qurol yarog’larni ixtiro qilinishi, qadimgi mudofaa inshootlari

DOC 62,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1695542555.doc qurol yarog’larni ixtiro qilinishi, qadimgi mudofaa inshootlari reja: 1. eng qadimgi odamlarning jang qilish usullari. 2. qurollarning yaratilishi va takomillashuvi. 3. harbiy taktikaning paydo bo’lishi va o’ziga xos xususiyatlari. 4. ilk o’rta asrlarda harbiy qo’shin va qurollar. tayanch iboralar: qadimgi boltalar, klevets (nayzali oybolta), mitra, kamonchilar, nayzabardorlaga, kejimlar, katafraktarlar (og’ir qurollangan otliq), chi-kia (chokar), palahmonlar-uloqturuvchi yadrolar. maqsad: talabalarga harbiy san’at tarixi fanini o’rganishning asosiy maqsad va vazifalari, insoniyat tarixida qurol-yarog’larni ixtiro qilinishi, qadimgi va ilk o’rta asrlarda mudofaa inshootlari, shuningdek harbiy taktikaning paydo bo’lishi va o’ziga xos xususiyatlarini tushuntirishdan iborat. qadimgi halqlarning harbiy mahoratining shakllanishi, qurol yarog’larning paydo bo’lishi bilan bog’liq. tosh asridayoq odamlar qurol-yarog’lardan ov maqsadida, keyinchalik esa o’zlarini himoya qilish maqsadida ham foydalanishgan. dastlabki qurol-yarog’lar taxminan 100 ming yil ilgari uchi chaqmoqtosh va suyakdan yasalgan nayzalar va uloqtirish oson bo’lgan nayzalar paydo bo’ldi. mezolit davriga kelib esa uchi chaqmoqtoshdan yasalgan o’qyoylar ixtiro qilindi. buni natijasida kishilik jamiyati …

lgan qabrlar tadqiq etilganda qabrdan uy-ro’zg’or buyumlari topilgan. birorta qabirdan jangchilarning dafn qilinganligidan dalolat beruvchi bironta ham belgi topilmagan. bundan ko’rish mumkinki bu davlatlar tinch osoyishta hayot kechirishgan. lekin baqtriya davlatining mudofa devorlari bilan o’ralganligi, bu mudofa devorlari o’rta sharq va hindiston mudofa devorlari bilan o’xshash ekanligi takidlanadi. bundan bilish mumkinki bu davlatlar o’rtasida yaqin aloqalar o’rnatilganligini bilish mumkin. dushman xujum qilgan hollarda aholi orasidan lashkar to’plangan, ular asosan nayzalar, o’q-yoylar, dudama pichoqlar va hanjarlarga ham ega bo’lgan. bronza davriga kelib klevets (nayzali oybolta) lar paydo bo’ldi. bu qurol hozir o’zbekiston xalqlari tarixi muzeyida saqlanib kelinmoqda. bundan tashqari ko’rilayotgan davrda baqtriyaliklar, so’g’dlar, xorazmliklar, parfionaliklar, farg’onaliklar jangga otda kirganlar. biz buni qariyb 2700 yillik tarixga ega bo’lgan avestoning mehr yasht qismida aytib o’tiladi. kitobda aytilishicha mitra xudosi o’zining oq otlar qo’shilgan aravasida yovuz kuchlarga qarshi, ezgulik va adolat uchun jang qiladi. v asrda yashagan yunon tarixchisi geradot massagetlar haqida shunday tariflaydi. …

amon o’qlari uchi yuqoriga qaratib sadoqqa solingan. o’ng yonga ensiz bolta-chopqi, bazan esa tumshuqli qarg’atumushuq (bolta) osilgan. qurollar otda qulay yurish uchun qulay tarzda joylashtirilgan. qalqonlar esa egarga bog’lab yurilgan. kalta yoydan tashqari, o’rta osiyo piyoda askar jangchisi jangda uzun yoydan ham foydalangan. uzunligi 180 sm li bu yoylar ham murakkab tuzulgan bo’lib, uning o’rtasi va uchlari suyak plastinkalar bilan maxkamlangan. ular kalta yoylardan eguluvchanligi va uzoqqa otilishi bilan farq qilgan. bu yoylar mlt avv so’ngi asrlarda xorazm va o’rta osiyoning boshqa viloyatlarida foydalanilgan. ml av viii-vii asrlarda o’rta osiyoda temir metallurgiyasi paydo bo’lishi bilan odamlar undan qurol aslahada ya’ni hanjar, qilich va jangovor boltalar yasalgan. qadimgi davr tarixchilarining bergan ma’lumotlariga qaraganda qadimda “qochib jang qilish” usulidan ham keng foydalanishgan. yunon tarixchisi geradodning qayd etishicha to’maris boshchiligi massagetlar kir ii ga qarshi jangda “qochib jang qilish” taktikasini qo’llagan. geradod eng shiddatli deb tariflagan bu jangda massagetlar forslar ustidan g’alaba qozonishgan. …

siyati shundaki o’zlari va otlarini ham tanga bilan to’qilgan sovutlar bilan himoyalashgan. qang’ davlatining suvoriylariga xos yana bir xususiyat shundaki ularning qurol yarog’lari orasida 4-4.5 mt gacha keladigan uchli og’ir nayzalari bo’lgan. bu nayzalarni jang paytda ikki qo’llab ko’tarishgan. otlarni esa tizzalari va ovozlari yordamida boshqarishgan. og’ir qurolli otliq suvoriylar bir safda turib jips joylashib jang qilishgan. chunki yolg’iz jang qiladigan bo’lsa bunday suvoriylar barcha ustunliklardan mahrum bo’lgan. ularning yonlarida doim engil qurollangan otliqlar ham yurishgan. bunday jang qilish taktikasini plutarxning ml avv 53 yilda parfiyaliklarning rimliklarga qarshi qilgan jangida tasvirlab bergan. bu jangda parfiyaliklar dastlab rimliklar qo’shinini og’ir qurollangan qo’shini bilan tor-mor keltirishmoqchi bo’lishgan. lekin ular jangga engil suvoriylarni jangga solishgan. ular dushman ustiga kamondan o’q yog’dirishgan. o’q zaxira juda ko’p bo’lgan tuyalarda o’qlarni olib kelib turishgan. rimliklar ularga hamla qilgan paytda soxta chekinish taktikasini qo’llashgan. samarqandan mil. av i milodiy i asrga oid 2 ta suyak plastinka topilgan. …

arining shon-shuhrati 1 ming yillikka borib taqaladi. bu zotdor otlar o’zaro janglarga va bosqinchiliklarga sabab ham bo’lgan. masalan xitoy imperatorining ml av ii-i asrlarda farg’onaga qilgan yurishlarining maqsadi ana shunday otlarni qo’lga kiritish bo’lgan. xitoyliklar bu otlarni qon terili otlar deb atagan. ularning bo’yi baland, tanasi baquvat, lekin ixcham bo’lgan. o’rta osiyoning bu jangovor otlari faqat egasini tan olgan. manbalarda qayd etilishicha bunday otlar yarador suvoriyni o’ldirmoqchi bo’lgan yoki qurol yarog’larini olmoqchi bo’lgan dushmanlarni daf qilganligi haqida ko’plab misollar keltirilgan. bu davrda ham jang qilish taktikasida ham o’zgarish sodir bo’ldi. og’ir qurolli otliqlar markazda joylashtiriladigan bo’ldi. qurolyarog’larda ham qator yangiliklar kirib keldi. bu davrda murakkab tuzulgan yoyning takomillashgan turi keng yoyildi. bu yoylar asosan sovutli otlarga qarab o’q uzush uchun mo’ljallangan edi. paykoni og’ir, uzunligi 90 sm gacha bo’lgan patli o’qlar hatto timir zirxlarni ham teshib o’tishga qodir bo’lgan. bundan tashqari ancha engil bo’lgan kuylovchi o’qlardan ham keng foydalanishgan. bu …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qurol yarog’larni ixtiro qilinishi, qadimgi mudofaa inshootlari"

1695542555.doc qurol yarog’larni ixtiro qilinishi, qadimgi mudofaa inshootlari reja: 1. eng qadimgi odamlarning jang qilish usullari. 2. qurollarning yaratilishi va takomillashuvi. 3. harbiy taktikaning paydo bo’lishi va o’ziga xos xususiyatlari. 4. ilk o’rta asrlarda harbiy qo’shin va qurollar. tayanch iboralar: qadimgi boltalar, klevets (nayzali oybolta), mitra, kamonchilar, nayzabardorlaga, kejimlar, katafraktarlar (og’ir qurollangan otliq), chi-kia (chokar), palahmonlar-uloqturuvchi yadrolar. maqsad: talabalarga harbiy san’at tarixi fanini o’rganishning asosiy maqsad va vazifalari, insoniyat tarixida qurol-yarog’larni ixtiro qilinishi, qadimgi va ilk o’rta asrlarda mudofaa inshootlari, shuningdek harbiy taktikaning paydo bo’lishi va o’ziga xos xususiyatlarini tushuntirishdan iborat. qa...

Формат DOC, 62,0 КБ. Чтобы скачать "qurol yarog’larni ixtiro qilinishi, qadimgi mudofaa inshootlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qurol yarog’larni ixtiro qilini… DOC Бесплатная загрузка Telegram