oʻzbekiston olimlarning biofizika taraqqiyotiga qoʻshgan hissalari

PPTX 9 sahifa 538,7 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 538,7 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

o'zbekiston olimlarning biofizika taraqqiyotiga qo'shgan hissalari o'zbekiston olimlarning biofizika taraqqiyotiga qo'shgan hissalari tayyorladi: abduganiyeva shaxrizoda tabiat qonunlariga asoslangan holda, biologiya, fizika va kimyoning tutashish joyida yangi fan –«biofizika» fani yuzaga keldi. biofizika – biologik tizimlardagi fizik va fizik-kimyoviy jarayonlarni va tirik organizmga turli omillarning ta’sirini o’rganadi. biofizikaga quyidagicha ta’rif berish mumkin. biofizika – fizik va fizik-kimyoviy jarayonlarni, biologik tizimlar ultrastrukturasini tashkil qilishning hamma sohalarini submolekulyar va molekulalardan to to’qima va to’liq organizmgacha o’rganadigan fandir. 0 ‘zbekiston olimlari yadro nurlaridan, ayniqsa, paxtachilikda foydalanish horasida juda ko'plab ulkan yutuqlarni qo‘lga kiritdilar. masalan, akademik j.a. musayev va n.n. nazirov g‘o‘zaga yadro nurlarining biologik. biokimyoviy, fiziologik va morfologik ta'sirini o'rgandilar. bundan tashqari n.n nazirov va f joniqulovlar tomonidan g'o'za navlariga radioaktiv fosfor- 32 berish bilan yangi navlar yaralildi. akademik jo’ra musayev n.n.nazirov, o.jalilovlar 1965-1980 yillarda s-4727 navining 30 kunlik ko’sagiga gamma nuri ta’sir ettirib qishloq xo’jaligi uchun muhim bo’lgan belgilarni saqlagan holda erta pishar …

2 / 9

seleksionerlar uchun boshlang'ich material bo‘lib xizmat qiladi. n.n. nazirov ilmiy ishlarida shuni ko‘rsatadiki, tirik organizmlarning radioaktiv nurlaridan ta'sirlanishi va melastabillik darajasi ortadi. masalan, 4% namligi eksikatorda quritilgan urug' 8—12% namlikka ega bo'lgan urug'ga nisbatan kuchli ta'sirlanadi. kechpishar g‘o‘za navlari ertapishar naviarga nisbatan ionlovchi radiatsiyaga ancha chidamsiz bo'ladi. nurlantirish ucluin qishloq xo'jaligi ekinlari eng qulay obyekt hisoblanadi va nurlangandan keyingi birinchi yil laboratoriyada saqlab keyin radiatsion effektlami aniqlashda va nur bilan jarohatlangan «yara» ni qayta tiklash muammosini hal etishda ham katta ahamiyatga egadir. o‘zbekistonda yangi biokimyoviy va biofizik yo‘lllar bilan yaratilgan go‘za navlari shuni aytish kerakki, hozirgi kunda nurlarning qo’zg’atuvchi (kuchsiz va mutagen kuchli) fazalari barcha qishloq xo’jalik ekinlari uchun aniqlangan. tajribadan gamma nurining 1 va 2 kr dozasi bilan nurlantirilgan urug’larning unib chiqishi duragay o’simliklarda 2-3 kunga tezlashish kuzatiladi. ayniqsa “toshkent-3” navining chigitlari shu doza ta’sirida duragay va kontrol chigitlariga nisbatan 3-4 kun kech unib chiqdi. shuni ta’kidlash kerakki, radioaktiv …

3 / 9

a chidamli navlarini yaratishda ham radioaktiv fosfor – r32 eritmalari yaxshi natijalar bermoqda. 1960-1970 yillarda n.n.nazirov, f.joniqulov va boshqalar yovvoyi meksikanum g’o’za chigitini ekishdan oldin radioaktiv fosfor eritmasida (30 ta chigitni 50 mikrokyuri dozada) 48 soat mobaynida ivitib so’ngra sun’iy ravishda vilt bilan zararlantirgan. birinchi bo’g’inda meva beradigan viltga chidamli bitta o’simlik chiqqan. bu o’simliklardan olingan urug’lardan bir necha yil saralash natijasida ertapishar, serhosil vilt kasalligiga chidamli 1,5-7% gacha kasallanadigan an-401 navini yaratdilar. ularning dastlabki ma’lumotlariga qaraganda, an-401 navi 108-f ga nisbatan vilt bilan zararlangan maydonlarda 3-4 hissa ko’proq hosil berar ekan. “an-401” navi 1971 yildan boshlab davlat nav sinash uchastkalarida sinalgan. tinimsiz izlanishlar natijasida keyingi yillar davomida n.n.nazirov shogirdlari bilan an-402, an-403, an-405, an-407, an-408, an-412, an-416 kabi bir qancha afzalliklarga ega bo’lgan g’o’za navlarini yaratdilar. image2.emf image3.jpg image4.jpg image5.png image6.jpg image7.jpg image1.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 9

oʻzbekiston olimlarning biofizika taraqqiyotiga qoʻshgan hissalari - Page 4

5 / 9

oʻzbekiston olimlarning biofizika taraqqiyotiga qoʻshgan hissalari - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"oʻzbekiston olimlarning biofizika taraqqiyotiga qoʻshgan hissalari" haqida

o'zbekiston olimlarning biofizika taraqqiyotiga qo'shgan hissalari o'zbekiston olimlarning biofizika taraqqiyotiga qo'shgan hissalari tayyorladi: abduganiyeva shaxrizoda tabiat qonunlariga asoslangan holda, biologiya, fizika va kimyoning tutashish joyida yangi fan –«biofizika» fani yuzaga keldi. biofizika – biologik tizimlardagi fizik va fizik-kimyoviy jarayonlarni va tirik organizmga turli omillarning ta’sirini o’rganadi. biofizikaga quyidagicha ta’rif berish mumkin. biofizika – fizik va fizik-kimyoviy jarayonlarni, biologik tizimlar ultrastrukturasini tashkil qilishning hamma sohalarini submolekulyar va molekulalardan to to’qima va to’liq organizmgacha o’rganadigan fandir. 0 ‘zbekiston olimlari yadro nurlaridan, ayniqsa, paxtachilikda foydalanish horasida juda ko'plab ulkan yutuqlarni qo...

Bu fayl PPTX formatida 9 sahifadan iborat (538,7 KB). "oʻzbekiston olimlarning biofizika taraqqiyotiga qoʻshgan hissalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: oʻzbekiston olimlarning biofizi… PPTX 9 sahifa Bepul yuklash Telegram