"davlat byudjeti"

PPTX 52 стр. 125,0 КБ Бесплатная загрузка

52 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 125,0 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 52

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 52

презентация powerpoint “iqtisodiyot” kafedrasi “moliyaga kirish” fani mavzu: davlat byudjeti 1 o‘qituvchi: 1 davlat byudjeti reja: 1. davlat byudjetining mohiyati, funksiyalari va ahamiyati 2. davlat byudjetining daromadlari 3. davlat byudjetining xarajatlari 4. byudjet defitsiti va uni moliyalashtirish 5. byudjet jarayoni davlat byudjeti kishilik jamiyati taraqqiyotining ma’lum bir bosqichida paydo bo‘lgan. uning vujudga kelishi, eng avvalo, siyosiy tashkilot sifatida davlatning vujudga kelishi bilan bevosita bog‘liqdir. har bir davr ijtimoiy tuzumiga tegishli bo‘lgan ishlab chiqarish munosabatlarining asosiy belgilari davlat faoliyati va byudjetning taqsimlash mexanizmi sifatidagi mazmunini belgilab beradi. hozirgi sharoitda davlat byudjeti ijtimoiy (ishlab chiqarish) munosabatlarning bir qismini ifoda etib, davlatning ixtiyoriga mamlakatda yaratilgan yalpi ichki mahsulot - milliy daromadning nisbatan kattagina qismini to‘plash va uni jamiyat taraqqiyotining turli sohalarini (iqtisodiyot, ma’orif, sog‘liqni saqlash, fan, madaniyat, ijtimoiy ta’minot, boshqaruv, mudofaa va boshqalar) rivojlanishiga yo‘naltirish imkonini beradigan muhim taqsimlash instrumenti (vositasi)dir. 1. davlat byudjetining mohiyati, funksiyalari va ahamiyati mohiyatiga ko‘ra davlat byudjeti mamlakat …

2 / 52

at byudjetda katta kuch bilan namoyon bo‘ladi. yagonalik (birlik) va yuqori darajada markazlashuv davlat byudjetining muhim xususiyatlaridandir. turli ma’muriy-hududiy byudjetlar ko‘pligiga qaramasdan, ularning barchasi quyi bo‘g‘inlarning yuqori bo‘linmalarga ketma - ket bo‘ysunishiga rioya qilgan holda yagona davlat byudjetiga birlashadi. bir vaqtning o‘zida byudjet resurslarini shakllantirish va ulardan foydalanishda demokratizm ham ta’minlanadi. chunki davlat hokimiyatining barcha organlari o‘zlarining byudjet mablag‘lariga ega va o‘zlariga tegishli byudjet huquqlaridan foydalanadilar. davlat byudjetiga xos ana shu xarakterli belgilar mablag‘lar bilan manyovr qilish va nozik byudjet siyosatini amalga oshirish uchun keng imkoniyatlar yaratib beradi. moliya tizimining boshqa bo‘linmalaridan farqli holda, davlat byudjetida, ikki tushunchaning terminologik qo‘shilishi mavjud: 1) byudjet-iqtisodiy (moliyaviy) kategoriya sifatida; 2) byudjet - mamlakatning asosiy moliyaviy rejasi sifatida. ayrim hollarda davlat byudjetining mohiyati faqat mamlakatning asosiy moliyaviy rejasi sifatida talqin etiladi. buni to‘g‘ri deb e’tirof etib bo‘lmaydi. chunki iqtisodiyotga tegishli bo‘lgan har qanday reja u yoki bu iqtisodiy kategoriyaning namoyon bo‘lish shakllaridan boshqa narsa …

3 / 52

pi ichki (milliy) mahsulotni taqsimlash natijasida vujudga keladigan iqtisodiy (moliyaviy) munosabatlar (iqtisodiy kategoriya); 2) shu kategoriyaning namoyon bo‘lish shakli sifatida davlatning asosiy moliyaviy rejasi. davlat byudjetining mohiyatini ochib berishda u orqali amalga oshiriladigan taqsimlash jarayonlarining mazmunini ko‘rib chiqish alohida ahamiyat kasb etadi. yalpi ichki (milliy) mahsulotni davlat byudjeti orqali taqsimlash bir vaqtning o‘zida, o‘zaro bog‘langan va ma’lum darajada mustaqil bo‘lgan uch bosqichga egadir: 1) umumdavlat pul fondini shakllantirish (byudjet daromadlari); 2) hududiy va ma’lum maqsadlarga mo‘ljallangan ko‘p sonli byudjet fondlarini yaratish; 3)byudjet fondidan foydalanish (byudjet xarajatlari). davlat byudjeti orqali yalpi ichki (milliy) mahsulotni taq-simlashning bu bosqichlari bir vaqtning o‘zida va uzluksiz sodir bo‘lsada, bu ularning nisbatan alohidaligini ham inkor etmaydi. birinchi bosqichda yuridik va jismoniy shaxslarga tegishli pul mablag‘larining bir qismi davlatning qo‘lida to‘planishi, jamlash, olish sodir bo‘ladi. ana shu asosda mablag‘larni oluvchi sifatida davlat bilan mablag‘larni to‘lovchilar o‘rtasida moliyaviy (byudjet) munosabatlar vujudga keladi. bu munosabatlar, asosan, majburiylik (imperativlik) xarakteriga …

4 / 52

hirishdan manfaatdor bo‘lsa, bu narsa u yoki bu darajada to‘lovchilarning (yuridik va jismoniy shaxslarning) manfaatdorligini (qiziquvchanligini) pasaytiradi. shunday qilib, “byudjetga to‘lovlar” va “davlat byudjetining daromadlari” tushunchalari yuqorida ko‘rsatilgan umumiylikka ega bo‘lsalar-da, bir vaqtning o‘zida, ular o‘rtasida ob’yektiv farqlar ham mavjud. byudjetga to‘lovlar xo‘jalik yurituvchi sub’yektlar yoki to‘lovchilar moliyasining tarkibiy elementlaridan hisoblanadi va boshqa taqsimlash munosabatlari bilan o‘zaro organik bog‘liqlikda ko‘riladi; davlat byudjetida ular daromadlar shaklini oladi va byudjetning sub’yektlar (xo‘jaliklar) bilan byudjet munosabatlari keng sohalarining boshqa elementlari bilan o‘zaro bog‘liqlikda tahlil qilinadi. bu holda, taqsimlanayotgan milliy daromadning yagona qismi ikki xil iqtisodiy mazmun kasb etadi va moliya tizimining turli bo‘linmalarida turlicha ko‘rinishga ega bo‘ladi. ikkinchi bosqichda, yuqorida qayd etilganidek, hududiy va ma’lum maqsadlarga mo‘ljallangan ko‘p sonli fondlarning shakllanishi yuz beradi, ya’ni umumdavlat pul fondini bo‘lishning murakkab taqsimlanish jarayoni amalga oshiriladi. tashqi tomondan u barcha ijtimoiy bo‘linmalardan ajralgan ichki byudjet jarayonidek ko‘rinadi. haqiqatda esa bu taqsimlash ijtimoiy munosabatlarning barcha sohalarini qamrab …

5 / 52

doirasida byudjet mablag‘larini qaytarilmaslik tarzida berish sodir bo‘ladi. ularning haqiqatda sarflanishi esa byudjetli taqsimlash jarayonining oxirgi bosqichida byudjet mablag‘larini olganlar tomonidan amalga oshiriladi. davlat byudjetining xarajatlari, xuddi uning daromadlari singari, ikkiyoqlama xarakterga ega. bir tomondan, bu davlatning xarajatlari, boshqa tomondan esa - sub’yektlarning ixtiyoriga tushadigan qaytarilmaydigan mablag‘lar bo‘lib, ularning daromadlariga aylanadi va ular tomonidan turli maqsadlarga mo‘ljallangan tegishli fondlarni shakllantirishda foydalaniladi. ana shu ikkiyoqlama xarakter davlat byudjeti xarajatlarining yakuniy emas, balki taqsimlash jarayonlarining oraliq bosqichi ekanligidan dalolat beradi. bu erda byudjet fondlarining egasi – davlat va pul mablag‘larini oluvchilar - sub’yektlar o‘rtasida yangi taqsimlash munosabatlari paydo bo‘ladi. byudjet kategoriyasi sifatida davlat byudjetining xarajatlari o‘zining turli ko‘rinishdagi shakllariga ega. ularning shakllari quyidagi ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin: - smetali moliyalashtirish (bunda korxona yoki tashkilot o‘z daromadlariga ega bo‘lmasdan davlat byudjetining mablag‘lari hisobidan to‘liq saqlanadi); - davlatning korxona va tashkilotlariga mablag‘ berish (bunda moliyalashtirish ob’yektlari sifatida faqat kapital qo‘yilmalar, aylanma mablag‘lar va operatsion xarajatlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 52 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О ""davlat byudjeti""

презентация powerpoint “iqtisodiyot” kafedrasi “moliyaga kirish” fani mavzu: davlat byudjeti 1 o‘qituvchi: 1 davlat byudjeti reja: 1. davlat byudjetining mohiyati, funksiyalari va ahamiyati 2. davlat byudjetining daromadlari 3. davlat byudjetining xarajatlari 4. byudjet defitsiti va uni moliyalashtirish 5. byudjet jarayoni davlat byudjeti kishilik jamiyati taraqqiyotining ma’lum bir bosqichida paydo bo‘lgan. uning vujudga kelishi, eng avvalo, siyosiy tashkilot sifatida davlatning vujudga kelishi bilan bevosita bog‘liqdir. har bir davr ijtimoiy tuzumiga tegishli bo‘lgan ishlab chiqarish munosabatlarining asosiy belgilari davlat faoliyati va byudjetning taqsimlash mexanizmi sifatidagi mazmunini belgilab beradi. hozirgi sharoitda davlat byudjeti ijtimoiy (ishlab chiqarish) munosabatlarning bi...

Этот файл содержит 52 стр. в формате PPTX (125,0 КБ). Чтобы скачать ""davlat byudjeti"", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: "davlat byudjeti" PPTX 52 стр. Бесплатная загрузка Telegram