industrial iqtisod

DOC 12 стр. 69,5 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 69,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

«камолот» стипендияси лойиҳаси reja: 1 klasterlar agror sanoatda va klaster tushunchasi. 2. klasterlarning afzalliklari. 3.klastel faoliyatini rivojlantirishdagi huquqiy asoslar . 1.klasterlar – agrar sohaning “lokomotivi” farg‘ona viloyatining rishton tumanidagi paxtachilik bilan shug‘ullanadigan fermerlar bu yil alohida rag‘batlantiruvchi omilga ega. bu yilgi mavsum – ekin ekishdan tortib hosil yig‘ib olishgacha butunlay boshqacha tarzda tashkil etilgan: “fermerlik aslida tadbirkorlik ekanini tobora chuqur tushunib yetayapmiz. paxta, g‘alla rejalarini ortig‘i bilan bajarsak-da, daromad ko‘rmagan paytlarimiz ham bo‘lgan. negaki, reja ortidan quvib, sarf-xarajat haqida o‘ylamasdik. hozir qilgan mehnatga yarasha daromad oladigan paytimiz keldi. sohada innovatsion g‘oyalar asosida xarajatni kamaytirib, yuqori hosil olish uchun muntazam izlanayapmiz”, – deydi “roshidon davroni” fermer xo‘jaligi rahbari dostonbek matmusayev. dostonbekni bu yil qanaqa omillar va innovatsion g‘oyalar rag‘batlantirayapti? uning fermasi “rus uzbekteks” mchj tomonidan tashkillashtirilgan katta paxta klasterinig bir qismiga aylandi. ushbu klaster xuddi shunaqa 332 ta fermerlarni, paxta tozalash zavodini va paxtani qayta ishlash hamda tayyor mahsulotlarni ishlab chiqarish …

2 / 12

ir-biriga yaqin bo‘lgan korxonalar guruhidir. bu korxonalarning texnologik jihatdan o‘zaro bog‘liq bo‘lishi juda muhimdir. bundan tashqari, ushbu korxonalar bitta umumiy maqsad uchun – raqobatbardosh mahsulot ishlab chiqarish uchun birlashgan.masalan, paxta-to‘qimachilik klasterining texnologik zanjiri paxta xomashyosini ishlab chiqarish, uni qayta ishlash, paxta tolasidan kalava ip ishlab chiqarish, gazlama ishlab chiqarish va tayyor mahsulotlar ishlab chiqarishni o‘z ichiga qamrab oladi. shu bilan birga, fermerlarni (paxta xomashyosini yetishtiruvchilarni), paxta tozalash zavodini, paxtani qayta ishlash korxonasini, to‘qimachilik fabrikasini va kiyim-kechak ishlab chiqaruvchi korxonani birlashtirishning maqsadi – har bir ishlab chiqaruvchining xarajatlarini kamaytiradigan va yakuniy mahsulotning raqobatbardoshligini oshiradigan yagona tuzilma yaratishdir. “klaster” tushunchasi ilk bor 1990-yilda maykl porter tomonidan “davlatlarning raqobatdosh afzalligi” nomli asarida keltirilgan. 10 ta sanoat jihatdan rivojlangan davlatlarning rivojlanish tarixini tahlil qilgach, maykl porter klasterlarning paydo bo‘lishi iqtisodiy rivojlanish va sanoatlashtirish jarayoni tarkibining ajralmas qismidir degan fikrga kelgan. shunday qilib, klaster – o‘zaro bog‘liq korxonalarni birlashtirishning bir shakli bo‘lib, bu hudud iqtisodiyotining …

3 / 12

dan iborat. hududiy ma’muriyatlarning roli faqat dastlabki bosqichda yuqoridir. masalan, yangi klasterlarni tashkillashtirishda, aynan shu hudud manfaatlarni hisobga olgan holda, istiqbolli klasterlarni tanlashda hudud ma’muriyatining roli yuqori bo‘ladi. keyinchalik esa, hududiy ma’muriyatlarning roli kamayib boradi va bozor iqtisodiyoti qonunlari va omillari oldinga planga chiqadi. xudud hokimiyatlarining roli eng muhim va istiqbolli klasterlarni qo‘llab-quvvatlash va “o‘yin qoidalari” ni tartibga solishdan iborat bo‘ladi.sovet ittifoqi parchalanib ketgach, o‘zbekiston paxtachilik sohasidagi ko‘plab yutuqlar bilan bir qatorda ancha jiddiy kompleks muammolarni ham meros qilib oldi. ularni hal etish esa ko‘p vaqt va kuch talab etadi. asosiy muammolar orasida sohaning o‘ta yuqori darajada tartibga solingani va majburiy mehnat kabilar alohida ajralib turadi. bir tomondan, davlat tomonidan sohaning yuqori darajada tartibga solinishi uni ushbu mahsulotni yetishtirishning barcha jarayonida imtiyozli kreditlash, imtiyozli shartlarda qishloq xo‘jaligi texnikasiga yoqilg‘i yetkazib berish kabi kuchli qo‘llab-quvvatlash imkonini beradi. ammo, boshqa tomondan, majburiy mehnat elementlarini mujassam etgan “rejalashtirilgan” yondashuv fermerni paxta yetishtirishga bo‘lgan …

4 / 12

htirish va daromadini maksimallashtirishdan manfaatdor. fermer uchun rag‘bat manbasi va majburiy mehnatni yo‘q qilish chorasi mana shunda. agroklaster – tajriba sifatida sirdaryo viloyatidagi o‘zbekiston-britaniya qo‘shma korxonasi “vek cluster” mchj agrosanoat sohasida birinchi klaster sifatida tashkil etildi. ushbu loyihani amalga oshirish doirasida paxta va boshqa ekinlarni yetishtirish uchun 18 ming gektar yer ajratilgan. paxta va to‘qimachilik faoliyati bilan bir qatorda, ushbu klaster boshqa qishloq xo‘jaligi ekinlarni yetishtirish, go‘sht va sut mahsulotlarini ishlab chiqarish hamda ularni qayta ishlashga ixtisoslashgan. “vek cluster” mchj qk tuzilmasiga paxta va boshqa ekinlarni yetishtirish uchun fermer va dehqon xo‘jaliklari, hamda quyidagi faoliyatlar yuritadigan korxonalar kiradi: paxtani qayta ishlash; yog‘-moy mahsulotlari ishlab chiqarish; to‘qimachilik korxonalari; sut, go‘sht va tuxum mahsulotlarini ishlab chiqarish va ularni qayta ishlash (chorva va parrandachilik xo‘jaliklari); qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini saqlash va qayta ishlash. loyihaning umumiy qiymati 165 million aqsh dollarini tashkil yetadi. sirdaryo viloyati xokimiyati ma’sul davlat organlari bilan birgalikda irrigatsiya va melioratsiya tizimlarining …

5 / 12

‘i moylash materiallari, o‘simliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari hamda boshqa moddiy resurslarni yetkazib berishda fermer xo‘jaliklari uchun nazarda tutilgan shartlar va tartiblar “bek cluster” mchj qkga nisbatan joriy etildi. bundan tashqari, ushbu klaster bir qator soliq imtiyozlariga ega: “bek cluster” mchj qk o‘z tarkibiga kiruvchi tashkilotlarning so‘mdagi mablag‘larini jamlashi va bu mablag‘larni moliya-xo‘jalik faoliyatini amalga oshirish va ishlab chiqarishni rivojlantirish uchun ular o‘rtasida taqsimlashi mumkin;“bek cluster” mchj qk o‘z tashkilotlari va ular o‘rtasida olinadigan va topshiriladigan hamda o‘zlari ishlab chiqargan mahsulotni sotish bo‘yicha aylanmalar bilan bog‘liq bo‘lmagan pul mablag‘lari va mol-mulk, shuningdek sof foydani taqsimlash soliqqa tortish obyekti hisoblanmaydi; “bek cluster” mchj qkning qishloq xo‘jaligi tashkiloti yagona ijtimoiy to‘lovni kichik korxonalar uchun belgilangan stavka bo‘yicha to‘laydi.“asaka” bank va boshqa tijorat banklariga “bek cluster” mchj qk va uning tarkibiga kiruvchi tashkilotlar tomonidan amalga oshirilayotgan investitsiya loyihalarini birgalikda moliyalashtirish uchun imtiyozli kredit liniyalarini ajratish tavsiya qilindi. deyarli to‘liq mustaqillik prezident qaroriga muvofiq, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "industrial iqtisod"

«камолот» стипендияси лойиҳаси reja: 1 klasterlar agror sanoatda va klaster tushunchasi. 2. klasterlarning afzalliklari. 3.klastel faoliyatini rivojlantirishdagi huquqiy asoslar . 1.klasterlar – agrar sohaning “lokomotivi” farg‘ona viloyatining rishton tumanidagi paxtachilik bilan shug‘ullanadigan fermerlar bu yil alohida rag‘batlantiruvchi omilga ega. bu yilgi mavsum – ekin ekishdan tortib hosil yig‘ib olishgacha butunlay boshqacha tarzda tashkil etilgan: “fermerlik aslida tadbirkorlik ekanini tobora chuqur tushunib yetayapmiz. paxta, g‘alla rejalarini ortig‘i bilan bajarsak-da, daromad ko‘rmagan paytlarimiz ham bo‘lgan. negaki, reja ortidan quvib, sarf-xarajat haqida o‘ylamasdik. hozir qilgan mehnatga yarasha daromad oladigan paytimiz keldi. sohada innovatsion g‘oyalar asosida xarajatni ...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOC (69,5 КБ). Чтобы скачать "industrial iqtisod", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: industrial iqtisod DOC 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram