tirik materiyaning asosiy xossalari. tirik materiyaning tuzilish darajalari

DOC 44,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1425980805_60230.doc kirish. fanning predmeti, vazifalari, ilmiy-tekshirish usullari. tirik materiyaning asosiy xossalari. tirik materiyaning tuzilish darajalari reja: 1. biologiya fani haqida umumiy tushunchalar. 2. biologik tushunchalar haqidagi dastlabki qarashlar. 3. tiriklik va tirik organizmlar haqida tushunchalar. biologiya- bu tiriklik haqidagi fan bо‘lib, materiyaning ma’lum bir shakli sifatidagi tiriklikning yashash va rivojlanish qonuniyatlarini о‘rganadi. biologiya atamasi fransuz olimi j.b.lamark va nemis olimi g.r.treviranus 1802 yilda fanga kiritgan. bios-hayot, logos-fan degan ma’noni beradi. biologiyaning tekshirish obyekti bо‘lib, о‘simliklar, hayvonlar, mikroorganizmlar va odamlar hisoblanadi. biologiya tarixiy rivoji ruhiy olam fanlari, diniy qarashlar va moddiylikka asoslangan fikr-mulohazalar asosida rо‘y berdi. dastaval qadimgi yunon faylasuflari tabiat hodisalarini va dunyoni tabiiy kelib chiqishini izohlashga moddiylik asosida yondoshdilar. arestotel biologiya sohasida kо‘pgina ishlar qildi. masalan, hayvonlarning 510 turini izohlab, ilk bor ularning tasnifini keltiradi. undan tashqari geraklit, demokrit va boshqalar dastlabki ma’lumotlarni berishgan. о‘rta osiyo mutafakkirlaridan abu ali ibn sino «tip qonunlari» asarini yozdi. abu bakr ar-roziy, abduog‘ozi …

skiylar, k.a.temiryazev, seversov, vavilov va boshqalarning ishlari darvinizmni boyitdi. tirik materiyaning asosiy xossalari. о‘lik materiyadan farqli ravishda quyidagi umumiy xossalarni kо‘rib chiqamiz. bu xossalar barcha tirik organizmlarga xos. 1. ximiyaviy xossalari-tirik organizmlar tarkibiga anorganik tabiatdagi ximiyaviy elementlpr kiradi. biroq tirik va о‘lik tabiatda ularning nisbati о‘zgacha bо‘ladi. tirik organizmlarning 96-98% uglerod, kislorod, azot va vodorod elementlaridan iborat. tirik organizmlar tarkibidagi boshqa ximiyaviy elementlarning miqdori juda kamni tashkil etadi. 2. moddalar almashunuvi-barcha tirik organizmlar tashqi muhit bilan moddalar almashinuvi qila oladi. tashqi muhitdan oziqa uchun kerakli moddalarni qobul qiladi va keraksizini chiqarib tashlaydi. tirik organizmlarning muhim hossasi oziq va yorug‘dan tashqi energiya manbai sifatida foydalanishdir. organik moddalar orqali bir organizmdan boshqa organizmga energiya beriladi. yerdagi hayot boshlang‘ich energiyani quyosh nuridan oladi. shuning uchun ham ochiq sistema deb hisoblanadi. organizmlardagi moddalar almashinuvining assosini bir-biri bilan о‘zaro uzviy bog‘liq bо‘lgan assimilyatsiya va dissimilyatsiya jarayonlari tashkil etadi. organizmlarning turli qismlarida ximiyaviy tarkibning barqarorligi moddalar …

atdir. о‘zgaruvchanlik tabiy tanlash uchun xilma-xil material yetkazib beradi. ular о‘z navbatida yangi populyatsiyalar, turlar va boshqa yuksak sistematik kategoriyalarni vujudga keltiradi. irsiylanadigan о‘zgaruvchanlik asosida dnk va rnk molekulalarning о‘zgarishi yotadi. 6. о‘sish va rivojlanish-о‘sish о‘z tuzilishini saqlagan holda miqdor jihatdan kо‘payishdir. rivojlanish esa sifat jihatdan yangilanishdir. tirik organizmlarda shaxsiy va tarixiy rivojlanish mavjud. shaxsiy rivojlanishda organizmdagi barcha belgi xossalar asta-sekin izchillik bilan paydo bо‘ladi. tarixiy rivojlanishda esa turlarning xilma-xilligi ortadi. hayotning takomillashishi rо‘y beradi. 7. ta’sirlanish -ta’sirlanish natijasida tirik organizm tashqi ta’sirga javob qaytaradi. evolyusiya natijasida tirik organizmlarda tashqi muhitning о‘zgaruvchanligiga va ichki о‘zgaruvchanligiga javob beradi. kо‘p hujayrali hayvonlarda ta’sirlanish nerv sistemasi orqali, ya’ni refleks hosil bо‘ladi. nerv sistemasi bо‘lmagan organizmlarda esa masalan, о‘simliklarda, sodda hayvonlarda taksislar yoki tropizmlar hosil bо‘ladi. fototropizm-yorug‘likka ta’sir, xemotropizm-ximiyaviy moddalarga ta’sir. 8. о‘z-о‘zini boshqarish-oziq moddalar orqali organizmga kirmagan kerakli moddani organizmda sintez qilish yoki jarohatlangan joyda muntazam tо‘qima hujayralarining bо‘lishi va jarohat bitgach ularning …

tirik materiyaning asosiy xossalari. tirik materiyaning tuzilish darajalari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tirik materiyaning asosiy xossalari. tirik materiyaning tuzilish darajalari"

1425980805_60230.doc kirish. fanning predmeti, vazifalari, ilmiy-tekshirish usullari. tirik materiyaning asosiy xossalari. tirik materiyaning tuzilish darajalari reja: 1. biologiya fani haqida umumiy tushunchalar. 2. biologik tushunchalar haqidagi dastlabki qarashlar. 3. tiriklik va tirik organizmlar haqida tushunchalar. biologiya- bu tiriklik haqidagi fan bо‘lib, materiyaning ma’lum bir shakli sifatidagi tiriklikning yashash va rivojlanish qonuniyatlarini о‘rganadi. biologiya atamasi fransuz olimi j.b.lamark va nemis olimi g.r.treviranus 1802 yilda fanga kiritgan. bios-hayot, logos-fan degan ma’noni beradi. biologiyaning tekshirish obyekti bо‘lib, о‘simliklar, hayvonlar, mikroorganizmlar va odamlar hisoblanadi. biologiya tarixiy rivoji ruhiy olam fanlari, diniy qarashlar va moddiylikka as...

Формат DOC, 44,0 КБ. Чтобы скачать "tirik materiyaning asosiy xossalari. tirik materiyaning tuzilish darajalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tirik materiyaning asosiy xossa… DOC Бесплатная загрузка Telegram