиган таъсирини ниҳоятда кучайтириб юборди. дарҳақиқат, ишлаб чиқариш ва цивилизациянинг ривожланиши ҳаёт учун зарур бўлган компонентлар – ҳаво, сув ва тупроқни ифлослантиради.бу компонентлардан ҳамма тирик организмлар, шунингдек одам организмига ҳам тана учун тамоман ёт бўлган зарарли моддалар кўп кириб келади. уларнинг баъзилари одамларнинг ғашига тегувчи, бошқалари заҳарловчи (токсик) ва яна бошқалари мутаген ва канцероген таъсирларга эга бўлади. инсон саломатлиги тараққиётини таъминлаш ва унинг умрини узайтириш муоммолари фан сўнгги босқичга ўтган сари амалий антропоэкология талқинида ўз ечимига эга бўлаверади. оддийроқ фикр юритиб, инсон саломатлигини таъминлаш ва умрини узайтириш нималарга боғлиқ эканлигини аниқлашга …

мида ташқи муҳитнинг (ҳаво, сув, тупроқ ва бошқа) ифлосланиши туфайли юрак томир, жигар – буйрак, ошқозон – ичак, ўпка, қон – асаб,аллергия ва бепуштлтк касалликларининг кўпайиши кўзга яққол ташлана бошлади. шунинг учун ҳозирги кунда мухит мухофазаси – давр муаммоси бўлиб, инсоният олдига жуда катта ва мураккаб масалаларни кўндаланг қилиб қўймоқда. ҳозирги кунда табиат билан инсон ўртасида, жамият билан мухит ўртасидаги муаммо ечимини кутаётган тугунлардан бири ҳисобланади. бу тугунларни ечганда асосий муаммолардан бири антропоген фактор томонидан экологик омиллардан ҳаддан ташқари мантиқсиз фойдаланиши натижасида, табиатнинг кескин даражада қашшоқланишига, тупроқ хосилдорлигининг пасайиб кетишига, экин майдонининг ишдан чиқишга, хавода ҳаёт учун ҳавфли бўлган заҳарли моддаларнинг ортиб боришига, қишлоқ хўжалик махсулотлари таркибида инсон организмини хасталантирувчи моддаларнинг кўпайишига олиб келади. иккинчи муаммолардан бири саноат чиқиндилари ҳамма жойда ҳавони, дарё ва кўлларни, сув ҳавзаларини ва тупроқни ифлослантириб тирик организм ва кишилар соғлиғига катта зарар келтирмоқда.ўзбекистон ҳукумати атроф мухитни мухофаза қилишга, экология нормаларини тадбиқ этишга йўналтирилган дастурни амалга …

кундалик турмуш ва ҳаёт тарзида намоён бўлади. ибн сино: « одамнинг саломатлиги ташқи шароит билан чамбарчас боғланган» деганида минг бор ҳақ эди. у 1000 йил олдин «сув ва хавонинг тозалиги инсон организмига соғлиқ келтирувчи, мувозанатни ушлаб турувчи омилдир, улар ифлосланганда турли касал чақирўвчи сабабга айланиб қолади» деган эди. алломанинг бу фикрини исботи сифатида «оролқум» чўлларидан минглаб тонна чанг-тўзонлар, қум ва заррали тузларнинг узоқ худудларга учаётганлиги ва бошқа туманларни ифлослантириб, турли хил касалликларни кўпайтириб бораётганини айтиш мумкин. аллома атроф мухит омиллари тупроқ сув, хаво ўртасида ўзаро боғлиқлик борлиги тўғрисида сўз юритиб, ўзаро «экологик бирлик» ғоясини ҳам илгари сурган. инсон ташқи атроф-муҳитнинг турли хил шароитларига мослашибгина қолмай балки уни актив равишда ўзгартириб ўзига мослаштиради хам. бунда атроф мухитда организм учун нима фойдали нима зарарли, муҳитнинг қандай ўзгаришлари одам учун қулай, қандайлари эса ноқулай эканлигини билиш зарур. организмга таъсир этиш характерига кўра атроф мухит омиллари уч гурухга бўлинади. биринчи гурухни соғлиқ учун мутлоқ …

мликни эмас, балки шарқона ахлоқ одоб ва умум башарий ғоялар рухида камол топган инсонни тушинамиз! бу ғояни давом эттириб и.каримов – «ёшларимиз қалбида соғлом ҳаёт тарзига интилишни миллий ва умуминсоний қадриятларга хурмат – эхтиром туйғуларини болалик пайтидан бошлаб шакллантиришимиз зарур деб таъкидлаган эди». атмосфера ҳавоси, тупроқ, сувнинг ифлосланиши инсон маънавий камолатига, рухий покизалигига, жисмоний бақувватлигига, ирсият палагига ҳам салбий таъсир кўрсатади. жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотларга кўра, 80 % касалликлар экологик ночор ахвол оқибатида пайдо бўлмоқда. буларнинг барчаси инсоннинг ўзига ирсиятига таъсир этмай қолмайди. инсон фақатгина вақтида овқатланиш, кунига 7-8 соат ухлаш, спиртли ичимлик ичмаслик, чекмаслик ҳисобга ўз умрини 11 йилга узайтириши мумкин экан. узоқ умр кўриш, сихат – саломатлик ва бахтли саодатли бўлиш инсоннинг ўз қўлида. табиийки одамларни, шу жумладан болаларни қандай ташқи экологик мухит ўраб тургани муҳимдир. масалан сўнгги ўн йилликларда сайёрада юз бераётган салбий жараёнлар иқлим ўзгаришига, аниқроғи об-ҳаво исишига сабаб бўлмоқда. нуфузли халқаро ташкилотлар ва институтлар …

астлайди, эмбрионал оғирлигини камайтиради, пренатал ўлим хавфини оширади, қалай буғи эса болалар ақлий қолоқлигига сабаб бўлади, ўсишига тўсқинлик қилади, эшитиш, нутқ ва диққатни жамлашини ёмонлаштиради. мутахассисларнинг ҳисоблашича ифлосланган ҳаво туфайли кўрилган зарар (у беморни даволашга кетган харажатлар, йўқотилган иш вақти ва муддатидан олдин содир бўлган ўлим ҳоллари туфайли кўрилган зарарлар қийматларининг йиғиндисидан ташкил топади.) германияда 1.1миллиард доллардан 2,7 миллардгача, францияда 1,2 миллиард долларни ташкил этади. инсон организми ўзгартирувчи табиатга мослашишга қобил эмас. шунинг учун тамаддун (цивилизация) хасталиклари деб номланувчи юрак қон томирлари, рухий асаб онкологик - аллергия касалликларнинг саноғи борган сари ортиб бормоқда. болалар катта ёшдаги одамларга нисбатан ташқи омиллар (табиий, ижтимоий, иқтисодий) ва ички омилларга (оилавий муҳит, ота – оналарнинг жисмоний аҳволи, руҳий вазият, қадриятлар барқарорлиги) қанчалик таъсирчан экан, ёш авлоднинг жисмоний рухий ва маънавий аҳволи ҳам келгусида шуларга боғлиқ бўлади. ёш авлод соғлиғи учун энг хавфлиси наслдан наслга ўтадиган касалликлардир, чунки уларнинг аксариятини даволаб бўлмайди ва бор йўқлигини …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "инсон саломатлиги ва уни муҳофаза килиш"

1363957984_42803.doc инсон саломатлиги ва уни муҳофаза www.arxiv.uz режа: 1.табиат билан инсон ўртасидаги муаммо. 2. экологик мухитнинг инсон саломатлигига таъсири. 3. соғлом яшаш ва турмуш тарзини шакиллантириш муоммолари. 4. демографик муаммолар. инсон ўзининг пайдо бўлиши, эволюцион тараққиёт йўлини босиб ўтиши жараёнида ўз яшаш мухитининг сифат кўрсатгичига таъсир этиб келган. лекин саноат ва бошқа сохалар ишлаб чиқаришнинг ривожланиши, унинг бу хилда кўрсатадиган таъсирини ниҳоятда кучайтириб юборди. дарҳақиқат, ишлаб чиқариш ва цивилизациянинг ривожланиши ҳаёт учун зарур бўлган компонентлар – ҳаво, сув ва тупроқни ифлослантиради.бу компонентлардан ҳамма тирик организмлар, шунингдек одам организмига ҳам тана учун тамоман ёт бўлган зарарли моддалар кўп кириб келади. уларнинг баъзилари ...

Формат DOC, 104,0 КБ. Чтобы скачать "инсон саломатлиги ва уни муҳофаза килиш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: инсон саломатлиги ва уни муҳофа… DOC Бесплатная загрузка Telegram