yulduzlarning paydo bo‘lishi va evolutsiyasi

PPTX 20 pages 1.7 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation yulduzlarning paydo boʻlishi va evolutsiyasi nafosat 1. yulduzlarning oʻlimi 2. yulduzlarning hosil boʻlishi 3. yulduzlarning evolyutsiyasi reja: yulduzlarning hosil boʻlishiga oid bulutlar taxminan 10-100 quyosh massasiga ega boʻlgan bu gaz-chang bulutlari gravitatsion oʻzaro ta'sir natijasida tortishib, yulduzlarni hosil qiladi va bu jarayon yerga 400 yorugʻlik yili masofada joylashgan koʻz yulduzi tumanligida kuzatilishi mumkin. yulduzlarning hosil boʻlishiga oid bulutlar, asosan, vodorod va geliydan tashkil topgan boʻlib, ularning zichligi taxminan 100-1000 zarracha kub santimetrga toʻgʻri keladi va orion buluti kabi katta mintaqalarda joylashgan. yulduz klasterlari yulduz klasterlari, masalan, plejadalar (yetti yulduz) kabi, 100 dan 1000 gacha yulduzdan tashkil topgan bo'lib, ular birgalikda gaz-chang bulutidan hosil bo'lgan. ochiq yulduz klasterlari, masalan, giyades klasteri, gravitatsion bog'lanish zaifligi tufayli galaktika bo'ylab sekin tarqaladi va taxminan 100 million yil ichida yo'qoladi. yulduzlararo muhitning boyishi andromeda galaktikasi bilan so'nggi 4 milliard yil ichida bo'lib o'tgan gravitatsion o'zaro ta'sirlar natijasida bizning somon yo'li galaktikamizga yulduzlararo muhitga …

2 / 20

sqichi qizil gigant bosqichida yulduzning tashqi qatlamlari kengayib, quyosh tizimimiz chegaralariga yaqin joylashgan oort bulutiga ta'sir ko'rsatishi mumkin. qizil gigant bosqichida yulduz diametri 100 marta kattalashib, yer orbitasini ham o'z ichiga olishi mumkin, masalan, betelgeyze yulduzi shunday holatda. yulduzlarning evolyutsiyasi katta massali yulduzlarning evolyutsiyasi tezroq bo'ladi, ular atigi bir necha million yil ichida o'z yoqilg'isini sarflaydi va nihoyatda kuchli supernovalar bilan tugaydi, neytron yulduzlari yoki qora tuynuklarni hosil qiladi. andromeda galaktikasida, bizning galaktikamizdan 2,5 million yorug'lik yili uzoqlikda, yulduzlarning tug'ilishi va o'limi jarayonlari faol davom etmoqda, yangi yulduzlarning paydo bo'lishi va supernovalarning portlashlari kuzatiladi. neytron yulduzlar supernovalar portlashidan keyin hosil bo'ladigan neytron yulduzlar, millisekundlarda bir necha yuz marta aylanishi mumkin, ularning aylanish tezligi yerning aylanish tezligidan ancha yuqori. katta magelan bulutida joylashgan neytron yulduzlardan biri bo'lgan psr j0952-0607, o'zining kuchli magnit maydoni bilan ma'lum, bu maydon yer magnit maydonidan trilliondan ortiq kuchli. oq mitti yulduzlar oq mitti yulduzlar quyoshga oʻxshash …

3 / 20

fayli sodir bo'ladi va quyosh massasining 8 dan 20 baravarigacha bo'lgan yulduzlarda kuzatiladi. asosiy ketma-ketlik yulduzlari asosiy ketma-ketlik yulduzining umri uning massasiga bog'liq: yuqori massali yulduzlar tezroq yonib, atigi bir necha million yil yashaydilar, past massali yulduzlar esa trillionlab yillar yashay oladi. asosiy ketma-ketlik yulduzlari, quyosh kabi, vodorodni geliyga aylantirish orqali energiya hosil qiladi va ularning umri taxminan 10 milliard yilni tashkil etadi, bu esa massalariga bog'liq. yulduzlarning energiya manbai quyosh kabi yulduzlarning markazida har sekundda 600 million tonna vodorod geliyga aylanib, 4 million tonna modda energiyaga aylanadi, bu esa yerga 150 million kilometr masofadan ham sezilarli darajada ta'sir ko'rsatadi. katta massali yulduzlarning energiya chiqarishi kichik massali yulduzlarga qaraganda ancha yuqori bo'ladi. masalan, 20 quyosh massasiga ega bo'lgan yulduz, quyoshga qaraganda million marta ko'proq energiya chiqaradi va ancha qisqa umr ko'radi. yulduzning tugʻilishi taqriban 10-100 quyosh massasiga ega boʻlgan yulduzlar gigant yoki supergigant yulduzlar sifatida shakllanadi. ularning umr davomiyligi atigi …

4 / 20

ining spiral tuzilishiga ta'sir qiladi, masalan, andromeda galaktikasida (m31) kuzatiladigan spiral qo'llarni shakllantirishda yulduzlarning tug’ilish to’lqinlari muhim rol o’ynaydi. taxminan 10 milliard yil avval, katta portlashdan keyin, birinchi yulduzlar (populyatsiya iii) vodorod va geliydan iborat edi va ularning massasi quyosh massasidan 100 baravar ko'p edi. qora tuynuklar qora tuynuklarning massasi quyosh massasining 3 dan 100 million baravarigacha yetishi mumkin boʻlib, ularning tortish kuchi juda kuchli, hatto yorugʻlik ham qochib qutula olmaydi. qora tuynuklarning hosil boʻlishi juda katta yulduzlarning oʻz ogʻirligiga chidamasligi va gravitatsion qulashi natijasida yuz beradi, bu jarayon 10-15 quyosh massasidan ortiq boʻlgan yulduzlarda kuzatiladi. yulduzlarning oʻlchamlari va massalari o'rtacha massali yulduzlar, masalan, quyoshga o'xshash yulduzlar, taxminan 10 milliard yil yashaydi, hozirgi vaqtda quyosh 4,6 milliard yoshda. yulduzlarning massasi quyosh massasining o'ndan bir qismidan (0.08 quyosh massasi) tortib yuzlab quyosh massasigacha o'zgarib turadi, bu esa ularning o'lchamlariga va evolyutsion yo'llariga katta ta'sir ko'rsatadi. protostellar yadrosi shakllanishi protostellar yadrosi shakllanishining …

5 / 20

yulduzlarning paydo bo‘lishi va evolutsiyasi - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yulduzlarning paydo bo‘lishi va evolutsiyasi"

powerpoint presentation yulduzlarning paydo boʻlishi va evolutsiyasi nafosat 1. yulduzlarning oʻlimi 2. yulduzlarning hosil boʻlishi 3. yulduzlarning evolyutsiyasi reja: yulduzlarning hosil boʻlishiga oid bulutlar taxminan 10-100 quyosh massasiga ega boʻlgan bu gaz-chang bulutlari gravitatsion oʻzaro ta'sir natijasida tortishib, yulduzlarni hosil qiladi va bu jarayon yerga 400 yorugʻlik yili masofada joylashgan koʻz yulduzi tumanligida kuzatilishi mumkin. yulduzlarning hosil boʻlishiga oid bulutlar, asosan, vodorod va geliydan tashkil topgan boʻlib, ularning zichligi taxminan 100-1000 zarracha kub santimetrga toʻgʻri keladi va orion buluti kabi katta mintaqalarda joylashgan. yulduz klasterlari yulduz klasterlari, masalan, plejadalar (yetti yulduz) kabi, 100 dan 1000 gacha yulduzdan tashkil...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "yulduzlarning paydo bo‘lishi va evolutsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yulduzlarning paydo bo‘lishi va… PPTX 20 pages Free download Telegram