qubbasimonlar ajdodi— coniferophyta

DOC 4.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1425979018_60224.doc qubbasimonlar ajdodi— coniferophyta reja: 1. kordaitlarning kelib chiqishi va tuzilishidagi o‘ziga xos xususiyatlar. 2. ginkgo bilobaning tuzilishidagi xususiyatlar. 3. ninabarglilarning morfologik tuzilishi, ko‘payishi va hozirgi kunda tarqalgan oilalari. tayanch ibora va atamalar: nutsellus, endosperm, qubba, anteridial va protallial hujayralar, smola yo‘llari, chang nayi. kordaitlar tartibi — cordaitales kordaitlar, asosan paleozoy erasida o‘sib, hozir qurib bitgan o‘simliklar tartibidir. ularning qoldiqlari yuqori devondan yura davrigacha hosil bo‘lgan qatlamlarda, ayniqsa perm-karbon davr qatlamlarida ko‘p uchraydi. tartibning eng yaxshi o‘rganilgan vakili cordaites avlodidir. kordaitlar (96-rasm) baland, lekin ingichka daraxt bo‘lib, bo‘yi 30 m ga yetgan. tanasining uchida qalin shoxlar bo‘lib, chiziqli lantsetsimon, cheti butun katta-katta oddiy barglar chiqargan. ayrim turlarida barglarining uzunligi 1 m, eni 15 sm bo‘lgan. barglaridan parallel, ba’zan dixotomik shoxlangan tomirlar o‘tgan. tanasida serbar yog‘och zonasi bilan o‘ralgan o‘zak bo‘lgan, o‘sha yog‘och qismi tuzilishi jihatidan ninabarglilarning yog‘och qismiga o‘xshagan. kordaitlar kambiy halqasi yordamida ikkilamchi tartibda qalinlasha olgan. mikro- va makrosporangiylar …

ing uchida makrosporangiy yoki urug‘kurtak bo‘lgan. cycas yoki ginkgoning urug‘kurtagi qanday tuzilgan bo‘lsa, bu urug‘kurtak ham shunday tuzilgan (171-pacm). urug‘kurtakda nutsellusni o‘rab turgan qalin po‘st bo‘lib, yuqori qismidan arxegoniylarga joy bergan endosperm yoki gametofit shu nutsellus ichida turgan. qoplag‘ichning uchi cho‘ziq bo‘lib, mikropile shu yerdan joy olgan. nutsellusning ustki tomonida ancha keng chang kamerasi bor, shu kameradan mikrosporalar topilgan. makrosporalar ichida bir to‘da hujayralarni — anteridial va protallial hujayralarini ko‘rsa bo‘ladi. otalanish cycadales va ginkgoales dagidek yuzaga chiqqan, ya’ni harakatchan spermatozoidlar ishtiroki bilan o‘tgan bo‘lsa ajab emas, chunki hech qaerda chang naychasidan qanday bo‘lmasin asar qolgan emas. urug‘kurtaklardan urug‘li qirqquloqlarning urug‘iga o‘xshaydigan urug‘lar paydo bo‘lgan. гинкголар тартиби — ginkgoales ginkgoales tartibi hozir ginkgoaceae degan atigi bitta oilani o‘z ichiga oladi, bu oilaning birdan-bir vakili ginkgodir (ginkgo biloba). o‘tmish geologik davrlarda bu tartib anchagina formalarga ega bo‘lgan. g. biloba hozir yovvoyi holda uchramaydi va xitoy bilan yaponiyada, shuningdek, g‘arbiy yevropaning botanika …

nka yaxlit bo‘ladi. ginkgo anatomik tuzilishi jihatidan ninabarglilarga o‘xshab ketadi. uning poyasi kambiy halqasi yordami bilan ikkilamchi tartibda qalinlasha oladi. ginkgo ikki uyli o‘simlikdir: uning mikro- va makrosporangiylari har xil individda hosil bo‘ladi. mikrosporangiylari kalta novdalarda paydo bo‘ladi; ular barg qo‘ltiqlaridan o‘sib chiqadigan maxsus „to‘pgul" larda to‘p bo‘lib turadi. „to‘pgullar” kuchalalar ko‘rinishida bo‘lib, ularning o‘qlaridan mikrosporangiylar joy oladi, mikrosporangiylar uzun oyoqchada turadi va har bir oyoqchada, odatda, ikkitadan bo‘ladi. sporangiy bilan oyoqchasi mikrosporofillni tashkil qiladi. bu o‘rinda mikrosporofill, ko‘pincha, changchi deb ataladi. makrosporangiylar yoki urug‘kurtaklar ham barg qo‘ltiqlaridagi kalta novdachalarda rivojlaiadi. urug‘kurtaklar uzun oyoqchaning qalinlashgan ustki qismida ikkitadan bo‘lib joylashadi. urug‘kurtaklar asosining atrofida halqasimon valik bor. mana shu tuzilmalarning hammasi (urug‘kurtak oyoqcha, valik) makrosporofill deb qaraladi. ginkgoning urug‘kurtagi cycas urug‘kurtagiga o‘xshab tuzilgan. uning bitta qalin qoplag‘ichi bor, qoplag‘ichning uchi cho‘zilib, ikki pallali mikropilega aylangan. qoplag‘ich ichida nutsellus turadi, unda endosperm yoki arxegoniyli gametofit bo‘ladi. nutsellusning uchida chang kamerasi hosil bo‘ladi. …

ng kamerasidagi suyuqlikka, undan arxegoniyga o‘tadi va tuxum hujayrasi bilan qo‘shilib, uni otalantiradi. otanish chang naychasi orqali arxegoniyga kiradigan va xarakatlanmaydigan otalik hujayrasi yordami bilan yuzaga chiqadi. ninabarglilar tartibi — coniferales bu tartibga oddiy qarag‘ay — pinus silvestris misol bo‘la oladi (98-rasm). qarag‘ay katta, adl daraxt bo‘lib, bo‘yi 40 m gacha boradi. tashqi ko‘rinishi o‘zi yashab turgan sharoitga ko‘p darajada bog‘liqdir. o‘rmon ichkarisida o‘sadigan bo‘lsa, tanasi ingichka bo‘lib, uchidan ixcham shox-shabba chiqaradi, ochiq joyda yoki o‘rmonning siyrak joylarida o‘sadigan bo‘lsa, tanasi tezda shoxlanib, shox-shabbalari yoyilib ketadi. shoxlarining uchida har yili yangi chiqaradigan novdalar bor. bu novdalar ikki xil bo‘ladi: bir xili uzun va qo‘ng‘ir tangachalar bilan qoplangan bo‘lsa, ikkinchi xili kalta bo‘lib, o‘sha tangachalar qo‘ltig‘idan joy oladi va uchidan ikkita ninasimon ninabarg chiqaradi. qarag‘ay tanasining anatomik, tuzilishi juda xarakterlidir. o‘zak qismi juda kam taraqqiy etgan; kambiy halqasi ishlab chiqaradigan ikkilamchi yog‘och qismi esa boshdan-oyoq traxeidlardan tuzilgan, suv naylari yo‘q. bo‘yi …

‘rtasidan o‘q o‘tadi, mikrosporofillar yoki changchilar shu o‘qqa birikadi. mikrosporofill shaklan tangachaga o‘xshagan bo‘lib, pardasimon tashqi uchi yuqoriga qayrilgan. tangachaning pastki tomonida ikkita mikrosporangiy (changdon) bor. har bir mikrosporofillga o‘qdan suv naylari bog‘lami o‘tadi. mikrosporangiy ichida bir talay mikrosporalar yoki changlar bo‘ladi. qarag‘ayda ularning ko‘rinishi juda xarakterlidir. mikrosporalar dumaloq bo‘lib, ikki qavat po‘stga: ichki, yupqa po‘st — intina bilan tashqi, qalin po‘st —ekzinaga o‘ralib turadi. ekzina mikrosporalarning yon tomonlaridan joy oladigan to‘rsimon ikkita katta pufak hosil qiladi. pufaklarning ichi xavo bilan to‘lgan, shunga ko‘ra qarag‘ay changi shamolda oson tarqalib, changlanishga sabab bo‘ladi. mikrospora moddasi quyuq plazma bilan yadrodan iborat. mikrosporalar changdon ochilmasdanoq, uning ichida una boshlaydi. ularning unishi shundan iboratki, mikrospora ichida kichkina-kichkina ikkita protallial hujayra paydo bo‘ladi, lekin bu hujayralar tez orada yo‘qolib ketadi. bu erkak gametofitning birdan-bir vegetativ hujayrasidir. keyin chang ichida anteridial hujayra paydo bo‘ladi, bu hujayra chang po‘sti yonida turadi. shu vaqtda changdon devori yoriladi va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qubbasimonlar ajdodi— coniferophyta"

1425979018_60224.doc qubbasimonlar ajdodi— coniferophyta reja: 1. kordaitlarning kelib chiqishi va tuzilishidagi o‘ziga xos xususiyatlar. 2. ginkgo bilobaning tuzilishidagi xususiyatlar. 3. ninabarglilarning morfologik tuzilishi, ko‘payishi va hozirgi kunda tarqalgan oilalari. tayanch ibora va atamalar: nutsellus, endosperm, qubba, anteridial va protallial hujayralar, smola yo‘llari, chang nayi. kordaitlar tartibi — cordaitales kordaitlar, asosan paleozoy erasida o‘sib, hozir qurib bitgan o‘simliklar tartibidir. ularning qoldiqlari yuqori devondan yura davrigacha hosil bo‘lgan qatlamlarda, ayniqsa perm-karbon davr qatlamlarida ko‘p uchraydi. tartibning eng yaxshi o‘rganilgan vakili cordaites avlodidir. kordaitlar (96-rasm) baland, lekin ingichka daraxt bo‘lib, bo‘yi 30 m ga yetgan. tanasin...

DOC format, 4.6 MB. To download "qubbasimonlar ajdodi— coniferophyta", click the Telegram button on the left.

Tags: qubbasimonlar ajdodi— coniferop… DOC Free download Telegram