agressiv holat tashxisi

DOCX 10 pages 21.1 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.1 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

“agressiv holat tashxisi” psixologiyada agressiya deganda, boshqalarni o‘ziga bo‘ysindirish yoki ularning ustidan hukmronlik qilish maqsadida, fantaziyasida (xayol surish) yoki real xulq-atvorda namoyon bo‘ladigan tendensiyani (intilishni) tushunadilar. ushbu tendensiya universal xarakterga ega bo‘lsada, ammo “agressiya” atamasining o‘zi umuman neytral ma’no kasb etadi. aslida agressiya hayot va yashash qiziqishlariga xizmat qiladigan, pozitiv, hamda o‘zinig agressiv xohishini qoniqtirishga yo‘naltirilgan, negativ ahamiyat kasb etishi mumkin. agressiya psixik reallik sifatida aniq xarakteristikalarga ega: yo‘naltirilganligi, namoyish etish shakllari, intensivlik. agressiyaning maqsadi - xususan jabrlanuvchiga azob (zarar) yetkazish (dushmanlik agressiyasi), hamda agressiyani boshqa maqsadlarga erishish vositasi sifatida qo‘llash (instrumental agressiya) hisoblanadi. agressiya tashqi ob’ektlarga insonlar va predmetlar yoki o‘ziga yo‘naltiriladi. boshqa insonlarga yo‘naltirilgan agressiya jamiyat uchun maxsus xavfni tashkil etadi. a.bandura va r.uolter uni asotsial agressiya deb ataganlar va uni ijtimoiy-destruktiv xarakterli xarakatlar bilan bog‘laydilar, buning natijasida boshqa shaxs yoki mulkka zarar yetkazilishi mumkin, biroq bu harakatlar qonuniy nuqtai nazaridan jazolanmasligi ham mumkin. agressiya ochiq va latent …

2 / 10

qo‘llash bo‘lsa, yashirin shakllari aloqadan qochish, kimgadir zarar yetkazish maqsadiga befarqlik, o‘ziga ziyon yetkazish va o‘z joniga qasd qilish kabilarda namoyon bo‘ladi. agressiyaning ichki reprezentatsiyalari turli agressiv affektlar orqali, xususan asabiylashish, hasad, nafrat, g‘azab, chidamlilik, vahshiylik, jinnilik va qutirish ko‘rinishlarda namoyon bo‘lishi mumkin,. agressiv affektlar intensivligi ularning psixologik funksiyasi bilan hamjihatlikda, agressiya individ uchun avtonomiyani saqlab qolish, azob yoki xavf manbaini yo‘qotish, ehtiyojlarini qondirish yo‘lida to‘siqlarni yo‘q qilish, ichki nizoning yechimi, o‘zini baholashning o‘sishi kabi muhim funksiyalarni bajarishi va bunday vaziyatda agressiyani shaxs to‘la-to‘kis yoki qisman anglamasligi mumkin. nafrat - eng murakkab agressiv va intensiv affektlardan biri bo‘lib, nafratga chalingan insonning asosiy maqsadi agressiya ob’ektini yo‘qotishga qaratilib shubhasiz, nafrat jiddiy xavfni bartaraf etishga yo‘naltirilgan, g‘azabning normal reaksiyasi bo‘lishi ham mumkin. ma’lum sharoitda nafrat va qasoskorlik noadekvat tarzda kuchayishi mumkin. nafrat ob’ekti bilan munosabatlar agressor shaxsiyati uchun muhim qadriyatga ega. u nafrat ob’ektini chin dildan yo‘qotishni istaydi va shu bilan birga …

3 / 10

ng paydo bo‘lishiga dastlab ob-havo, tabiat va tug‘ma omillardan tortib iqtisodiy, madaniy va genderlargacha bo‘lgan ijtimoiy omillar ham sabab bo‘lishi mumkin, deb ta’kidlaydi. ekologik yondashuv z.freyd nuqtai nazariga o‘xshash bo‘lgan agressiyaga evolyusion yondashuv tarafdori k.lorens tadqiqotlarida yangicha mazmun kasb etdi. lorensning fikriga ko‘ra, tajovuzkorlik, barcha jonzotlarda bo‘lgani kabi, insonda ham mavjud bo‘ladi. u yashash uchun kurash instinktiga asoslanuvchi agressiv energiya organizmda uzoq vaqt davomida muntazam yig‘ilib borib, uzluksiz ravishda, qo‘qqisdan paydo bo‘ladi deb hisoblagan. shu tariqa, aniq tajovuzkor xatti-harakat quyidagi ikkita vazifani bajarish natijasida yuzaga keladi: 1. jamlangan tajovuzkor energiyaning miqdori; 2. agressiyani bo‘shashini yengillashtiruvchi stimullarning mavjudligi. tajovuzkorlik nazariyasining fundamental tadqiqotlari aynan k.lorensga tegishlidir. birinchidan, u hayvonlardagi o‘z turdoshlariga nisbatan tajovuzkorlikni zararli emas, balki turning saqlanib qolishi uchun foydali, deb hisoblagan. agressiyani turni saqlanib qolishi uchun lozim bo‘lgan tabiiy instinkt sifatida anglash, uning xavfini tushunish imkonini beradi. uning xavfi kutilmaganda yuz berishidadir. aksariyat sotsiolog psixologlar o‘ylaganlaridek, agressiya tashqi ta’sirlarga bog‘liq …

4 / 10

vor. xususan, u o‘zining dastlabki kommunikatsiya vazifasini o‘zgartirib, yangi ikkita vazifani bajarishga kirishadi: agressiyadan saqlanish hamda bir tur a’zolari ichidagi aloqalarni saqlab qolish. uchinchi muhim vazifasi bir turni qobiq ichida saqlab, boshqa turlardan himoyalash. bu bugungi kundagi me’yorlarning aniq ifodasidir. ijtimoiy me’yorlar va an’analarning mustahkamligi eng dahshatli urush - dinlararo urushga olib kelishi mumkin va bu bugungi kunda bunday holat kuzatilmoqda. kundalik hayotda ishlatilayotgan tushuncha bilan ilmiy atama har doim ham bir-biriga mos kelavermaydi. kundalik hayotda agressiya deganda biz ko‘proq adolatsiz, asossiz hujumni tushunamiz. etiologiyada agressivlik tushunchasi g‘azab, jahl, nafratni anglatadi. u hech qanaqa, ijobiy ham salbiy ham ko‘rinishga ega emas. bu ta’rifni k.lorens «g‘azab: agressiv xulq-atvorning tabiiy tarixi» nomli kitobida keltirib o‘tadi. agressiya ko‘pincha hujum qilganda ko‘zga tashlanadi, biroq g‘azabsiz hujumni etiologlar agressiya deb atamaydilar. tabiatda bir tur ikkinchi turga hujum qiladi. bo‘ri quyonga hujum qilsa, agressiya emas, ov hisoblanadi. shu kabi, ovchining o‘rdak otishi yoki baliqchining qarmoq tashlashi …

5 / 10

hqasi, o‘sha turning vakili bo‘lsa ham, tashrif buyuradigan bo‘lsa, xo‘jayinning qarshiligiga uchraydi va bu qarshilik hududning markaziga yaqinlashgan sari ortib boraveradi. aksincha, boshqa hayvon hududida agressivlik pasayib, begona hayvon qochishga harakat qiladi (buni yaxshi bilgan hayvon o‘rgatuvchilar qafasga birinchi bo‘lib o‘zlari kiradilar. ikkinchi bo‘lib kirgan hayvon qafasni hayvon o‘rgatuvchining hududi sifatida qabul qiladi va uning agressivligi yo‘qoladi). aslida esa, hayvonlarda hudud agressiya natijasida yuzaga keluvchi tushunchadir. lorensning fikriga ko‘ra, agressivlik oddiy instinktdir (barcha biologlar ham bu fikrga qo‘shilavermaydilar). buni isbotlash uchun u va uning xodimlari bir qator tajribalar o‘tkazganlar. ular hayvonlarni turdoshlaridan alohida saqlab, ularda agressivlik o‘rganish orqali emas, tug‘ma mavjud bo‘lishini isbotlaganlar. masalan, alohida saqlangan sichqonlar va kalamushlar o‘zlarini turdoshlariga qaraganda agressivroq tutishgan. ular o‘z turdoshlariga ham darhol hujum qilganlar, bunda ular o‘z turiga xos usullarni qo‘llaganlar. agressiya doimo qo‘rquv bilan birga yuradi, qo‘rquv har doim agressiyani yuzaga keltiradi. buni turli hayvonlarda olib borilgan tajribalar ko‘rsatib bergan. agar hayvonlar …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "agressiv holat tashxisi"

“agressiv holat tashxisi” psixologiyada agressiya deganda, boshqalarni o‘ziga bo‘ysindirish yoki ularning ustidan hukmronlik qilish maqsadida, fantaziyasida (xayol surish) yoki real xulq-atvorda namoyon bo‘ladigan tendensiyani (intilishni) tushunadilar. ushbu tendensiya universal xarakterga ega bo‘lsada, ammo “agressiya” atamasining o‘zi umuman neytral ma’no kasb etadi. aslida agressiya hayot va yashash qiziqishlariga xizmat qiladigan, pozitiv, hamda o‘zinig agressiv xohishini qoniqtirishga yo‘naltirilgan, negativ ahamiyat kasb etishi mumkin. agressiya psixik reallik sifatida aniq xarakteristikalarga ega: yo‘naltirilganligi, namoyish etish shakllari, intensivlik. agressiyaning maqsadi - xususan jabrlanuvchiga azob (zarar) yetkazish (dushmanlik agressiyasi), hamda agressiyani boshqa maqsadl...

This file contains 10 pages in DOCX format (21.1 KB). To download "agressiv holat tashxisi", click the Telegram button on the left.

Tags: agressiv holat tashxisi DOCX 10 pages Free download Telegram