эконометрик моделларнинг ахборот таъминоти

PPTX 16 pages 340.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 16
презентация powerpoint эконометрик моделларнинг ахборот таъминоти режа: 1. иқтисодий маълумотларнинг статистик табиати. 2. боғлиқ ва боғлиқ бўлмаган ўзгарувчиларни танлаш. 3. эконометрик моделларни тузишда қатнашадиган иқтисодий маълумотларга қўйиладиган талаблар. 1 1 1. иқтисодий маълумотларнинг статистик табиати иқтисодий жараёнларни вақт давомида ўзгаришини ўрганиш муҳим аҳамиятга ега. чунки барча иқтисодий жараёнлар ва ҳодисалар вақт давомида ўзгарувчан бўлади. иқтисодиётда барча иқтисодий жараёнларни иқтисодий-статистик моделлар орқали ўрганиш натижасида у ёки бу иқтисодий кўрсаткичнинг ҳозирги ҳолати ва келажакдаги ўзгаришини илмий асосда таҳлил қилиш ва башоратлаш мумкин бўлади. иқтисодий-статистик моделлаштириш иқтисодий кўрсаткичлар ва ишлаб чиқариш омиллари ўртасидаги алоқалар ўз моҳиятига кўра стохастик бўлган асосга таянади. иқтисодий субъектлар фаолиятини статистик моделлаштириш замон ва маконда уларнинг ривожланиш жараёнини ўрганишда асосий ўрин ‘эгаллайди. бу моделлар ишлаб чиқариш тенденциялари ва қонуниятларини аниқлаш учун мослашгандир. ҳатто энг такомиллашган статистик модел ҳам иқтисодий ҳодиса ва жараёнларнинг бутун алоқадорлигини қамраб олишга қодир эмас. шунга кўра, иқтисодий таҳлил ва иқтисодий-статистик моделлаштиришни қўллашда ҳар доим ноаниқлик …
2 / 16
қуйидаги турларга бўлиш мумкин: бири-тақсимот қаторлари, иккинчиси-динамика қаторлари. 3 тақсимот қаторлари ва динамика қатори статистик тўплам бирликларини маълум ҳолатга (пайтга) нисбатан ёки вақт оралиғи давомида кузатиб, уларни бирор белги асосида таснифлаш натижаси тақсимот қаторлари деб юритилади. масалан,маълум вақт оралиғига тегишли ишлаб чиқарилган маҳсулот ҳажми,ишчилар сони,турли хил корхоналарнинг даромадлари тўғрисидаги маълумотлардир. статистик тўплам бирликларини узоқ вақт давомида кузатиб, даврлар ёки вақт пайтлари бўйича таснифлаш мумкин. бу ҳолда вужудга келадиган қатор динамика қатори деб аталади, чунки у ўрганилаётган жараён динамикасини тасвирлайди.масалан,ҳар бир квартал учун инфляция, ўртача иш ҳақи,миллий даромад тўғрисидаги маълумотларни мисол қилиб келтириш мумкин. 4 атрибутив ва вариацион қаторлар тақсимот қаторининг асосий унсури варианта, динамика қаториники эса даража деб юритилади. демак, тақсимот қаторлари-бу, варианталар кетма-кетлиги бўлса, динамика қаторлари вақт оралиқларига тегишли даражалар кетма-кетликларидир. тўплам бирликларини таснифлаш асоси қилиб қандай белги олинишига қараб тақсимот қаторлари икки турга ажралади. бундай белги сифатида атрибутив яъни мазмунан фарқланувчи белгилар олинса, ҳосил бўлган тақсимот қаторлари атрибутив …
3 / 16
атижада сафланган қаторга қараганда варианталарнинг умумий сони қисқаради ва ҳар бири бир қанча бирликларни қамраб олувчи гуруҳ мақомини олади. бундай икки унсурдан ташкил топган тақсимотлар дискрет вариацион қаторлар деб аталади. оралиқли вариацион қатор-бу тўплам бирликларини гуруҳларга, оралиқларга тақсимлашдир чексиз ўзгарувчан белгига таянган қатор унсурларини каттароқ миқдорий ўлчамларда ифодалаш учун тўплам бирликларини муайян белгига қараб тенг катталикдаги оралиқларга бўлиш жоиздир. 6 7 7 2. боғлиқ ва боғлиқ бўлмаган ўзгарувчиларни танлаш ҳодисалар орасидаги ўзаро боғланишларни ўрганиш эконометрика фанининг муҳим вазифасидир. бу жараёнда икки хил белгилар ёки кўрсаткичлар иштирок этади, бири эркли ўзгарувчилар, иккинчиси эрксиз ўзгарувчилар ҳисобланади. биринчи тоифадаги белгилар бошқаларига таъсир этади, уларнинг ўзгаришига сабабчи бўлади. шунинг учун улар омил белгилар деб юритилади, иккинчи тоифадагилар эса натижавий белгилар дейилади. демак, ижтимоий-иқтисодий жараёнда икки хил белгилар ёки кўрсаткичлар иштирок этади, бири боғлиқ бўлмаган ўзгарувчилар, иккинчиси боғлиқ ўзгарувчилар ҳисобланади. 8 8 масалан, пахта ёки буғдойга сув, минерал ўғитлар ва ишлов бериш натижасида уларнинг ҳосилдорлиги …
4 / 16
й белги билан боғланишини тўла ифодаловчи тенгламани ёзиш мумкин. масалан, учбурчакнинг сатҳи (с) унинг асоси (а) билан баландлигига (h) боғлиқ бўлиб, бу боғланиш формула орқали ҳисобланади. омилларнинг сонига қараб функционал боғланишлар бир ёки кўп омилли бўлади. улар табиатда кенг кузатилади. шу сабабли аниқ фанларга қараганда функционал боғланишларга кўпроқ таянади. 11 корреляцион боғланиш омилларнинг ҳар бир қийматига турли шароитларида натижавий белгининг ҳар хил қийматлари мос келадиган боғланиш корреляцион боғланиш ёки муносабат дейилади. корреляцион боғланишнинг характерли хусусияти шундан иборатки, бунда омилларнинг тўлиқ сони номаълумдир. шунинг учун бундай боғланишлар тўлиқсиз ҳисобланади ва уларни формулалар орқали тақрибан ифодалаш мумкин, холос. корреляция сўзи лотинча cоррелатион сўзидан олинган бўлиб, ўзаро муносабат, мувофиқлик, боғлиқлик деган луғавий маънога эга. бу атамани статистика фанига инглиз биологи ва статистик френсис галто х1х-аср охирида киритган. ўша пайтда бу сўз “cоррелатион” (мувофиқлик) кўринишида ёзилиб тўла қонли боғланиш (релатион) эмаслигини англатган 12 умумий ҳолда қаралса, корреляцион муносабатда эркин ўзгарувчи x белгининг ҳар бир …
5 / 16
эконометрик моделларнинг ахборот таъминоти - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "эконометрик моделларнинг ахборот таъминоти"

презентация powerpoint эконометрик моделларнинг ахборот таъминоти режа: 1. иқтисодий маълумотларнинг статистик табиати. 2. боғлиқ ва боғлиқ бўлмаган ўзгарувчиларни танлаш. 3. эконометрик моделларни тузишда қатнашадиган иқтисодий маълумотларга қўйиладиган талаблар. 1 1 1. иқтисодий маълумотларнинг статистик табиати иқтисодий жараёнларни вақт давомида ўзгаришини ўрганиш муҳим аҳамиятга ега. чунки барча иқтисодий жараёнлар ва ҳодисалар вақт давомида ўзгарувчан бўлади. иқтисодиётда барча иқтисодий жараёнларни иқтисодий-статистик моделлар орқали ўрганиш натижасида у ёки бу иқтисодий кўрсаткичнинг ҳозирги ҳолати ва келажакдаги ўзгаришини илмий асосда таҳлил қилиш ва башоратлаш мумкин бўлади. иқтисодий-статистик моделлаштириш иқтисодий кўрсаткичлар ва ишлаб чиқариш омиллари ўртасидаги алоқалар ўз...

This file contains 16 pages in PPTX format (340.1 KB). To download "эконометрик моделларнинг ахборот таъминоти", click the Telegram button on the left.