samarqand tarixi

PDF 5 pages 497.6 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 497.6 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

oo’’zzbbeekkiissttoonn rreessppuubblliikkaassii oolliiyy vvaa oo’’rrttaa mmaaxxssuuss ttaa’’lliimm vvaazziirrlliiggii oo’’zzbbeekkiissttoonn mmiilllliiyy uunniivveerrssiitteettii mavzu: samarqand tarixi bajardi:karimova sh. tekshirdi: eshov b. toshkent – 2014 tarixi. samarqand jahonning eng ko’hna shaharlaridan biri bo’lib, taxminan 2750 yillik tarixga ega. hozirgi samarqand o’rnida miloddan avvalgi iv asrdan milodiy vi asrgacha so’g’d davlati poytaxti maroqanda shahri mavjud bo’lgan. arxeologik qazishmalardan ma’lum bo’lishicha, yuqori paleolit davrida ham samarqand hududida odamlar yashagan. rim tarixchisi kvint kursiy ruf (i asr) ning yozishicha, samarqand qal’asi devorining aylanasi taxminan 10,5 km bo’lgan. miloddan avvalgi 329 yili iskandar zulqarnayn qo’shinlari samarqandni vayron qilgan. vi asrda samarqand turk xoqonligi tarkibiga kirgan va mahalliy hokimlar tomonidan boshqarilgan. vii asr boshidan zarafshon vodiysi samarqand hokimligi qo’l ostiga o’tgan. samarqand hindiston, eron, misr va vizantiya davlatlari bilan savdo-sotiq qilgan. qutayba boshchiligidagi arab qo’shinlari 712 yili samarqandni egallagan. qo’zg’olon ko’targan shahar aholisining bir qismi qirib tashlangan, bir qismi shahardan quvib chiqarilgan, ular o’rniga arablar kelgan. viii asrning …

2 / 5

hinlari samarqandga bostirib kirib, shaharga o’t qo’ygan va aholining ko’p qismini qirgan, tirik qolgani shahardan chiqib ketgan. bir necha yildan so’ng samarqand qayta tiklana boshlagan. xiii asrning 2-yarmida samarqandga kelgan venetsiyalik sayyoh marko polo “sonmarkon katta va mashhur shahar” deb yozgan. mo’g’ullar davrida chig’atoy ulusiga qaragan. xiv asr o’rtalarida movarounnahrda mo’g’ullarga qarshi xalq harakatlari bo’lib o’tdi. xiv asr oxiri va xv asrda samarqandning iqtisodiy-siyosiy va madaniy hayoti ancha yuksaldi. amir temur imperiyasining poytaxti sifatida samarqand jahonga mashhur bo’ldi. bu davrda samarqand ko’pgina sharq va yevropa davlatlari bilan savdo aloqalari o’rnatgan. amir temur vafotidan so’ng uning davlati ikkiga bo’lindi. hirotga shohruh mirzo, samarqandga mirzo ulug’bek sulton qilib tayinlandi. ulug’bek davrida samarqandda ulkan qurilishlar avj oldi. qo’shni davlatlar bilan aloqalar yanada kuchaydi. xv asr oxirida samarqandni zahiriddin muhammad bobir egalladi. 1500 yili shayboniyxon samarqandni deyarli urushsiz bosib oldi. 1576 yilgacha samarqand shayboniylar davlatining poytaxti bo’lib turdi. xvii asrning birinchi yarmida olchin urug’idan …

3 / 5

qand o’zbekiston poytaxti bo’lib turdi. fani. samarqand xiv-xv asrlarda mavorounnahrda ilmiy tafakkurning markazi bo’lgan. ayniqsa, ulug’bek davrida fan taraqqiy etdi. ulug’bek samarqandda astronomlar maktabiga asos soldi, madrasa va rasadxona qurdi. ulug’bek atrofida butun ilmiy maktab vujudga keldi. bu maktabdan g’iyosiddin jamshid koshiy, qozizoda rumiy, ali qushchi kabi mashhur olimlar yetishib chiqqan. xvi- xvii asrlarda samarqandda miram chalabiy, mullo abdulali nazmuddin ibn muhammad ibn husayn birichandiy, amir akbar samarqandiy, do’stiy samarqandiy, yormuhammad ibn xudoydod muhammad samarqandiy, koshufiy samarqandiy, mavlono miri kalon samarqandiy, mir jamoliddin xorazmiy, muhammad ibn abdulloh husayniy samarqandiy oshiq mavlono abdulxayr samarqandiy, mavlono sa’dullo sog’ardin samarqandiy muhammad samarqandiy, sirojiddin muhammad samarqandiy, shohiy xo’ja amiroqon samarqandiy kabi fan va madaniyatning mashhur namoyandalari yashab ijod etgan. turkiston rossiyaga qo’shib olingandan keyin samarqand va butun zarafshon vodiysining tarixi, tabiati va turmushi yanada batafsil o’rganila boshlandi. xix asrning 80-90-yillarida mirzo buxoriy, mirzo abdullin, mirzo barot mullo qosimov, mirzo abdurahmon va boshqalar muhim tadqiqotlar …

4 / 5

va zargarlik, zardo’zlik, san’at va hunarmandchilikning turli tarmoqlari tez rivojlandi. adabiyoti. samarqandda xii asrdayoq adabiyot nazariyasi, tilshunoslikka oid monumental asarlar yaratilganligi ma’lum. keyinchalik yusuf sakkokiy xorazmiyning “miftoh al-ulum” . sa’daddin taftazoniyning “muxtasar al-maoniy” asari, said sharif jurjoniyning poetikaga oid risolalari va badiiy asarlar yaratildi. bularning hammasi xv asrga kelib samarqandda adabiyotshunoslik, tilshunoslik va badiiy adabiyotning yuksalishiga olib keldi. salohiddin muso qozizoda rumiyning “sharhi pura dar”, “taftazoniy”, ali qushchi samarqandiyning “sharhi “muftoh al-ulum”i taftazoniy”, abulqosim samarqandiyning “risola al-istiorat”, “risola al-istiorat as- samarqandiy” kabi asarlari yozildi. davlatshoh ibn baxtishodning “tazkirat ush- shuaro” antologiyasida 160 shoir haqida ma’lumot berildi. bu asarlar abdurahmon jomiy va alisher navoiy ijodiga ijobiy ta’sir qildi. temur va temuriylar davrida o’zbek va fors-tojik tillarida mavlono sakkokiy bisotiy samarqandiy, javhariy xo’ja so’g’diy samarqandiy, mirzabek, z.vosifiy, riyoziy kabi shoirlar yuksak adabiy-badiiy asarlar yaratdilar. samarqand ilmiy va adabiy hayotning markaziga aylandi. bu yerga movarounnaurning ko’p joylaridan – xorazmdan zamaxshariy va abdulqodir jurjoniy, …

5 / 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "samarqand tarixi"

oo’’zzbbeekkiissttoonn rreessppuubblliikkaassii oolliiyy vvaa oo’’rrttaa mmaaxxssuuss ttaa’’lliimm vvaazziirrlliiggii oo’’zzbbeekkiissttoonn mmiilllliiyy uunniivveerrssiitteettii mavzu: samarqand tarixi bajardi:karimova sh. tekshirdi: eshov b. toshkent – 2014 tarixi. samarqand jahonning eng ko’hna shaharlaridan biri bo’lib, taxminan 2750 yillik tarixga ega. hozirgi samarqand o’rnida miloddan avvalgi iv asrdan milodiy vi asrgacha so’g’d davlati poytaxti maroqanda shahri mavjud bo’lgan. arxeologik qazishmalardan ma’lum bo’lishicha, yuqori paleolit davrida ham samarqand hududida odamlar yashagan. rim tarixchisi kvint kursiy ruf (i asr) ning yozishicha, samarqand qal’asi devorining aylanasi taxminan 10,5 km bo’lgan. miloddan avvalgi 329 yili iskandar zulqarnayn qo’shinlari samarqandni vayron q...

This file contains 5 pages in PDF format (497.6 KB). To download "samarqand tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: samarqand tarixi PDF 5 pages Free download Telegram