ekonometrik modellar va vaqtli qatorlar bo‘yicha taqdimot

DOCX 7 pages 134.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 134.0 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mm-62 guruh talabasi baxshullayev maxmud 6-вариант 1. эконометрикада регрессия ва корреляция тўғрисида тушунча. 2. даврий қаторларни текислаш усуллари худудлар я.и.ми ва аҳоли сони бўйича қуйидаги маълумотлар берилган: худудлар я.и.м, трлн.сўмда аҳоли сони, млн.киши y x 1 52,4 18,0 2 68,8 19,1 3 87,9 19,5 4 110,9 20,0 5 135,8 20,5 6 161,8 21,0 7 189,3 21,6 1. тўғри чизиқли регрессия тенгламасини тузинг ва параметрларини баҳоланг 2.корреляция ва детирминация индекси javoblar 1 regressiya haqida tushuncha. o’rganiluvchi erkli parametrlar , ..., , 1 2 n x x x o’rganiluvchi erksiz parametr y bo’lsin. alohida hollarda y ni n x , x ..., x 1 2 parametrlarning funktsiyasi deb qarash mumkin, ya’ni y= f(x1.x2, …. x2 ) agar y hosil xajmi bo’lsa, u sug’orishlar soniga, ishlatilgan mineral ozuqa hajmiga, havoning harorati va boshqalarga bog’liq. bundan ko’rinadiki, hosildorlik tasodifiy jarayondir. shuning uchun (3.1) munosabat tasodifiy o’zgaruvchilarni o’z ichiga oladi. bunday o’zgaruvchilarni  deb belgilasak …

2 / 7

viy belgining nazariy qiymatlariga ega bo’lishni ta’minlaydi. chiziqli regressiyani qurish uning a va b parametrlarini baholashga olib keladi. chiziqli regressiyaning parametrlarini baholash turli usullar bilan amalga oshiriladi. chiziqli regressiyaning parametrlarini baholashning klassik usullaridan biri eng kichik kvadratlar usuli(ekku) dir. ekku (3.3) tenglamasining “ a ” va “b ” parametrlarini shunday qiymatlarini topish imkoniyatini beradiki, natijaviy y omilning haqiqiy qiymatlarini hisoblangan x yˆ nazariy qiymatlaridan og’ishi(farqi)ning kvadratlari yig’indisi minimum darajada bo’ladi. 2 ekonometrik modellarni ikki turdagi ma’lumotlar asosida qurish mumkin: 1) turli ob’ektlar to’plamini ma’lum bir vaqtdagi holatini tavsiflovchi ma’lumotlar; 2) bitta ob’ektning holatini qator ketma-ket kelgan vaqtda tavsiflovchi ma’lumotlar. birinchi turdagi ma’lumotlar asosida tuzilgan modellar fazoviy modellar deb, ikkinchi turdagi ma’lumotlar asosida tuzilgan modellar esa vaqtli qatorlar modellari deb ataladi. vaqtli qator –bu ma’lum bir ko’rsatkichning bir qancha ketma-ket kelgan momentlar yoki davrlardagi qiymatlar yig’indisidir. bu omillarni shartli ravishda uchta guruhga bo’lish mumkin: 1) qatorning tendentsiyasini shakllntiruvchi omillar 2) qatorning …

3 / 7

tendentsiya; b – mavsumiy komponenta; v – tasodifiy komponenta vaqtli qatorning additiv va multiplikativ modeli. mavsumiy yoki tsiklik tebranishga ega bo’lgan vaqtli qatorlar strukturasini tahlil qilishga bir qancha yondoshuvlar mavjud. eng sodda yondoshuv – bu mavsumiy komponentalar qiymatini sirg’anchiq o’rtacha usuli bilan hisoblash va vaqtli qatorning additiv yoki multiplikativ modelini tuzishdan iborat. additiv model quyidagi umumiy ko’rinishga ega: y= t+s+e bu modelda davriy qatorning har bir darajasi trend(t), mavsumiy(s) va tasodifiy(e) komponentalar yig’indisidan tashkil topadi deb qaraladi. multiplikativ model quyidagi umumiy ko’rinishga ega: y=t*s*e bu model vaqtli qatorning har bir darajasi trend(t), masumiy(s) va tasodifiy(e) komponentalar ko’paytmasidan iborat deb qaraladi. ikkala modeldan birini tanlash masumiy tebranishning strukturasini tahlil qilish asosida amalga oshiriladi. agar tebranish amplitudasi taxminan o’zgarmas bo’lsa, turli tsikllar uchun masumiy komponentalar qiymatlari o’zgarmas bo’lgan vaqtli qatorning additiv modeli tuziladi. agar masumiy tebranish amplitudasi o’sib yoki kamayib borsa, davriy qatorning darajasi masumiy komponentani qiymatiga bog’liq bo’lgan vaqtli qatorning multiplikativ …

4 / 7

bashoratlash. faraz qilaylik, 4-misol ma’lumotlari asosida tuman aholisining keyingi birinchi yarim yillikdagi elektr energiyasini iste’moli miqdorini bashoratlash talab qilinadi. echish. (7.5) munosabatga asosan additiv modelda vaqtli qator darajalarining fk bashorat qiymatlari trend va mavsumiy komponentalarning yig’indisidan iborat. tuman aholisining beshirchi yilning birinchi yarim yillikdagi elektr energiyasini ist’emoli hajmi beshirchi yilning i va ii choraklardagi iste’mol qilingan elektr energiyasi hajmlari(f17 va f18 )ning mos ravishda yig’indisidan iborat. trend komponentalarini aniqlash uchun trend tenglamasidan foydalanamiz: t = 5,715 + 0,186·t. bashorat qilinayotgan oylar uchun trend quyidagilardan iborat: t17 = 5,715 + 0,186·17 = 8,877; t18 = 5,715 + 0,186·18 = 9,063. mavsumiy komponentalarning qiymatlari: s1 =0,581(i-chorak); s2 =-1,977(ii-chorak) edi. shunday qilib, f17 = t17 + s1 = 8,877 + 0,581 = 9,458; f18 = t18 + s2 = 9,063 – 1,977 = 7,086. elektr energiyani kelasi(beshinchi) yilning birinchi yarim yilligida iste’mol qilinadigan hajmining bashorat qiymati (9,458 + 7,086) = 16,544 mln. kvt. …

5 / 7

tijalarini olamiz regressiya tenglamasi quyidagicha bo’ladi =-687.997*x korrelyatsiya indeksini topamiz r===0.9797 determinatsiya koeffisiyenti d==0.9599 image1.emf image2.emf

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrik modellar va vaqtli qatorlar bo‘yicha taqdimot"

mm-62 guruh talabasi baxshullayev maxmud 6-вариант 1. эконометрикада регрессия ва корреляция тўғрисида тушунча. 2. даврий қаторларни текислаш усуллари худудлар я.и.ми ва аҳоли сони бўйича қуйидаги маълумотлар берилган: худудлар я.и.м, трлн.сўмда аҳоли сони, млн.киши y x 1 52,4 18,0 2 68,8 19,1 3 87,9 19,5 4 110,9 20,0 5 135,8 20,5 6 161,8 21,0 7 189,3 21,6 1. тўғри чизиқли регрессия тенгламасини тузинг ва параметрларини баҳоланг 2.корреляция ва детирминация индекси javoblar 1 regressiya haqida tushuncha. o’rganiluvchi erkli parametrlar , ..., , 1 2 n x x x o’rganiluvchi erksiz parametr y bo’lsin. alohida hollarda y ni n x , x ..., x 1 2 parametrlarning funktsiyasi deb qarash mumkin, ya’ni y= f(x1.x2, …. x2 ) agar y hosil xajmi bo’lsa, u …

This file contains 7 pages in DOCX format (134.0 KB). To download "ekonometrik modellar va vaqtli qatorlar bo‘yicha taqdimot", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrik modellar va vaqtli … DOCX 7 pages Free download Telegram