borliq tushunchasi va falsafiy muammolari (kurs ishi)

DOCX 32 pages 244.3 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 244.3 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ borliq va yo‘qlik tushunchalarining umumiy va o’ziga xos xususiyatlarining o‘zaro aloqadorli jihatlari reja: 1. borliq tushunchasining mazmuni va borliqning mavjudlik shakllari va usullari. 2. borliq va yo‘qlik tushunchasi haqida olimlarning fikirlari. 3. borliqning asosiy-sohalariga tabiat, jamiyat va ong kiradi. 4.xulosa 1. borliq tushunchasining mazmuni va borliqning mavjudlik shakllari va usullari. falsafa o’rganadigan qaysi bir muammoni olmaylik, bu muammo borliq muammosi bilan bog’liq ekanligini ko’ramiz. haqiqatdan ham, borliq, unga munosabat masalasi falsafiy qarashlarda markaziy o’rinni tashkil qiladi. bu bejiz emas, albatta. chunki borliq muammosi falsafadagi har kanday dunyokarash va metodologik muammolarning asosi hisoblanadi. darhaqiqat, diniy va ilmiy, idealistik va materialistik dunyoqarashlar o’rtasidagi baxslar, qarama-qarshiliklar borliq muammosi atrofida, ya’ni borliq azaldan mavjudmi, u xudo yoki mutlaq ruh …

2 / 32

ir bo’lgan turlituman o’zgarishlarni kuzatganlar. bu narsalar ular ko’z o’ngida reallik sifatida kelganlar: ya’ni ular bor mavjud, lekin ba’zi narsalar vaqt o’tishi bilan yo’q bo’lganlar, ya’ni mavjud bulmay qolganlar; aksincha, ba’zi yo’q narsalar paydo bo’lib, bor bo’lganlar, ya’ni mavjud bo’lganlar. shular asosida kishilarda «mavjudlik», va «mavjudsizlik» haqida qarashlar paydo bo’la boshlagan. kishilar o’zlarining ham dunyoga kelishiб paydo bo’lishi, yashashi va nihoyat, dunyodan ketish, o’lishi kabi jarayonlarni kuzatganlar, ular haqida ham fikr qila boshlaganlar. shular asosida keyinchalik dinda «bu dunyo» va «u dunyo» «narigi dunyo» ya’ni kishilarning real hayotlari kechadigan dunyo va vafot etishi bilan ularning ruhlari boradigan dunyo to’g’risida tasavvurlar paydo bo’la boshlagan. kishilar o’z kundalik tajribalari asosida o’z onglarida fikr yuritib, o’zlari yashayotgan dunyoning ayni hozir mavjudligiga uning o’zlaridan oldin ham mavjud bo’lganligiga, o’zlaridan keyin ham mavjud bo’lishiga, o’zlarining esa o’tkinchi, vaqtincha yashab, so’ng dunyodan utib ketishlariga ishonch hosil qila boshlaganlar. bu ishonchlar asosida ularda «borliq» va «yo’qlik» haqida …

3 / 32

b, dunyoning yaratilganligi uning fazo va vaqtda chegaralanganligi, chekliligi, cheksiz va chegarasizligi, shu bilan birga uning bir butunligi, doimiyligi, abadiyligi to’g’risidagi qarashlar bilan almashinib borgan. bu borada kishilar o’zlarining o’tkinchi muvaqqat hayotlari bilan cheksiz va abadiy mavjud bo’lgan dunyo, tabiat bilan boshqa kishilarning hayoti va ishlari bilan o’zlarigacha bo’lgan va o’zlaridan keyin keladigan avlodlarning hayot va faoliyatlari haqidagi qarashlari bilan solishtirishlari orqali fikr qilishib, keyinchalik doimiylik va o’tkinchilik kabi qarashlarni hosil qila borganlar. ularning bu qarashlari tabiiyki, o’zlarining shaxsiy hayotidagi tajribalaridan kelib chiqqan bo’lib, ular butun koinotga ham o’zlarining o’tmishi va kelajagiga ham, o’z tajribalariga taalluqli bo’lgan. binobarin dunyoning doimiyligi va vaqtinchaligi, uning fazo va vaqtda chekliligi va cheksizligi to’g’risidagi qarashlar butun insoniyat tarixida dastlab afsonalar va diniy qarashlarda, keyinchalik falsafa va fanlarda ifodalanib, muhokama qilinib kelingan. bu muhokamalarning hammasi bir so’z bilan aytganda, borliq muammosi bilan bog’liq bo’lib kelgan ularning barchasi bilan mantiqiy xulosasi shu bo’lganki, dunyo avval ham …

4 / 32

ndagi predmet va hodisalarning, shu jumladan, insonlarning ham vaqtinchaligi va o’tkinchiligi to’g’risidagi qarashlarga tomon rivojlanib borgan. bu borliq to’g’risidagi falsafiy muammoning birinchi tomonidir. borliq muammosining falsafiy tahlili shuni ko’rsatadiki, dunyo bir butun, abadiy mavjud, lekin uni tashkil etgan narsalar o’z mavjudligi jihatdan har xil, o’tkinchidir. bir butunlik sifatidagi dunyo undagi mavjud narsalardan ajralmasdir. bir jihatdan bir butun dunyo bilan uni tashkil qilgan narsalar, hodisalar va mavjudotlar o’rtasida farq bo’lsa, ikkinchi jihatdan, dunyo o’zini tashkil qilgan narsalar, mavjudotlar bilan ajralmas birliqdagi butunlikni hosil qiladi. bunda borliq to’g’risidagi falsafiy muammoning dunyoning birligi masalasi bilan bog’liq bo’lgan ikkinchi tomoni kelib chiqadi . kishilar o’zlari faoliyat ko’rsatadigan dunyoda yashar ekanlar, o’z faoliyatlarida doimiylikni o’tkinchi narsalar bilan bog’lashga, bir butun dunyo bilan har xil narsalar va hodisalar o’rtasidagi ob’ektiv munosabatlarni bilishga kirishadilar. ular o’zlari ham dunyodagi turli tuman narsalardan va ularda amal qiladigan qonuniyatlardan ham foydalangan holda turli tuman yangi predmet va hodisalarni yangidan yaratib, …

5 / 32

ni aniqlash bilan birga ular o’rtasida muhim farqlar borligini ham bilib borganlar. bora-bora ular insonning o’zida ham tana bilan jon, tabiiylik bilan ijtimoiylik bir-birlaridan ajralmagan holda mavjudligini, birligini ham bila borganlar. lekin kishilarning borliq muammosini falsafiy anglashi ularning dunyoning birligini ilmiy tushunishi emas, balki uning zaruriy asoslarini izlashdan iborat buladi. chunki dunyoning borlig’i uning birligi uchun shart bo’lsada dunyoning birligi uning borlig’ida emas edi. dunyoning haqiqiy birligi uning moddiyligidadir.shuni aytish kerakki borliq tushunchasi bunday moddiylikdan tashqari ma’naviylikni ham o’z ichiga oladi. bu jihatdan inson ongi ham barcha ongli va ongsiz faoliyatlar va ong mahsulotlari, ma’naviy va ruhiy hodisalar ham borliq tushunchasi tarkibiga kiradi. chunki «ong hech qachon anglangan borliqdan boshqa narsa bo’lishi mumkin emas, kishilarning turmushi esa ular hayotining real jarayonlaridir». bu borliq to’g’risidagi falsafiy muammoning uchinchi tomonini tashkil etadi. demak borliq keng ma’noda eng umumiy tushuncha sifatida bir butun dunyo va undagi predmet va xodisalardan tortib, inson hayoti, ongi, …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "borliq tushunchasi va falsafiy muammolari (kurs ishi)"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ borliq va yo‘qlik tushunchalarining umumiy va o’ziga xos xususiyatlarining o‘zaro aloqadorli jihatlari reja: 1. borliq tushunchasining mazmuni va borliqning mavjudlik shakllari va usullari. 2. borliq va yo‘qlik tushunchasi haqida olimlarning fikirlari. 3. borliqning asosiy-sohalariga tabiat, jamiyat va ong kiradi. 4.xulosa 1. borliq tushunchasining mazmuni va borliqning mavjudlik ...

This file contains 32 pages in DOCX format (244.3 KB). To download "borliq tushunchasi va falsafiy muammolari (kurs ishi)", click the Telegram button on the left.

Tags: borliq tushunchasi va falsafiy … DOCX 32 pages Free download Telegram