ekzogen geologik jarayonlar geografiyasi. okean va dengizlarning geologik faoliyatini laboratoriya sharoitida kuzatish

PPT 33 pages 6.9 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.9 MB

File type PPT

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

diapositiva 1 prezentacii.com ваш заголовок mavzu: ekzogen geologik jarayonlar geografiyasi. okean va dengizlarning geologik faoliyatini labaratoriya sharoitida kuzatish. reja: ekzogen geologik jarayonlar geografiyasi. okean va dengizlarning geologik faoliyati. labaratoriya sharoitida okean va dengiz suvi xususiyatini kuzatish. adabiyotlar: nizomov a va boshq. “geologiya”. o‘quv qo‘llanma t.: “info capital group”, 2019. toshmuhamedov.b.t. umumiy geologiya. darslik.t.: “noshir” 2011. qurbonov a. s. “geologiya” o‘quv qo‘llanma t.: “o‘qituvchi”, 1992. tayanch so`z va tushunchalar: ekzogen geologik jarayonlar, nurash. kimyoviy nurash, biologik nurash, shamol, relef shakllari, deflyatsiya. 1-topshiriq savollarga javob yozing: ekzogen geologik jarayonlarni izohlar. nurash jarayonining geologik ahamiyatini tushuntiring. shamol va uning turlarini izohlang? deflyatsiya qanday jarayon? korraziya jarayonini izohlang? shamol ta`sirida shakllangan rel`yef turlari? gidrosferaning geologik ishi deganda nimani tushunasiz?. o‘zansiz oqimni izohlang? vaqtincha harakatlanuvchi suv oqimi, doimiy harakatlanuvchi suv oqimi nima? jarlanish hodisasini izohlang? mahalliy shamollar ta’sirida shakllanuvchi oqimlar? zilzila ta’sirida shakllanuvchi oqimlarni tushuntiring? okean va dengiz suvining qalqishini tushuntiring? okean suvining tabiiy xususityalarini …

2 / 33

hi natijasida bir holatdan ikkinchi holatga o‘tishi va uvalanishi tufayli yuzaga keladi. nurashning fizik, kimyoviy va biologik turlari mavjud. nurashning geologik ahamiyati: fizik nurash deganda, tog‘ jinslarining havo harorati ta’sirida (sutka yoki soatlar mobaynida keskin o‘zgarishi natijasida) bo‘laklarga ajralishi tushuniladi. uvalanish havo haroratining ko‘tarilishi sababli tog‘ jinslari hajmining kengayishi, sovishi va aksincha siqilishi natijasida, mayda bo‘lakchalarga ajralishi tufayli yuzaga keladi. tog‘ jinslarining quyosh nuri ta’sirida qizishi, uning rangiga ham bog‘liq. to‘q tusli (qora, jigarrang va hokazo) tog‘ jinslari nurni o‘ziga ko‘proq qabul qilganligi uchun oq yoki unga yaqin tusdagi tog‘ jinslarining quyosh nurini ko‘proq qaytarishi va qisman o‘ziga qabul qilishi tufayli, qora tusli tog‘ jinslariga nisbatan sustroq darajada qiziydi. fizik nurash: tog‘ jinslari tarkibi, yotish holati, turlariga ko‘ra ham turli darajada nuraydi. agar tog‘ jinslari donador zarrachalaridan tarkib topgan bo‘lsa nurashga ko‘proq uchraydi. chunki uning tarkibidagi donador bo‘lakchalar bo‘ylab atmosfera yog‘inlari, suv tomchilari singib boradi va oqibatda o‘zining yemiruvchanlik rolini …

3 / 33

osfera yog‘inlari tarkibida ko‘proq uchraydi. chunki qor yomg‘ir suvi uni havodan ko‘proq yutib oladi. natijada atmosfera yog‘inlarining tabiatda erishidan hosil bo‘ladigan karbon kislotasi jinslarini erituvchanlik darajasi keskin oshadi. kimyoviy nurash: qiyin eriydigan monokarbonatlar (kalsiy karbonat) karbon kislota ishtirokida oson eriydigan biokarbonatlarga (kalsiy gidrokarbonatga) ham aylanadi. bundan tashqari, suv suvsiz minerallarga qo‘shilishi va ularni suvli minerallarga aylantirishi mumkin. masalan, qizil temirtoshning limonatga, angidridning gipsga aylanishi ushbu jarayonga misol bo‘ladi. shunday qilib, kimyoviy nurash natijasida tog‘ jinsi tarkibidagi dastlabki murakkab minerallar, oddiyroq minerallarga parchalanadi (s.v.kolesnik 1966). biologik nurash: tirik organizmlarning tog‘ jinslariga ta’siri natijasida biologik nurash sodir bo‘ladi. tog‘ jinslari tarkibidagi mayda yoriqlar bo‘ylab o‘sgan o‘simlik, buta ba’zan archa kabi yirik tanali daraxtlar rivojlana borib, yoriqlarning kengayishiga, natijada tog‘ jinslarining parchalanishiga sababchi bo‘lsa, ikkinchidan tog‘ jinslarining tarkibiga ta’sir etadigan eritmalar ajratib chiqarib, ularni yemiradi va tog‘ jinslari kichik bo‘laklarga ajralib, parchalanib ketadi. nurashning tabiatdagi roli va geografik tarqalish xususiyatlari: yer yuzasining barcha …

4 / 33

nuqtalarda) 100 m gacha (harorat va nam yetarli bo‘lgan mintaqalarda) yetadi. har qanday sharoitda ham nurash po‘stining quyi chegarasi sizot suvining yuqori sathiga qadar davom etadi. demak, ko‘rsatilgan qatlam bo‘yicha uvalangan tog‘ jismlarining fizik, kimyoviy holati faollashadi va bu jinslar gravitatsion kuch, shamol, suv, muz ta’sirida bir joydan ikkinchi joyga ko‘cha boshlaydi. nurash po`sti: nurash po‘stining shakllanish darajasi, albatta, uning turi bilan ham uzviy bog‘liq holda kechadi. cho‘l zonasi bo‘ylab bir kecha-kunduz mobaynida havo harorati keskin o‘zgarganligi uchun fizik nurash hukmronlik qilib, nam kam bo‘lganligi uchun kimyoviy nurash susayadi. tuproq qoplamidagi nam pastdan yuqoriga tomon ko‘tarilib chiqadi va nurash po‘stida tuz zarrachalari to‘planib, tuproq qoplamining sho‘rlanishiga sababchi bo‘ladi. nurash jarayoni: nam va harorat yetarli bo‘lgan tog‘li hududlarda fizik nurash bilan birgalikda kimyoviy nurash hamda biologik nurash ham avj olib rivojlanadi. shu boisdan, bu yerda tuproq hosil bo‘lish jarayoni kechadi. yuza qatlam bir necha o‘nlab metrgacha nuraydi. hatto yirik tektonik yoriqlar …

5 / 33

. nurash jarayoni: elyuviylar tuproq qoplamining shakllanishida muhim rol o‘ynaydi. bunday tuproqlar genetik kelib chiqishiga ko‘ra avtomorf va gidromorf guruhlarga ajratiladi. tadqiqotchi olimlar o.i.islomov va sh.sh.shoraxmedov (1971) fikrlariga ko‘ra yer po‘sti qatlamlari orasiga havo, suv, chang, issiqlik nuri, erigan gazlar o‘tishi natijasida nurash jarayonlari yuz beradi. bu jarayonlar universal ekzodinamik jarayonlar deb yuritiladi. nurashning geologik ahamiyati: nurash jarayonini o‘rganish geologiyada katta ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi. amaliy ahamiyati qadimgi geologik davrlarda yer po‘stining turli nuqtalarida hukm surgan iqlim sharoitlarini o‘rganishda, ayniqsa muhim rol tutadi. chunki nurash iqlim elementlari bilan chambarchas bog‘liq kechganligi uchun, uning mahsuli sifatida qadimgi davr iqlimining xususiyatlarini ko‘rsatib turadi nurashning geologik ahamiyati: nurashning boshqa turlari bilan bog‘liq holda kimyoviy nurash o‘zbekiston hududi bo‘ylab trias va quyi yura davrlarida taraqqiy etgan bo‘lib, respublikamizdagi ohangaron, zirabuloq, ziyovuddin, qizilqum va boshqa kaolin konlari shu jarayon bilan chambarchas bog‘liq holda vujudga kelgan shamol ta’sirida yuz beruvchi geologik jarayonlar: havo massalarining gorizontal harakati …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekzogen geologik jarayonlar geografiyasi. okean va dengizlarning geologik faoliyatini laboratoriya sharoitida kuzatish"

diapositiva 1 prezentacii.com ваш заголовок mavzu: ekzogen geologik jarayonlar geografiyasi. okean va dengizlarning geologik faoliyatini labaratoriya sharoitida kuzatish. reja: ekzogen geologik jarayonlar geografiyasi. okean va dengizlarning geologik faoliyati. labaratoriya sharoitida okean va dengiz suvi xususiyatini kuzatish. adabiyotlar: nizomov a va boshq. “geologiya”. o‘quv qo‘llanma t.: “info capital group”, 2019. toshmuhamedov.b.t. umumiy geologiya. darslik.t.: “noshir” 2011. qurbonov a. s. “geologiya” o‘quv qo‘llanma t.: “o‘qituvchi”, 1992. tayanch so`z va tushunchalar: ekzogen geologik jarayonlar, nurash. kimyoviy nurash, biologik nurash, shamol, relef shakllari, deflyatsiya. 1-topshiriq savollarga javob yozing: ekzogen geologik jarayonlarni izohlar. nurash jarayonining geologik a...

This file contains 33 pages in PPT format (6.9 MB). To download "ekzogen geologik jarayonlar geografiyasi. okean va dengizlarning geologik faoliyatini laboratoriya sharoitida kuzatish", click the Telegram button on the left.

Tags: ekzogen geologik jarayonlar geo… PPT 33 pages Free download Telegram

ekzogen geologik jarayonlar geografiyasi. okean va dengizlarning geologik faoliyatini laboratoriya sharoitida kuzatish

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "ekzogen geologik jarayonlar geografiyasi. okean va dengizlarning geologik faoliyatini laboratoriya sharoitida kuzatish"

Similar files