germaniyadagi tarixiy maktab

PPTX 19 стр. 272,9 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 272,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

слайд 1 mavzu: germaniyadagi tarixiy maktab germaniya tarixiy maktablarining o‘ziga xos xususiyatlari taniqli ingliz iqtisodchi olim mark blaug xix asming 60-yillarida yevropa qit’asida klassik iqtisodiy maktabga muqobil nazariy maktablarning shakllanishini ta’minlaydigan haqiqiy intellektual inqiroz sezilmasdan turib, yagona tarixiy maktabgina o‘zining muqobil modelini taklif qilganini alohida ta’kidlaydi (блауг м. экономическая мысл в ретроспективе. дело лтд, 1994, стр, 275). haqiqatan ham, tarixiy maktab nazariyotchilari xix asr germaniyasi taraqqiyotiga va ilm-fan rivojiga salmoqli hissa qo‘shdilar. «tarixiy usul» jozibasi keyingi avlod iqtisodchilari tomonidan yangi tarixiy maktabning yaratilishiga sabab bo‘ldi. barcha tarixiy maktablarning mualliflari klassiklami tanqid qilishda bir fikrda edilar. ular klassiklar abstraksiya va umumiy xulosalarga berihb, kerakli fakt va kuzatishlarga e’tiborsiz qarashayotganliklarini, shuningdek, iqtisodiy liberalizm negizlarini mutlaq holda ko‘rsa- tayotganliklarini tanqid qilib, voqelikni haqqoniy tadqiq qilish maqsadga muvofiq deb hisoblaydilar. yangi davr talablarini f.list va keyinchalik tarixiy maktab vakillari hal etishga harakat qildilar. f.list o‘z qarashlari bilan nafaqat iqtisodiy nazariyani rivojlantirishga intildi, balki endi …

2 / 19

$sodiy birligini ta’minlash maqsadida «savdo-sanoat ittifoqi»x\\ tuzdi. 1825-yilda germaniyani tark etib, aqshga doimiy yashash uchun ketdi. 1832-yildan f.list yevropaga qaytib, aqshning leypsigdagi elchisi bo'lib ishladi. u o'zining bor kuchini, idroki va iqtidorini iqtisodiy muammolarni keng o'rganishga qaratdi. sanoat burjuaziyasi manfaatlarining ifodachisi bo'lgan f.list iqtisodiy birlik uchun birinchilar qatori maydonga chiqdi. u o'zining «siyosiy iqtisodning milliy sistemasi» (1841) nomli asosiy asarida milliy siyosiy iqtisodni yaratish vazifasini o'rtaga qo'ydi. mamlakatning ishlab chiqaruvchi kuchlari to'g'risidagi ta’limot unga asos bo'lishi kerak edi. f.list davlatning faoliyatini, dinni, axloqni, ma’naviyati kabilami ishlab chiqaruvchi kuchlar jumlasiga qo'shdi. f.listning ta’limotiga ko'ra, qiymatni ishlab chiqaruvchi kuchlar, «millatning ruhi» (toj-taxtning meros bo'lib qolishi, huquq, sud, armiya, polisiya va shu kabilar) yaratadi. list iqtisodiy fanda klassik maktabni, ayniqsa, uning yirik namoyan- dasi bo'lgan a.smit iqtisodiyotini tanqid qiluvchi bo'lib faoliyat ko'rsatdi, lekin u klassik maktabning asosi bo'lgan qiymat va daromadlar nazariyasini mutlaqo tahrir qilmadi. iqtisodiyotning bu kategoriyalari olimni qiziqtirmadi. asosiy e’tibor iqtisodiy …$

3 / 19

iqtisod» kitobi bosilib chiqdi. bu kitobda u mazkur maktabning qarashlarini himoya etish va muntazamlashtirishga harakat qildi. k.knis alohida iqtisodiy qonunlar yo‘q, faqat doimo va hamma joyda amal qiladigan tabiiy qonunlar bor deb da’vo qildi. uning fikricha, siyosiy iqtisod faqat iqtisodiy hodisalami tasvirlab berishi mumkin, u nazariy umumlashmalami berishga qodir emas. knis millat turmushining iqtisodiy sharoitlari uchun individ (shaxs), jamiyat va davlatning mas’uliyatini eklektik (qorishma) tarzda birlashtirmoqchi bo'ldi. 1848-yilda bruno gildebrand (1812-1878) «hozirgi zamon va kelajakning siyosiy iqtisodi» kitobini e’lon qild yangi tarixiy maktab va «ijtimoiy yo‘naiish» xlx-asming ikkinchi yarmida ham germaniyada iqtisodiyot fani tarixiy usul asosida rivojlanmoqda edi. nemis iqtisodchilari bundan awalgi davrda iqtisodiy adabiyotda vujudga kelgan an’analami davom ettirib, kuchaytirdilar. ular germaniya ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotining o‘ziga xosligini aks ettirib, feodalizm sarqitlarining uzoq vaqtdan beri saqlanib kelayotganligini keskin tanqid qildilar. shu davr germaniya iqtisodiy tadqiqotlarida yangi tarixiy maktab yetakchi o'rinlardan birini egallar edi. ushbu maktabning yetakchi olimlari, gustav shmoller (1838-1917) bo'lsa, …

4 / 19

iga davlatning belgilovchilik, yetakchilik rolini ko‘rsatish xosdir. g.shmoller marksizmga qarshi kurashib, ijtimoiy va sinfiy muammolarni siyosiy iqtisoddan chiqarib tashlab, uni xalq xo‘jaligi tarixi faniga aylantirdi. u fakt- larni va statistika manbalarini o'rganish, xalq xo‘jaligidagi hodisa- larni bayon etib berishni siyosiy iqtisodning bosh vazifasi deb hisoblaydi gettingem va leypsig universitetlarining professori vilgehn georg fridrix rosher (1817-1894) germaniyadagi tarixiy maktabning asoschisi hisoblanadi. 1843-yilda u «tarixiy usul nuqtayi nazaridan siyosiy iqtisod kursining qisqa asoslari» kitobini chiqardi. iqtisodiy qonunlaming obyektivhgini rad qilish bu ta’limotning o'zagidir. rosher tarixiy flziologik deb ataladigan usulni ishlab chiqdi. bu usul kapitalizm taraqqiyotining prusscha yo‘lini, unga xos bo‘lgan feodal sarqitlami (dehqonlaming yer egalariga bo‘ysunishi, hunar- mandlarning uyushmalariga va tabaqalariga xos cheklashlarini) tarixan oqlashdan va ko‘klarga ko‘tarib maqtashdan, faktlami to‘plashdan va shu faktlami tarixiy o'xshashliklar asosida izohlashdan iborat. rosher o'zining nazariy qoidalarida qiymatni iste’mol qiymatidan (foydalilikdan) iborat deb bildi, kapital deganda unumli iste’mol uchun mo‘ljallangan har qanday mehnatni tushundi. germaniyada luno …

5 / 19

noqlik» deb nomlangan islohotlar dasturida ingliz tred- yunionlari (kasaba uyushmalari) tajribalaridan keng foydalanishni taklif qiladi. jumladan, kasaba uyushmalari fabrika qonunlari yordamida ishchilar o'rtaga tashlagan talablami qondirishda foydalanish bilan biiga uy-joy qurilishi va matlubot kooperatsiyalarida ham turli masalalami hal etishda keng foydalanishlari zarur deb hisoblaydi. yangi tarixiy maktab brentano timsolida o'zining yuksak cho'qqilariga yetgani yo'q edi. uning ijtimoiy to'qnashuvlaming oldini olishga qaratilgan «sinfiy inoqlik» nazariyasi islohotchilik oqimidagi ijtimoiy maktablar, institutsionalizm yo'nalishi uchun asosiy manba rolini o'ynadi, xolos. k.menger g.shmolleming shogirdi vemer zombart ham yangi tarixiy maktabning asosiy vakillaridan edi. berlin universitetining professori zombart k.marksning olimligini uning revolutsionligidan ajratib, mana shu ikki negizning bir-biriga zidligi to'g'risidagi fikmi ko'tarib chiqdi. shuningdek, markscha siyosiy iqtisodning iqtisodiy kategoriyalaiini chunonchi, qiymatning mehnat nazariyasi «ishning g'oyasi» deb e’lon qilindi va fikran mantiqiy bir ishdan iborat deb ko‘rsatildi. zombart ishlab chiqarishning uch omili xususidagi naza- riyaning tarafdori bo‘lib (kapital, mehnat, yer), antagonistik ziddiyatlar va iqtisodiy inqirozlaming muqarrarligini inkor …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "germaniyadagi tarixiy maktab"

слайд 1 mavzu: germaniyadagi tarixiy maktab germaniya tarixiy maktablarining o‘ziga xos xususiyatlari taniqli ingliz iqtisodchi olim mark blaug xix asming 60-yillarida yevropa qit’asida klassik iqtisodiy maktabga muqobil nazariy maktablarning shakllanishini ta’minlaydigan haqiqiy intellektual inqiroz sezilmasdan turib, yagona tarixiy maktabgina o‘zining muqobil modelini taklif qilganini alohida ta’kidlaydi (блауг м. экономическая мысл в ретроспективе. дело лтд, 1994, стр, 275). haqiqatan ham, tarixiy maktab nazariyotchilari xix asr germaniyasi taraqqiyotiga va ilm-fan rivojiga salmoqli hissa qo‘shdilar. «tarixiy usul» jozibasi keyingi avlod iqtisodchilari tomonidan yangi tarixiy maktabning yaratilishiga sabab bo‘ldi. barcha tarixiy maktablarning mualliflari klassiklami tanqid qilishda bir ...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (272,9 КБ). Чтобы скачать "germaniyadagi tarixiy maktab", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: germaniyadagi tarixiy maktab PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram