fe’l mayllari. fe’l zamonlari, ularning turlari. fe’llarning tuslanishi

PPTX 27 стр. 558,0 КБ Бесплатная загрузка

27 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 558,0 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 27

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 27

презентация powerpoint 5-ma’ruza: fe’l mayllari. fe’l zamonlari, ularning turlari. fe’llarning tuslanishi reja: fe’lning vazifadosh shakllari; to‘liqsiz fe’llar; mayl kategoriyasi haqida umumiy ma’lumot; zamon kategoriyasi haqida umumiy ma’lumot; o‘tgan, hozirgi va kelasi zamon fe’llari va ularning turlari; fe’llarning shaxs-son kategoriyasi haqida umumiy ma’lumot. fe’lning vazifa shakllari fe’lning turli gap bo‘laklari vazifasida kelishi uchun xoslangan shakllari fe’lning vazifa shakllari- fe’llar gapda boshqa so’zlar bilan bog’lanib, ega, kesim, aniqlovchi, to’ldiruvchi va hol vazifasida kelishi mumkin. shu boisdan fe’l maxsus shakllarga ega. turli gap bo’laklari vazifasida kelish uchun xoslangan fe’l shakllari fe’lning vazifa shakllari hisoblanadi va ular to’rt guruhga bo`linadi. sof fe’l shakli harakat nomi shakli sifatdosh shakli ravishdosh shakli sof fe’l shakli 1.sof fe’l shakli- fe’lning hech qanday qo`shimchalarsiz ifodalangan shakli. masalan: ra’no kitobni berilib o‘qidi. harakat nomi shakli harakat nomi – fe’lning otga xoslashgan shakli. harakat nomi fe`l asoslariga –sh, -ish, -v, -uv, -moq qo`shimchalarini qo`shish orqali yasaladi. masalan: yoz-yozish, o’qi-o’qish, qil-qilmoq. …

2 / 27

ekansan (eding, emishsan). to'liqsiz fe'llar yetakchi fe'ldan ajratib yoziladi: borgan edi, borar emish. agar to'liqsiz fe'l asosida tovush tushsa, qoʻshib yoziladi: borgan edi - borgandi, borar emish - borarmish mayl kategoriyasi haqida umumiy ma’lumot mayl shakllari - fe'l asosida ifodalangan harakat-holat haqidagi xabar, buyruq-istak, shart ma'nolarini ifodalovchi fe'l shakllari. fe'llarning to'rtta mayl shakli mavjud: xabar mayli (ijro mayli) buyruq-istak mayli shart mayli maqsad mayli xabar mayli xabar mayli (ijro mayli) – harakat va holatning bajarilishi yoki bajarilmasligi haqidagi xabar, darakni ifodalovchi fe'l shakli. harakatning ijro qilish-qilinmasligini bildiradi. bu mayl fe'l asosiga zamon va shaxs-son qoʻshimchalarini qoʻshish orqali shakllanadi. masalan: bola chaqqonlik bilan oʻzini suvga otdi. nigoraning qop-qora ko'zlari doimo chaqnab turadi. xabar maylining maxsus qoʻshimchasi yoʻq. zamon + shaxs-son = xabar mayli xabar mayli har uch zamonni ham bildiradi. xabar maylini hosil qiluvchi zamon qoʻshimchalari xabar maylining o'tgan zamon shakllari xabar maylining hozirgi zamon shakllari xabar maylining kelasi zamon shakllari …

3 / 27

yli soʻzlovchining harakatni bajarishga buyurishini, qistashini, undashini anglatadi va har bir ma'no nozikligi oʻziga xos ohang bilan xarakterlanadi. masalan: qandingizni uring. yashang. kuling, davrimizning shod nasllari. borgil tezroq, haloskor do'stim. soʻzlovchining harakatni bajarishga undashi bevosita ii shaxsga qaratilgan boʻladi. shuning uchun buyruq-istak maylining asosiy shakli ii shaxs birlik va koʻplik shakli hisoblanadi: bolam, tezroq bu yoqqa kel. odamlar, ona tabiatni asrang. shart mayli shart mayli - boshqa bir harakat va holatning bajarilishi yoki bajarilmasligi uchun shart bo‘lgan harakat hamda holatni, shuningdek, istak-xohishni bildirgan fe'l shakli va u -sa qo'shimchasi yordamida yasaladi. kelasi zamon ma'nosini ham bildiradi. shart maylidagi fe'l quyidagi ma'nolarni ifodalaydi: 1. boshqa bir harakat va holatning yuzaga chiqishi uchun vosita, shart boʻlgan harakatni bildiradi. bu vaqtda shart ergash gapning kesimi boʻlib keladi: olim bo'lsang, olam seniki. mehnat qilsang, rohat koʻrasan. 2. ham yordamchisi bilan kelib, voqea-hodisaning bajarilishiga toʻsiq boʻla olmagan harakat-holatni bildiradi. bunda toʻsiqsiz ergash gapning kesimi bol'ib …

4 / 27

llar fe’l zamonlari deb ataladi. o’tgan zamon fe’llari nutq paytidan oldin bajarilgan yoki bajarilmagan ish-harakatni bildiradi: yozdi, keldi, bordi. kelasi zamon fe’llari nutq paytidan keyin yuz beradigan yoki yuz bermaydigan harakat-holatni bildiradi va fe’l asosida –moqchi, (a)r, -a, -y qo’shimchalarini qo’shish va tuslash yordamida hosil qilinadi: bormoqchiman, kelmoqchimiz, borarman, kelarsan, o’qirsan, keladi, o’qiydi. hozirgi zamon fe’llari nutq paytining o’zida yuz berayotgan yoki yuz bermayotgan harakat-holatni bildiradi va –yap, -moqda, -(o)yotir, -(a)yotib qo’shimchalaridan so’ng –man, -san, -miz, siz, -di(lar) qo’shimchalarini qo’shish yordamida hosil qilinadi: kelyapman, bormoqdasan, yozayotirmiz, olayotirsiz. hozirgi zamon fe’llari nutq paytidan o’tgan yuz bergan yoki yuz bermagan harakat-holatni bildiradi: bordim, bordi, borgan, o’qigan, kelgan. fe’lning shaxs-son shakllari shaxs birlik ko’plik 1-shaxs yozdim, yozaman, yozay(in) eozdik, yozamiz, yozaylik 2-shaxs yozding, yozasan, yoz(gin) yozdingiz, yozasiz, yozing(iz) 3-shaxs yozdi, yozadi, yozsin yozdilar, yozadilar, yozsinlar fe’lning ma’no turlari nomi ekmoq ijod qilmoq gapirmoq fikrlamoq yurmoq qizar-moq aqliy faoliyat nutqiy faoliyat jismoniy faoliyat holat …

5 / 27

fe’l mayllari. fe’l zamonlari, ularning turlari. fe’llarning tuslanishi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fe’l mayllari. fe’l zamonlari, ularning turlari. fe’llarning tuslanishi"

презентация powerpoint 5-ma’ruza: fe’l mayllari. fe’l zamonlari, ularning turlari. fe’llarning tuslanishi reja: fe’lning vazifadosh shakllari; to‘liqsiz fe’llar; mayl kategoriyasi haqida umumiy ma’lumot; zamon kategoriyasi haqida umumiy ma’lumot; o‘tgan, hozirgi va kelasi zamon fe’llari va ularning turlari; fe’llarning shaxs-son kategoriyasi haqida umumiy ma’lumot. fe’lning vazifa shakllari fe’lning turli gap bo‘laklari vazifasida kelishi uchun xoslangan shakllari fe’lning vazifa shakllari- fe’llar gapda boshqa so’zlar bilan bog’lanib, ega, kesim, aniqlovchi, to’ldiruvchi va hol vazifasida kelishi mumkin. shu boisdan fe’l maxsus shakllarga ega. turli gap bo’laklari vazifasida kelish uchun xoslangan fe’l shakllari fe’lning vazifa shakllari hisoblanadi va ular to’rt guruhga bo`linadi. sof fe...

Этот файл содержит 27 стр. в формате PPTX (558,0 КБ). Чтобы скачать "fe’l mayllari. fe’l zamonlari, ularning turlari. fe’llarning tuslanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fe’l mayllari. fe’l zamonlari, … PPTX 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram

fe’l mayllari. fe’l zamonlari, ularning turlari. fe’llarning tuslanishi

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "fe’l mayllari. fe’l zamonlari, ularning turlari. fe’llarning tuslanishi"

Похожие файлы