vaqtli qatorlar darajalarining avtokorrelyatsiyasi

DOCX 6 sahifa 137,4 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 137,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

7-mavzu. vaqtli qatorlar darajalarining avtokorrelyatsiyasi. reja: 1. qator darajalarining avtokorrelyatsiyasi. 2. vaqtli qatorning avtokorrelyatsion funktsiyasi. 3. eng kichik kvadratlar usulini bajarilishini darbin-uotson mezoni bo’yicha baholash. tayanch so’zlar: avtokorrelyatsiya, darbin-uotson, avtokorrelyatsiyani aniqlash testlari 1. qator darajalarining avtokorrelyatsiyasi. avtokorrelyatsiya - bu keyingi darajalar bilan oldingilari o’rtasidagi yoki haqiqiy darajalari bilan tegishli tekislangan qiymatlari o’rtasidagi farqlar orasidagi korrelyatsiyadir. regressiya modelidagi tasodifiy xatolar avtokorrelyatsiyasining mavjudligi regressiya parametrlarini eng kichik kvadratlar usuli yordamida baholash sifatining yomonlashishiga, shuningdek, model sifati tekshiriladigan testlar statistikasining oshirilishiga olib keladi (ya’ni modelning sifati uning haqiqiy aniqlik darajasiga nisbatan sun’iy yaxshililanadi). shuning uchun tasodifiy xatolar avtokorrelyatsiyasini tekshirish regressiya modelini qurish uchun zaruriy amaliyot hisoblanadi. avtokorrelyatsiyani aniqlash uchun bir qancha testlar mavjud bo’lib, eng keng qo’llaniladiganlari quyidagilar: 1. darbin-uotson mezoni 2. broysh-gofri (yoki lm test) 3. l’yuing-boks testi avtokorrelyatsiyaning mavjuligi qatorlar dinamikasi darajalarining o’zaro boliqligidan, keyingi hadlarning oldingi hadlarga kuchi darajada boliqligidan dalolat beradi. korrelyatsion tahlil usulini o’zaro bog’langan har bir qator …

2 / 6

vtokorrelyatsiya koeffitsienti va avtokorrelyatsiya funktsiyasi vaqtli qatorda trend va mavsumiy tarkibiy qismning mavjudligi yoki yo'qligini aniqlash uchun foydalanish mumkin. avtokorrelyatsion funksiya chizmasi korrelogramma deyiladi. quyida avtokorrelyatsion funksiya tuzishni misolda ko’rib chiqamiz: viloyat aholisi tomonidan 20 chorak uchun iste'mol qilingan elektr energiyasining hajmi to'g'risida shartli ma'lumotlar mavjud: 1 6,1 5 7,2 9 8,2 13 9,3 17 8,9 2 4,9 6 5,3 10 5,8 14 7,2 18 7,2 3 5,5 7 7,4 11 6,6 15 7,8 19 7,9 4 8,2 8 9,8 12 10,2 16 10,9 20 11,1 1. biz qatorning birinchi tartibli darajalarining, aniqrog’i qatorning qo'shni va (lag = 1) darajalari o'rtasidagi avtokorrelyatsiya koeffitsientini hisoblaymiz va joriy hamda oldingi yilda elektr energiyasini iste'mol qilish hajmi o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni o'lchaymiz. buning uchun hisob-kitob ma'lumotlari jadvalini tuzib olamiuz. viloyat aholisi tomonidan elektr energiyasini iste'mol qilish vaqtli qatori uchun birinchi tartibli avtokorrelatsiya koeffitsientini hisoblash: 1 6,1 - - - - - - 2 4,9 …

3 / 6

miz: xulosa: olingan qiymat qatorning hozirgi darajalari oldingi darajalar bilan bevosita juda kuchsiz bog'liqlikka egaligini ko'rsatadi. ikkinchi tartibli avtokorrelyatsiya koeffitsientini hisoblaymiz: 1 6,1 - - - - - - 2 4,9 - - - - - - 3 5,5 6,1 -2,528 -1,483 3,7490 6,3908 2,1993 4 8,2 4,9 0,172 -2,683 -0,4615 0,0296 7,1985 5 7,2 5,5 -0,828 -2,083 1,7247 0,6856 4,3389 6 5,3 8,2 -2,728 0,617 -1,6832 7,4420 0,3807 7 7,4 7,2 -0,628 -0,383 0,2405 0,3944 0,1467 8 9,8 5,3 1,772 -2,283 -4,0455 3,1400 5,2121 9 8,2 7,4 0,172 -0,183 -0,0315 0,0296 0,0335 10 5,8 9,8 -2,228 2,217 -4,9395 4,9640 4,9151 11 6,6 8,2 -1,428 0,617 -0,8811 2,0392 0,3807 12 10,2 5,8 2,172 -1,783 -3,8727 4,7176 3,1791 13 9,3 6,6 1,272 -0,983 -1,2504 1,6180 0,9663 14 7,2 10,2 -0,828 2,617 -2,1669 0,6856 6,8487 15 7,8 9,3 -0,228 1,717 -0,3915 0,0520 2,9481 16 10,9 7,2 2,872 -0,383 -1,1000 8,2484 0,1467 17 …

4 / 6

i. agar qatorda avtokorrelyatsiya bo’lmasa, uning qiymatlari 2 atrofida tebranadi. hisoblab topilgan haqiqiy qiymatlari jadvaldagi kritik qiymat bilan taqqoslanadi. agarda bo’lsa, qator avtokorrelyatsiyaga ega; yuqori bo’lsa u avtokorrelyatsiyaga ega emas; yuqori bo’lsa, tekshirishni davom ettirish lozim. bu erda va – mezonning quyi va yuqori shegaralari. salbiy avtokorrelyatsiya mavjud (minus ishoraga ega) bo’lsa, u holda mezon qiymatlari 2–4 orasida yotadi, demak, tekshirish ushun qiymatlarini aniqlash kerak. vaqtli qatorlarning avtokorrelyatsiyasi keyingi va oldingi hadlari o’rtasidagi korrelyatsion bog’lanish hisoblanadi. avtokorrelyatsiyaning mavjuligi qatorlar dinamikasi darajalarining o’zaro boliqligidan, keyingi hadlarning oldingi hadlarga kuchi darajada boliqligidan dalolat beradi. chunki korrelyatsion tahlil usulini o’zaro bog’langan har bir qator darajasi statistik mustaqillikka ega bo’lgan, o’rganilayotgan qatorlar dinamikasida avtokorrelyatsiya mavjudligini aniqlash lozim bo’lgan hollardagina tadbiq etish mumkin. avtokorrelyatsiya mavjudligini tekshirish jarayoni quyidagicha amalga oshiriladi. (hisob) qiymati hisoblanadi: bunda – qoldiq miqdor. agar hisoblab topilgan (hisob) miqdor berilgan bir protsentli xatolar ehtimolligi va erkinlik daraja sonlari n - n-1 bo’lganda …

5 / 6

vaqtli qatorlar darajalarining avtokorrelyatsiyasi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"vaqtli qatorlar darajalarining avtokorrelyatsiyasi" haqida

7-mavzu. vaqtli qatorlar darajalarining avtokorrelyatsiyasi. reja: 1. qator darajalarining avtokorrelyatsiyasi. 2. vaqtli qatorning avtokorrelyatsion funktsiyasi. 3. eng kichik kvadratlar usulini bajarilishini darbin-uotson mezoni bo’yicha baholash. tayanch so’zlar: avtokorrelyatsiya, darbin-uotson, avtokorrelyatsiyani aniqlash testlari 1. qator darajalarining avtokorrelyatsiyasi. avtokorrelyatsiya - bu keyingi darajalar bilan oldingilari o’rtasidagi yoki haqiqiy darajalari bilan tegishli tekislangan qiymatlari o’rtasidagi farqlar orasidagi korrelyatsiyadir. regressiya modelidagi tasodifiy xatolar avtokorrelyatsiyasining mavjudligi regressiya parametrlarini eng kichik kvadratlar usuli yordamida baholash sifatining yomonlashishiga, shuningdek, model sifati tekshiriladigan testlar statistika...

Bu fayl DOCX formatida 6 sahifadan iborat (137,4 KB). "vaqtli qatorlar darajalarining avtokorrelyatsiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: vaqtli qatorlar darajalarining … DOCX 6 sahifa Bepul yuklash Telegram