o‘zbekistonning eng yangi tarixi o‘quv materiallari

DOCX 104 pages 1.4 MB Free download

104 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type DOCX

Pages 104

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 104

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi “ma’mun-universiteti”ntm “tarix va psixologiya” kafedrasi “o‘zbekistonning eng yangi tarixi” fanidan o‘quv materiallari xiva 2023 1-mavzu: kirish.“o‘zbekistonning eng yangi tarixi” o‘quv fanining predmeti, maqsadi va vazifalari, nazariy metodologik tamoyillari. reja: 1. o‘zbekiston tarixi fani, predmeti, obyekti, uning maqsadi va vazifalari. 2. o‘zbekiston tarixi fanining nazariy-metodologik asoslari 3. o‘zbekiston tarixini davrlashtirish. 4. tarixiy manbalar va ularning turlari, ahamiyati. 5. o‘zbekiston tarixi fanining komil inson tarbiyasidagi o‘rni va roli. asosiy qism kishilik jamiyati qaror topganidan odamzod avlod-ajdodlari kimligini, qanday hayot kechirganligini, nasl-nasabini, o‘zi tug‘ilib voyaga yetgan zaminni, vatanining o‘tmish tarixini bilishni istaydi. mustaqillikka erishganimizdan keyin xalqimizning o‘z yurti, tili, dini, madaniyati, qadriyatlari, urf-odatlari tarixini bilishga, o‘zligini anglashga qiziqishi ortib bormoqda. har qaysi mamlakat, har bir xalqning o‘ziga xos bo‘lgan uzoq va betakror tarixi boigani kabi ona vatanimiz o‘zbekistonning ham, o‘zbek xalqining ham boy va sermazmun tarixi mavjuddir. qadim o‘tmishda turon, turkiston, movarounnahr deb atalgan ona …

2 / 104

dimiy davlatchilik tajribasi bo‘lib, hozirgi o‘zbekiston hududida ilk mustaqil davlat tuzilmalari, miloddan avvalgi birinchi ming yillik boshlaridayoq paydo bo‘lib, qariyb 3 ming yil mobaynida takomillashib borgan va dunyo davlatchiligi ravnaqiga eng yuksak darajaga ko‘tarilganligi butun dunyoga ma’lumdir. bundan qadimiy va tabarruk tuproqdan buyuk allomalar, fuzalolar, olimu-ulamolar, siyosatchilar, sarkardalar yetishib chiqqan. diniy va dunyoviy ilmlarning asoslari mana shu zaminda yaratilgan, sayqal topgan. eramizgacha va undan keyingi asrlarda qurilgan murakkab suv inshootlari, shu kungacha ko‘rku-fayzini, mahobatini yo‘qotmagan asori-atiqalarimiz qadimqadimdan yurtimizda dehqonchilik, hunarmandchilik madaniyati, me’morchilik va shaharsozlik yuksak bo‘lganligidan dalolat beradi.beshafqat davr sinovlaridan omon qolgan, eng qadimgi tosh yozuvlar, bitiklardan tortib, bugungi kutubxonalarimiz xazinasida saqlanayotgan 20 mingdan ortiq qo‘lyozma, ularda mujassam tarix, adabiyot, san’at, ahloq, falsafa, tibbiyot, matematika, fizika, kimyo, astronomiya, me’morchilik, dehqonchilikka oid o‘n minglab asarlar bizning beqiyos ma’naviy boyligimiz iftixorimizdir. samarqand, buxoro, xiva, shahrisabz, toshkent kabi ko‘hna shaharlarimiz bugungi kunda jahon miqyosidagi ziyoratgohlarga aylangan. muqaddas zaminimiz orqali o‘tgan “buyuk ipak yoii” …

3 / 104

qoldirgan boy ma’naviy merosi, davlatlarning tashkil topishi, ularning ichki va tashqi siyosatini o‘rganadi. “o‘zbekiston tarixi” fanining dolzarb muommolari, yechimini kutayotgan talaygina masalalari mavjud bo‘lib, jumladan vatanimiz hududida eng qadimgi davrlardan boshlab yashayotgan aholi va ularning joylashuvi, bu aholining qo‘shni qabilalar bilan turlicha munasabatlari, amudaryo va sirdaryo oralig‘ida yashagan qadimiy mahalliy aholi bizning ajdodlarimiz ekanligini asoslash va tadqiq etish shular jumlasidandir. o‘zbekiston tarixini o‘rganishda manbalar alohida ahamiyatga molikdir. bular moddiy va yozma manbalardir. tariximizning eng qadimgi davrlarini o‘rganishda arxeologik, antropologik va etnografik manbalarga suyaniladi. bu manbalar turli ko‘rinishlarda bo‘lib, ularga qadimgi ajdodlarimiz yashagan manzilgohlar, shahar xarobalari, mozor-qo‘rg‘onlar qoldiqlari, kundalik turmush va xo‘jalikda ishlatiladigan buyumlar, mehnat, jangovor qurollar, turli-tuman ashyolar kiradi. yozma manbalar esa eng qadimgi yozuvlar, bitiklar, kitoblardan iboratdir. moddiy va yozma manbalar ma’lumotlarini solishtirib, qiyoslab tarixni talqin etish muhim ahamiyatkasb etadi. yuqoridagilardan kelib chiqqan holda xulosa qilib aytish joizki, tarix- “tadqiq etish”, “tekshirish”, “voqealar haqida aniq hikoya qilish” ma’nolarini anglatib, …

4 / 104

staqillik sharoitida milliy, huquqiy davlatchilik qurilishi, demokratik, fuqarolik jamiyati qurish, erkin bozor iqtisodiyotini yaratishi sohalarida faoliyatini va nihoyat o‘zbekistonning jahon hamjamiyatiga qo‘shilish tomon borganligini o‘rgatadi. o‘zbekiston tarixi fani xalqimiz tarixini haqqoniy aks ettiruvchi ko‘zgu, ijtimoiy, siyosiy, tarbiyaviy, ma’naviy saboqlar yig‘indisi hisoblanadi. o‘zbekiston tarixini yoritishda ilmiy nazariy-metodologik asoslarni o‘rganish katta ahamiyatga egadir. ular asosan quyidagilardan iborat:tarixiy voqea, hodisalarni o‘rganish, tahlil qilish, yoritishda ularga holisona, haqqoniy, ilmiy yondoshuv asosiy metodologik tamoyildir. bunda tahlil qilinayotgan har xil tarixiy voqea-hodisalami holis, haqqoniy voqea-hodisalar qanday sodir bo‘lgan bo‘lsa, shundayligicha yoritish ko‘zda tutiladi. tarixiy hodisalarni bir butun holda, o‘zaro aloqada, deb o‘rganish lozim. holislik talab qiladigan qoidalar shundan iboratki, turli tarixiy davrlarda tarixiy-madaniy taraqqiyotni o‘rganish jarayonida bo‘lib o‘tgan, yoki shu taraqqiyot bilan bog‘liq bo‘lgan barcha voqea-hodisalarni hech bir o‘zgartirishlarsiz, qanday bo‘lsa, o‘sha holatda talqin va tahlil etish, tekshirish va xulosa chiqarib, yaxlit holga keltirish muhimdir. mustaqillik tarixni holisona yoritish imkoniyatini yaratdi. “o‘zbek olimlarining kuch-g‘ayrati bilan, - …

5 / 104

qqiyotda bo‘ladi, deb ta’lim beradi. har bir voqea-hodisani, boshqa voqealar, hodisalar bilan bog‘lab o‘rganishdangina mazkur voqea-hodisaning umumiy tarixiy jarayondagi o‘rnini to‘g‘ri aniqlash, belgilash mumkin bo‘ladi. har bir voqea-hodisaga umumiy tarixiy jarayonning bir qismi deb qaramoq kerak.chunki mavjud bo‘lgan har bir xalq, millat yoki elat tarixi faqat o‘ziga xos xususiyatlari bilan ajralib tursada, butun insoniyat taraqqiyoti tarixi bilan umumiy aloqadorlikdadir. tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra haqiqatdan ham o‘zbek xalqining siyosiy, ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy rivojlanishi jahon tarixi taraqqiyotining bir o‘zagiqismidir. eng qadimgi davrlardan boshlab yaqin o‘tmishga qadar okrta osiyo, sharqiy turkiston, yettisuv, eron, afg‘oniston, shimoliy hindiston kabi hududlar orasida yagona iqtisodiy, madaniy makon mavjud edi. uchinchi asosiy tamoyil tarixiylik bo‘lib, har bir voqea-hodisa qanday tarixiy muhitda, nima uchun aynan shu paytda, shu ko‘rinishda sodir bo‘lganligini, bu voqea-hodisa o‘z taraqqiyotida qanday asosiy bosqichiarni bosib o‘tganligini, keyinchalik u qanday holatga tushganligini bilish tarixiylik tamoyilining asosiy talabidir. masalan, biron davlat faoliyatiga tarixiylik nuqtai-nazaridan turib baho bermoqchi …

Want to read more?

Download all 104 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonning eng yangi tarixi o‘quv materiallari"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi “ma’mun-universiteti”ntm “tarix va psixologiya” kafedrasi “o‘zbekistonning eng yangi tarixi” fanidan o‘quv materiallari xiva 2023 1-mavzu: kirish.“o‘zbekistonning eng yangi tarixi” o‘quv fanining predmeti, maqsadi va vazifalari, nazariy metodologik tamoyillari. reja: 1. o‘zbekiston tarixi fani, predmeti, obyekti, uning maqsadi va vazifalari. 2. o‘zbekiston tarixi fanining nazariy-metodologik asoslari 3. o‘zbekiston tarixini davrlashtirish. 4. tarixiy manbalar va ularning turlari, ahamiyati. 5. o‘zbekiston tarixi fanining komil inson tarbiyasidagi o‘rni va roli. asosiy qism kishilik jamiyati qaror topganidan odamzod avlod-ajdodlari kimligini, qanday hayot kechirganligini, nasl-nasabini, o‘zi tug‘ilib voyaga yetgan zaminni, vatan...

This file contains 104 pages in DOCX format (1.4 MB). To download "o‘zbekistonning eng yangi tarixi o‘quv materiallari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonning eng yangi tarix… DOCX 104 pages Free download Telegram