ilk o’spirinlik va yoshlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari

PPTX 21 pages 104.4 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 104.4 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

презентация powerpoint andijon davlat pedagogika instituti filologiya fakulteti ,,o’zbek tili va adabiyoti’’ yo’nalishi 101-guruh talabasi alijonova shalolaning ,,umumiy psixologiya’’ fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. mavzu: ilk o’spirinlik va yoshlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari reja: ilk o’spirinlik davriga umumiy tavsif; ilk o’spirinlik davrida intellektual va emotsional rivojlanish xususiyatlari ilk o’spirinlikda kasbga yo’naltirishning psixologik muammolari haqida ilmiy bilimlarni shakllantirish; yoshlik davri va uning o’ziga xos xususiyatlari, o’z-o’zini anglash, kasbiy anglaganlik. ilk ilk o‘spirinlik davri «kamolot bo‘sag‘asi» deb ta’riflanadi. bu kamolot bosqichi fiziologik, psixologik va ijtimoiy chegaralarni o‘z ichiga oladi. psixologiya fani o‘spirinlik muammosini kompleks o‘rganishni da’vat etadi. bu juda qiyin masala, chunki psixofiziologik taraqqiyot sur’ati bilan uning bosqichlari ijtimoiy yetilish muddati bilan hamma vaqt ham to‘g‘ri kelavermaydi. akseleratsiya natijasida bugungi ilk o‘spirinlarning taraqqiyoti avvalgi avlodlarga nisbatan o‘rtacha ikki-uch yil avval yetilmoqda. fiziologlar bu jarayonni 2-darajali jinsiy belgilarning paydo bolishiga qarab, 3 ta bosqichga ajratadilar: 1- bosqich prepubertat 2-bosqich pubertat 3-bosqich postpubertat akseleratsiya munosabati …

2 / 21

yetilishi, o‘z taqdirini o‘zi hal qilishi, ijtimoiy hayotda faol ishtirok etishi davri, fuqaro va vatanparvarning ma’naviy sifatlari tarkib topadigan davrdir. faol ijtimoiy hayot, o‘qishning yangi xarakteri (mustaqil bilim olish) yigit va qizlarda dunyoqarashning shakllanishiga, ularda mustaqillik va burch hissining tarkib topishiga, bilimning turli sohalarida ularning ijodiy qobiliyatini avj oldirishga katta ta’sir kolsatadi. rus psixologi l.i.bojovich ilk o‘spirinlik davrida shaxs motivatsion sohasining rivojlanishiga urg‘u beradi: o‘quvchilarning hayotda o‘z o‘rnini va ichki pozitsiyasini aniqlashi, dunyoqarashning shakllanishi va uning bilish faoliyatiga, o‘z-o‘zini anglashga va axloqiy ongga ta’siri nazarda tutiladi. ilk o‘spirinlar mustaqil hayot sohasida yaqin istiqbolga ega bolar ekanlar, o‘zlarining hayot yollarini belgilab olishga, bundan buyongi mehnat faoliyatlarining aniq istiqbollarini aniqlab olishga, o‘zlarining kelgusi ixtisoslarini tanlashga intiladilar. shu munosabat bilan kasb-hunarga oid qiziqishlar tarkib topadi va yanada barqarorroq bo‘lib qoladi, yigit va qizlar o‘z kelajaklari haqida jiddiyroq o‘ylay boshlaydilar. rus psixologi l.s.vigotskiy 1920-yillardayoq ilk o‘spirinlar haqida nazariyalar ko’pligini ta’kidlagan edi. ilk o‘spirinlar haqida …

3 / 21

oyandalaridan biri xx asr amerikalik psixolog s.xolldir. uning ta’kidlashicha, rivojlanish psixologiyasining asosiy qonuni biogenetik «rekapitulyatsiya qonuni» hisoblanadi, unga kola individual rivojlanish, ontogenez filogenezning asosiy bosqichlarini takrorlaydi. go‘daklik rivojlanishning hayvonot fazalarini takrorlaydi. bolalik qadimgi odamlarning asosiy mashg‘ulotlari ovchilik va baliq ovlash bolgan davrga to‘g‘ri keladi. 8 dan 12 yoshgacha bolgan davr o‘smirlikdan oldingi davr deb ataladi, yovvoyilik tugallanib, madaniyatning boshlanishi deb ta’riflaydi. 12— 13 yoshdan 22—25 yoshgacha bolgan davrni o'spirinlik deb ataladi, kattalikning boshlanishi, romantizm davri deb ataladi. bu davrda tashqi va ichki nizolar avj olib, insonda «individuallik hissi» paydo boladi. holning bu nazariyasi psixologlar tomonidan tanqid qilinadi. biogenetik nazariyaning boshqa varianti nemis «konstitutsional psixologiya» vakillari tomonidan ishlab chiqildi. e.krechmer va e.yensh ba’zi biologik omillar asosida (tana tuzilishi tiplari va boshqalar) shaxs tipologiyalari muammolarini ishlab chiqib, insonning jismoniy tiplari va uning rivojlanish xususiyatlari orasida qandaydir boglanish mavjud bolsa kerak, deb taxmin qiladilar. e.krechmer barcha insonlarni ikki tomonga joylashtirish mumkin, bir tomonda …

4 / 21

asarida (1952) ta’kidlashicha, psixik va somatik rivojlanish orasidagi boglovchi zveno bola tana tuzilishining o‘zgarishi va uni anglash hisoblanadi. biogenetik yo‘nalish namoyandalari olimlar e’tiborini taraqqiyotning psixik va jismoniy o‘zaro bogliqligini o‘rganishga qaratdilar. bu psixofiziologiya uchun katta ahamiyatga ega bo‘ldi. psixika taraqqiyotini faqat biologik qonunlar asosida tushunish muvaffaqiyatga erishmadi. ular taraqqiyotning ijtimoiy omillarining rolini yo‘qqa chiqarib, faqat biologik omillarning rolini bo‘rttirmoqchi bo‘ldilar. shunday nazariyalardan biri mashhur amerikalik psixolog a.gezell nazariyasidir. u taraqqiyotda biologik omillarga urg‘u beradi. gezellning fikricha, ilk o‘spirinlik yoshi 11 dan 21 yoshgacha davom etadi, ulardan birinchi besh yil (lldan 16 yoshgacha) bo‘lgan davr juda muhimdir. uning ta’kidlashicha, o‘n yil, oltin davr bo‘lib bola muvozanatli, hayotni oson idrok etadi, ota-onasi bilan muomalasi yaxshi, tashqi ko‘rinishi haqida qayg‘urmaydi. 11 yoshdan organizmda qayta qurish boshlanadi; bola ta’sirchan bo‘lib qoladi, qarshilik kolsatish (negativizm), kayfiyatning tez o‘zgarishi, tengdoshlari bilan janjallar, ota-onaga qarshi isyon paydo bo‘ladi. 12 yoshda hayotga munosabat ijobiylasha boshlaydi, o‘smirning oiladan uzoqlashishi …

5 / 21

maqsadi — tashqi dunyoga «ishonish» hissini hosil qilishdir. uning asosiy vositasi ota-onaning muhabbati va g‘amxo‘rligidir. agar go‘dakda «asosli ishonish» vujudga kelmasa, unda dunyoga «asosli ishonmaslik», xavotirlanish hissi paydo boladi. ikkinchi bosqich — ilk bolalik — bolada uyat va shubhalanish kabi hislar paydo boladi. bolada mustaqillik, mas’uliyat, tartib va intizomni hurmatlash kabi xislatlar paydo boladi. uchinchi bosqich — o‘yin yoshi (5—7 yosh) tashabbus hissi, nimadir qilish hissi paydo boladi. bu yoshda guruhiy o‘yinlar, tengdoshlari bilan muloqot, xayolning rivojlanishi muhim hisoblanadi. bu yoshda adolat, qoidaga mosligini tushunish hissi paydo boladi. to’rtinchi bosqich — maktab yoshidagi yangi psixologik tuzilma — maqsadga erishish qobiliyati, tashabbuskorlik hissidir. beshinchi bosqich — o‘spirinlik bolib, boshqalarga o‘xshamaslik, individuallik hissining paydo bolishi bilan xarakterlanadi. erikson o‘z-o‘zini anglash, vaqtni yangicha his qilish, jinsiy qiziqishlar shakllanishi mexanizmlarini toliq tavsiflaydi. oltinchi bosqich — yoshlik — boshqalar bilan intim psixologik yaqinlik, jumladan, jinsiy yaqinlik ehtiyoji va qobiliyati paydo boladi. yettinchi bosqich — yetuklik …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilk o’spirinlik va yoshlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari"

презентация powerpoint andijon davlat pedagogika instituti filologiya fakulteti ,,o’zbek tili va adabiyoti’’ yo’nalishi 101-guruh talabasi alijonova shalolaning ,,umumiy psixologiya’’ fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. mavzu: ilk o’spirinlik va yoshlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari reja: ilk o’spirinlik davriga umumiy tavsif; ilk o’spirinlik davrida intellektual va emotsional rivojlanish xususiyatlari ilk o’spirinlikda kasbga yo’naltirishning psixologik muammolari haqida ilmiy bilimlarni shakllantirish; yoshlik davri va uning o’ziga xos xususiyatlari, o’z-o’zini anglash, kasbiy anglaganlik. ilk ilk o‘spirinlik davri «kamolot bo‘sag‘asi» deb ta’riflanadi. bu kamolot bosqichi fiziologik, psixologik va ijtimoiy chegaralarni o‘z ichiga oladi. psixologiya fani o‘spirinlik muammosini ...

This file contains 21 pages in PPTX format (104.4 KB). To download "ilk o’spirinlik va yoshlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ilk o’spirinlik va yoshlik davr… PPTX 21 pages Free download Telegram