kutubxona fondlarini saqlash va asrash bo‘yicha umumiy qoidalar

DOCX 27 pages 51.0 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.0 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ axborot-kutubxona muassasalarida axborot-kutubxona fondlarini saqlash reja i. kirish… 3 ii. asosiy qism 1. umumiy qoidalar… 5 2. hujjatlarni saqlash tartibi… 6 3. hujjatlarni stabilizatsiya va restavratsiya qilish… 8 4. favqulodda vaziyatlar holatida hatti-harakatlar rejasi 11 5. xavfsizlik texnikasi… 16 iii. xulosa 19 iv. foydalanilgan adabiyotlar… 21 kirish respublikamizda axborot asrida yuz berayotgan o’zgarishlar, kishilarimizning dunyo axborot olamiga kirishga bo’lgan intilishlari, qiziqish va talablarning tobora ortib borishi tasirida milliy axborot tizimini shakllantirish, axborotga bo’lgan talab va ehtiyojlarni qondirish jarayonini sifat jihatdan yanada takomillashtirish borasida davlatimizning bir qator qonuniy hujjatlari e’lon qilindi va hayotga tadbiq etildi. kutubxonachilik ishi sohasini tubdan o’zgartirishga asos bo’lgan o’zbekiston respublikasi prezidentining 2006-yil 20-iyundagi “respublika aholisini axborot- kutubxona bilan ta’minlashni tashkil etish to’g’risida”gi …

2 / 27

g hamda aholi turli qatlamlarining muntazam ta’lim olishini va mustaqil o’qishni tashkil etishda zamonaviy axborot texnologiyalaridan unumli foydalanish, milliy, ma’naviy-axloqiy qadriyatlarni keng ko’lamda targ’ib qilish, xalqning ma’daniy tarixiy merosidan bahramand bo’lishni taminlash, yangi axborot texnologiyalari asosida yaratilgan electron malumotlar bazalari, internet resurslari bilan aholiga axborot kutubxona xizmati ko’rsatish, barcha talim tarbiya, axborot organlari bilan hamkorlikda ish olib boorish deb belgilandi. bundan tashqari milliy kutubxonani ham yanada shakllantirish, kitoblarni, kutubxonada mavjud barcha resurslarni to’g’ri saqlash, ularni joylashtirish, fondda qulayliklar yaratish, kutubxonada mavjud resurslarni belgilagan muddatda ko’zdan kechirib ularni restavratsiya qilish kabi muammolar ham ko’rib chiqildi. quyida kutubxonada mavjud hujjatlar(resusrslar)ni qanday saqlash, fondni to’g’ri himoya qila olish shartlarini keltirib o’tiladi. fondni saqlashda davlatlararo standartlar belgilangan. ushbu standartdan foydalangan holda fondni qanday saqlash kerakligi haqida ma’lumotga 2 ega bo’lamiz. kutubxona fondi bilan ishlash va o‘rganish uchun fond tuzilma sifatida olinib, umumiy va xususiy (muhim) tomonlarga, ya’ni bo‘limlar yoki bo‘laklarga bo‘linadi. kutubxona fondi ancha …

3 / 27

saqlash jahonning barcha xalqlari uchun katta ijtimoiy-madaniy ahamiyatga ega. 1954-yilda yunyesko tashabbusi bilan gaaga shahrida chaqirilgan hukumatlararo konferensiyada madaniy boylikni asrash bo‘yicha konvensiya qabul qildi. ana shu konvensiyaga muvofiq boshqa madaniy boyliklar qatori kutubxona fondlari ham ularni yo‘qotib yuborish yoki biron-bir shaklda qonunsiz o‘zlashtirish xavfi tug‘ilgan hollarda xalqaro himoyaga olinadi. fondlarning to‘kisligiga ularni asrash, to‘gri saqlash hamda shikastlanish omillarini bartaraf qilish orqali erishiladi. fondni asrash deganda, kutubxona fondlari profilaktikasi hamda uning to‘kisligini muhofazalashga oid tadbirlar majmui tushuniladi. to‘g‘ri saqlash – bu fondni qulay fizikaviy-ximiyaviy sharoitlar va biologik rejimda maxsus jihozlangan binoda asrash demakdir. 1962-yilda barcha kutubxonalar uchun majburiy bo‘lgan “kitob fondlarining saqlanishi to‘g‘risida yo‘riqnoma” qabul qilindi. shunga qaramasdan, fondlarni saqlash muammosi haligacha hal qilingani yo‘q. shuning uchun fondlarni uzoq saqlash qoidalarini bilish katta ahamiyat kasb etadi. kutubxonalarni birinchi navbatda zamonaviy binolarga joylashtirish lozim. shinam, keng, yorug‘, kitob saqlash uchun zarur bo‘lgan barcha sharoitlari mavjud maxsus binolar hozirgi kunda ko‘plab kutubxonalar …

4 / 27

berish va nazorat qilish; -injenerlik-texnikaviy uskunalar (elektr qurilmalar, shamollatgich, suv, quvur, kanalizatsiya tizimlari va boshqalar) ning to‘g‘ri ishlatilishini hamda yong‘in xavfsizligi ustidan doimiy nazorat; -fondni hasharotlar, kemiruvchilar va boshqa kitob zararkunandalaridan biologik himoya qilish. kutubxona fondini saqlashga ijtimoiy-fizikaviy va biologik omillar ta’sir qiladi. fondda normal sanitariya holati hamda iqlim holatini saqlash yo‘li bilan mikroorganizmlarning fondga zararli ta’siri yo‘qotiladi. zarur bo‘lib qolgan vaqtlarda kutubxonachilar fondxonani dezinfeksiyalashni so‘rab sanitariya epidemiologiya stansiyasiga murojaat qiladilar. fondni etilin oksid gazi bilan dezinfeksiya qilish yaxshi samara beradi. fond saqlash sharoiti buzilganda, fondxonada namlik oshib ketganda hasharotlar ko‘payadi. kutubxona fondini tashkil qiladigan materiallarning mustahkam bo‘lishiga ularni himoya qatlami bilan ta’minlash orqali erishiladi. odatdagi qalin muqova, super muqova, papka, quti, g‘ilof, muqovani o‘raydigan kleyonka, kitob tashiladigan idish ana shunday qoplamlar vazifasini o‘taydi. nashrlarning normal fizik holati asrashning to‘g‘ri usullari bilan saqlanadi. kitoblarning aksariyat turlari tikka qo‘yiladi, ularning orasida, albatta, havo o‘tib turadigan tirqish bo‘lishi shart. stelaj tokchalarida bo‘sh …

5 / 27

oshiriladi. bundan tashqari kutubxona har oyda changdan tozalanadi. fondning buzilish darajasi unga tushadigan nur oqimining kuchi va davomiyligiga ham bevosita bog‘liq. shuning uchun bino fondda odamlar bo‘lgan paytdagina yoritilishi kerak. fondxonada yoritishning ikki turi mavjud: tabiiy va sun’iy. tabiiysi – quyosh nuri yoki kunduz yorug‘ligi. fond iloji boricha quyosh nuri tushishidan himoyalanishi lozim. quyosh nuri radiatsiyasi axborot tashuvchilarning moddiy asoslarida qaytarib bo‘lmaydigan optik, mexanik, ximiyaviy o‘zgarishlarni keltirib chiqaradi. umumiy qoidalar 1. hujjatlarni konservatsiya qilish saqlash tartibi, stabilizatsiya qilish, restavratsiya qilish va nusxalar tayyorlash orqali ularning butligini taminlaydi. 2. hujjatlarning noyobligi, tarixiy-madaniy ahamiyati, holati va ulardan tez-tez foydalanishga muvofiq ustuvorligini belgilagan holda hujjatlar konservatsiya qilinadi. 3. hujjatlar konservatsiyasini maxsus tayyorgarlikka ega bo’lgan shaxslar bajaradi. hujjatlarni saqlash tartibi 1. hujjatlarni saqlash tartibi yorug’lik, harorat-namlik va sanitariya-gigiyena tartiblarining normative parametrlarini saqlashni taminlaydi. 2. yorug’likda saqlash tartibi 3. hujjatlar qrong’ulikda yoki tarqoq yorug’lik bilan yoritilgan holda saqlanadi. hujjatlarni quyoshning tik nurlari bilan yoritilishuga yo’l …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kutubxona fondlarini saqlash va asrash bo‘yicha umumiy qoidalar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ axborot-kutubxona muassasalarida axborot-kutubxona fondlarini saqlash reja i. kirish… 3 ii. asosiy qism 1. umumiy qoidalar… 5 2. hujjatlarni saqlash tartibi… 6 3. hujjatlarni stabilizatsiya va restavratsiya qilish… 8 4. favqulodda vaziyatlar holatida hatti-harakatlar rejasi 11 5. xavfsizlik texnikasi… 16 iii. xulosa 19 iv. foydalanilgan adabiyotlar… 21 kirish respublikamizda axbor...

This file contains 27 pages in DOCX format (51.0 KB). To download "kutubxona fondlarini saqlash va asrash bo‘yicha umumiy qoidalar", click the Telegram button on the left.

Tags: kutubxona fondlarini saqlash va… DOCX 27 pages Free download Telegram