maks veberning sotsiologiyalik ta'limoti

DOCX 13 pages 292.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 292.1 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

maks veberning sotsialogiyalik talimoti reja; i.kirish ii.asosiy qism 1.maks veber hayoti va ilmiy talimoti 2.maks veberning sotsiologiya faniga qo’shgan hissasi 3.maks veberning ilmiy ishlari 4.maks veberning fan bo’yicha g’oyalari va fikrlari iii.xulosa iv.foydalanilgan adabiyotlar kirish m.veber jamiyat taraqqiyoti muammolari bilan shug ullangan karl marksdanʻ keyingi eng ko zga ko ringan nemis nazariyotchisi hisoblanadi. aslida m.veber ʻ ʻ marksizmga qarshi kurashib, undan uzoqlashishi kerak edi. karl marks singari u kapitalizm haqida ko'p narsalarni bilardi. biroq, m.veber uchun kapitalizm muammosi zamonaviy ratsional jamiyatning kengroq muammosining bir qismi edi. shuning uchun ham k.marks iqtisodiy tizim doirasidagi begonalashishga e’tibor qaratgan bo’lsa, m.veber begonalashishni boshqa ko’plab ijtimoiy institutlarda sodir bo’ladigan kengroq jarayon sifatida qaradi. k.marks kapitalistik ekspluatatsiyani qoraladi, m.veber esa oqilona jamiyatda zulmning kuchayishi shakllarini tahlil qildi. k.marks optimist bo‘lib, begonalashtirish va ekspluatatsiya muammolarini kapitalistik iqtisodiyotni yo‘q qilish orqali hal qilish mumkin, deb hisoblagan, m.veber esa dunyoga pessimistik nazar bilan qaragan, kelajak faqat ratsionalizatsiya kuchayishini, …

2 / 13

, 1969). m.veber 1892-yilda berlin universitetida otasi aloqador bo‘lgan o‘sha bilim (huquqshunoslik) yo‘nalishi bo‘yicha doktorlik darajasini oldi va tez orada ushbu o‘quv yurtida dars bera boshladi. biroq, o'sha vaqtga kelib, uning qiziqishi boshqa uchta fanga - iqtisod, tarix va sotsiologiyaga qaratilgan edi, umaks veber sotsiologiyasi o'z tarixida ajoyib iz qoldirgan sotsiologiyaning eng ta'sirli nazariyotchilaridan biri bu maks viber (1864-1920). nemis sotsiologi butun faoliyati davomida rivojlanib borgan tarixiy sotsiologiya kontseptsiyasining shakllanishi zamonaviy tarix fanining juda yuqori darajada rivojlanganligi, dunyoning ko'plab jamiyatlarida ijtimoiy hodisalar to'g'risidagi katta miqdordagi empirik ma'lumotlarning to'planishi bilan bog'liq edi.0 ushbu ma'lumotlarni tahlil qilishga bo'lgan katta qiziqish veberga uning asosiy vazifasini - umumiy va o'ziga xos xususiyatlarni birlashtirish, ijtimoiy faktlarning tartibsiz tarqalishini buyuradigan metodologiya va kontseptual apparatni ishlab chiqishda yordam berdi. viberning asarlari tarixiy tadqiqotlar va sotsiologik aks ettirishning ajoyib uyg'unligi bo'lib, kengligi va umumlashmalari jasurligida hayratga soladi0. agar marksning fikrini kichik germaniya davlatlarining ezoterik-idealistik falsafasi va mayda burjua …

3 / 13

lizmga iqtisodiy tizim yoki burjua tuzumining sinfiy manfaatlarining natijasi sifatida emas,0 balki kundalik amaliyotda, uslubiy ratsional xatti-harakatlar sifatida qiziqish bildirgan.veber korxonada rasmiy ravishda bo'sh ishchi kuchini oqilona tashkil etish zamonaviy g'arb kapitalizmining yagona belgisi deb hisobladi. buning shartlari quyidagilardan iborat edi: oqilona qonun va oqilona boshqaruv, shuningdek insonning amaliy xulq-atvori doirasidagi uslubiy va oqilona xatti-harakatlar tamoyillarini xalqarolashtirish. shuning uchun u zamonaviy kapitalizmni qadriyat g'oyalari va harakat motivlari va o'z davridagi odamlarning hayotiy hayotida mustahkam o'rnashgan madaniyat sifatida tushundi. max veber (maks veber) (1864.21.4, erfurt — 1920.14.6, myunxen) — nemis siyosiy iqtisodchisi, sotsiolog va siyosatchi. tajribadan olingan bilim bilan taxminiy muhokamani bir-biriga aralashtirib yubormaslikni talab etgan. marksizmga qarshi chiqqan. gʻarbiy yevropa kapitalizmi paydo boʻlishida protestantchilik juda katta ahamiyatga ega boʻlgan, deb hisoblagan. maks veber- nemis sotsiologi. dunyoqarashiga ko'ra pozitivizmga yaqin. maks veber fikricha, har qanday ijtimoiy-iqsodiy hodisaning mohiyati faqat uning obektiv jihatlari bilan emas, balki, tadqiqotchi nuqtayi nazariga ko'ra, shu hodisaning …

4 / 13

oqim to'g'risida fikr yuritdi. veber nazariyasiga ko'ra boylik va boylik ortirishga intilishni unchalik xushlamaydigan xiristian dini mazhablari iqsodiy taraqqiyotga muayyan darajada to'sqinlik qilganlar. boylikni xudoning ne'mati, unga intilishni esa bandalarning burchi deb talqin qiladigan protestantlik esa iqsodiy taraqqiyot va kapitalistik munosabatlarning rivojlanishiga kuchli turtki berdi. veber talqinida protestantlik kapitalizm vujudga kelishidagi asosiy sabablardan edi. dinlarni tahlil qilar ekan veber ular sanoat kapitalizimi rivojlanishiga g'ov bo'lmoqda, degan xulosaga keldi. moliyaviy munosabatlarga cheklovlar qo'yish, ijtimoiy hayotga passiv munosabatni targ'ib qilish orqali bu dinlar, veber fikricha, ijtimoiy taraqqiyotga to'sqinlik qiladi. uning talqinida protestantlik mazhabi hayotdagi adolatsizlikni passiv kuzatib o'tirmay, uni bartaraf etish uchun faol kurashga chaqirish orqali ijtimoiy taraqqiyotga katta turtki beradi. asosiy asarlari: "milliy davalat va xalq xo'jalik siyosati" (1895), "protestantlik etikasi va kapitalizm ruhi"(1905), "xo'jalik va jamiyat" (1920). veberning sotsiologiyaga qo'shgan muhim hissasi "ideal tip" tushunchasining kiritilishi edi. "ideal tip" - bu sun'iy ravishda mantiqan qurilgan tushuncha, o'rganilayotgan ijtimoiy hodisaning asosiy …

5 / 13

.0 veber sotsiologik nazariyasining asosini ijtimoiy harakat tushunchasi tashkil etadi. u harakatni faqat reaktiv xatti-harakatlardan ajratib turardi. u fikr jarayonlari va qo'zg'atuvchi va reaktsiya o'rtasidagi vositachilikni o'z ichiga olgan harakatga qiziqdi: harakat odamlar o'z harakatlarini subyektiv ravishda izohlashganda sodir bo'ladi. veberning asarlarida byurokratiya va jamiyatning haddan tashqari progressiv byurokratizatsiya ("ratsionalizatsiya") hodisalari chuqur o'rganilgan. veber tomonidan ilmiy terminologiyaga kiritilgan muhim kategoriya bu "ratsionallik"dir. 0 ratsionalizatsiya, veberning fikriga ko'ra, oqilona boshlang'ichni olib borgan bir nechta hodisalar, xususan, uyg'onish davrida tajriba, eksperimental fan va keyinchalik texnologiya bilan to'ldirilgan qadimgi fan, ayniqsa matematika. bu yerda yerda, veber ratsional rim qonuniga asoslanib, evropa zaminida keyingi rivojlanishni, shuningdek mehnatni ishlab chiqarish vositalaridan ajratish natijasida paydo bo'lgan oqilona dehqonchilik usulini ajratib ko'rsatdi. ushbu elementlarning barchasini sintezlashga imkon bergan omil bu protestantizm edi, u iqtisodiy boshqaruvni oqilona usulini amalga oshirish uchun dunyoqarashni yaratdi,0 chunki iqtisodiy muvaffaqiyat protestant etikasi tomonidan diniy kasbga ko'tarildi. shunday qilib an'anaviy jamiyatdan farq qiladigan …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maks veberning sotsiologiyalik ta'limoti"

maks veberning sotsialogiyalik talimoti reja; i.kirish ii.asosiy qism 1.maks veber hayoti va ilmiy talimoti 2.maks veberning sotsiologiya faniga qo’shgan hissasi 3.maks veberning ilmiy ishlari 4.maks veberning fan bo’yicha g’oyalari va fikrlari iii.xulosa iv.foydalanilgan adabiyotlar kirish m.veber jamiyat taraqqiyoti muammolari bilan shug ullangan karl marksdanʻ keyingi eng ko zga ko ringan nemis nazariyotchisi hisoblanadi. aslida m.veber ʻ ʻ marksizmga qarshi kurashib, undan uzoqlashishi kerak edi. karl marks singari u kapitalizm haqida ko'p narsalarni bilardi. biroq, m.veber uchun kapitalizm muammosi zamonaviy ratsional jamiyatning kengroq muammosining bir qismi edi. shuning uchun ham k.marks iqtisodiy tizim doirasidagi begonalashishga e’tibor qaratgan bo’lsa, m.veber begonalashishni bo...

This file contains 13 pages in DOCX format (292.1 KB). To download "maks veberning sotsiologiyalik ta'limoti", click the Telegram button on the left.

Tags: maks veberning sotsiologiyalik … DOCX 13 pages Free download Telegram