ibn battutaning o’rta osiyoga sayohati

DOCX 31 pages 119.2 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 119.2 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

o‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi islom tarixi va falsafasi fakulteti tarix kafedrasi rayimjonov sayidolim madaminjon o’g’li mavzu: ibn battutaning o’rta osiyoga sayohati ta’lim yo’nalishi: 5120300-tarix(islom tarixi va manbashunosligi) 2- bosqich talabasi “tarixiy geografiya va o’lkashunoslik” fanidan tayyorlagan kurs ishi ilmiy rahbar: ziynatullayev z taqrizchi: polvonov j toshkent-2018 mundarija kirish.............................................................................................................3 i bob. ibn battutaning hayoti va ijodi, uning “sayohatnoma” asarini o’rganishning ahamiyati 1.1.ibn battuta o’rta asrlar davrining mashhur sayyoh olimi.….............……………….7 1.2.sayohatchi safar qilgan tarixiy o’lkalar haqida ................................................11 ii bob. ibn battutaning o’rta osiyoga sayohati 2.1. ibn battutaning o’rta osiyo bo’ylab sayohatining yo’nalishlari....................18 2.2. o’rta osiyo xalqlari hayotining asarda yoritilishi……………………………25 xulosa............................................................................................................27 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati…………………………………………………………..29 kirish “ma’naviyatni tiklashi, tug’ilib o’sgan yurtida o’zini kam sezmay, boshini baland tutib yurishi uchun insonga ,albatta, tarixiy xotira kerak”[footnoteref:1] [1: karimov i.tarixiy xotirasiz kelajak yo’q.toshkent,”sharq”1998-y. 8-bet.] mavzuni dolzarbligi va ahamiyati: kirish so’zimizni mustaqil o’zbekiston respublikasining birinchi prezidenti islom karimovning “tarixiy xotira” haqida haqqoniy fikrlarini keltirish bilan tarixiy voqea-hodisalar, xotiralar …

2 / 31

ik bilimlarni rivojlantirishdagi hissasi haqida shunday yozgan: «mashhur ibn battuta barcha musulmon mamlakatlarini aylanib chiqqan oxirgi buyuk sayyoh va universal geograf-amaliyotchi edi. uning sayohati... hali ham ehtirom bilan tilga olinadi... o`rta asrlardagi oltin o`rda va o`rta osiyo haqidagi biror-bir ilmiy ishni ibn battutaga murojaat qilmasdan bajarishning iloji yo`q...»[footnoteref:2]. [2: ibn battuta. sayohatnoma: mas’ul muharrir va muqaddima muallifi n. ibrohimov. t.:“sharq”, 3-bet.] yurtimiz mustaqillikka erishgach tarixchilar oldida katta vazifa ya’ni, vatan tarixini iloji boricha aniq va haqqoniy qilib xalqga yetkazib berish qo’yildi. undan oldingi vaqtlarda vatan tarixini o’rganilishiga chuqur e’tibor berilmagan. tarixni yozishni eng ishonchli va samarali yo’li o’sha davrda yozilgan sof manbalarga tayanib yozishlikdir. ayni shu jihatlaridan olib qaraydigan bo’lsak, “sayohatnoma” asari o’rta asrlarda muallif tomonida hech qanday to’qimalar, ortiqcha mubolag’alarsiz va biror bir g’oya ostida turmagan holda, shunchaki, sayohatchini o’zi dunyodagi xalqlar hoyotida, o’lkalarda ko’rgan, qatnashgan va eshitgan voqea-hodisa, jarayon va jonli hayot asosida yozilgan noyob asarlardandir. bu asarni …

3 / 31

lagan ma’lumotlar asosida yurtimiz tarixi, geografiyasi va boshqa ma’lumotlarni aslicha o’rganish, shu bilan birga ilmiy tahlillar berish; -ushbu asarda keltirilgan xalqimizning ijtimoiy-iqtisodi, ma’rifiy hayoti, e’tiqodiga oid bo’lgan ma’lumotlarni olish va ularni qay darajada aniqligini boshqa manbalarga taqqoslab aniqlashlik. -ilmiy ishlarni yaratishni o’rganish; -bu mavzuni yanada yaxshiroq yoritib berish. -umumiy voqealardan to’g’ri xulosa chiqarishni o’rganish. mavzuni o’rganilish darajasi: ibn battutaning sayohatnomasi o‘zining qiziqarli, nodir ma’lumotlari bilan jahon ilm ahlini qiziqtirmay qolmagan. muhammad ibn fathulloh ibn muhammad al-bayluniy xvii asr oxirida sayohatnomani qisqartirib, “ibn battuta sayohatnomasidan parchalar” deb atagan. yevropa sharqshunoslari ibn battutani ayni mana shu qisqartma matn orqali taniganlar. sayohatnomaga 1808-yili nemis sayyohi zeettsen birinchi bo‘lib diqqatni tortgan. 1818-yili kozegarten sayohatnomaning hindiston, xitoy va sudanga bag‘ishlangan uch bo‘lagini lotin tiliga tarjima qilib, nashr ettirgan. kozegerten ibn battuta axborotlarining haqqoniyligini tekshirish uchun boshqa geografik manbalarni ham jalb etadiki, ular bilan solishtirganda kitobxon ibn battuta sayohatnomasining naqadar katta tarixiy-geografik qimmatga ega ekaniga yanada …

4 / 31

o‘lmay, ba’zi joylarda asl nusxaning erkin bayonidan iborat edi. sayohatnomaning to‘liq tarjimasi birinchi marta 1840-yili lissabonda amalga oshirildi. portugaliyalik ruhoniy a.moura 1790 yilda fasda bo‘lgan chog‘ida sayohatnoma qo‘lyozmasini topib oladi va uni portugal tiliga tarjima qilishga qaror qiladi. moura tarjimasining birinchi jildi 1840-yili lissabon akademiyasi nashriyotida chop etilgan. u misr, suriya, yaman, makka, kichik osiyo va oltin o‘rda safari taassurotlarini o‘z ichiga olgan edi. biroq mouraning vafoti tufayli bu ish oxiriga yetmay qoldi[footnoteref:3]. [3: “jahon adabiyoti” jurnali, 2011 yil, 10-son . n. ibrohimov ] sayohatnomaning baron de slen tomonidan asl matndan frantsuzchaga qilingan ayrim qismlari 1843-yili “osiyo jurnali”da chop etildi. 1848-yili frantsuz arabshunosi eduard dyulare yana o‘sha jurnalda sayohatnomaning malayya orollariga va tavalisi safariga bag‘ishlangan boblarining matni va tarjimalarini bosib chiqardi. bu nashr frantsuz sharqshunosi sh.defremerini qiziqtirib qoldi hamda u eron va markaziy osiyo safarlarini tasvirlovchi boblarni to‘la qo‘lyozmadan frantsuzchaga tarjima qildi va 1848-yilda bosib chiqardi. mana shu nashrlar tufayli …

5 / 31

omani tadqiq etish va ingliz tiliga tarjima qilish ishlari bilan taniqli ingliz arabshunosi hamilton gibb shug‘ullandi. u 1929-yildayoq londonda sayohatnomaning qisqacha, lekin bag‘oyat mazmunli izohlar bilan ta’minlangan muxtasar tarjimasini chop etgan edi. gibb bu boradagi tadqiqotini davom ettirib, 1956-1971-yillar orasida asar tarjimasi va izohlarini nashrdan chiqardi.[footnoteref:5] [5: ibn battuta. sayohatnoma: mas’ul muharrir va muqaddima muallifi n. ibrohimov. t.:“sharq”, 25-bet. ] sharqda eng birinchi tarjimalardan muhammad sharifning turk tiliga qilgan tarjimasini ko‘rsatib o‘tish lozim. 1970-yili esa tehronda fors tilidagi tarjimasi nashr etildi. ibn battuta sayohatlari va undagi qimmatli ma’lumotlarga rossiyada ham katta qiziqish bilan qaraldi. 1841-yildayoq russkiy vestnik jurnalida “rossiya xorijliklar nazarida” rukni ostida ibn battuta sayohatlaridan parchalar tarjima qilib berilgan edi. oradan yigirma yil o‘tgach, v.tizengauzen qalamiga oid “oltin o‘rda tarixiga oid manbalar majuasi”da birinchi marta ibn battuta asaridan yirik-yirik parchalarning nisbatan aniq tarjimasi yuzaga keldi. ibn battuta sayohatnomasining dashti qipchoqqa oid qismi tatar tiliga tarjima qilingani ham diqqatga loyiqdir. …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ibn battutaning o’rta osiyoga sayohati"

o‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi islom tarixi va falsafasi fakulteti tarix kafedrasi rayimjonov sayidolim madaminjon o’g’li mavzu: ibn battutaning o’rta osiyoga sayohati ta’lim yo’nalishi: 5120300-tarix(islom tarixi va manbashunosligi) 2- bosqich talabasi “tarixiy geografiya va o’lkashunoslik” fanidan tayyorlagan kurs ishi ilmiy rahbar: ziynatullayev z taqrizchi: polvonov j toshkent-2018 mundarija kirish.............................................................................................................3 i bob. ibn battutaning hayoti va ijodi, uning “sayohatnoma” asarini o’rganishning ahamiyati 1.1.ibn battuta o’rta asrlar davrining mashhur sayyoh olimi.….............……………….7 1.2.sayohatchi safar qilgan tarixiy o’lkalar haqida ................................................11...

This file contains 31 pages in DOCX format (119.2 KB). To download "ibn battutaning o’rta osiyoga sayohati", click the Telegram button on the left.

Tags: ibn battutaning o’rta osiyoga s… DOCX 31 pages Free download Telegram