qoyatosh suratlari va lasko g‘ori tarixi

DOCX 12 стр. 2,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 12
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: qoyatosh suratlari ( butun dunyo bo’yicha). reja: 1) qoyatosh rasmlari. 2) altomira, kapovaya va lasko g’orlari. 3) o’zbekiston hududidagi qoyatosh rasmlari. 4) markaziy osiyoning qoyatoshlaridagi qadimiy rasmlar va ularning aqamyati. qoyatosh rasmlari - gʻorlar (devor va shiplari), qoyatoshlar va alohida toshlarga ishlangan qad. tasvirlar. rasmlar ishlanish xususiyatlariga koʻra 2 guruhga boʻlinadi: tosh, temir, poʻlat yoki boshqa qattiq buyum bilan urib choʻkichlash, chizish, tirnash, ishqalash yoʻli bilan yaratilgan rasmlar (ular fanda petrogliflar deb ataladi) hamda tabiiy boʻyoq — oxra va boshqa bilan chizib ishlangan oq, qora, sariq, koʻk, qizil, jigarrang rasmlar. rangli rasmlarning ishlanish usuli u qadar murakkab emas; lekin petrog-liflarning ishlanishi ancha murakkab. qoyatosh rasmlari ishlanish uslubiga koʻra xilma-xildir: soya, oddiy chiziqlar, tarhli, naqshdorbezakli …
2 / 12
otasoy rasmlari)da rangli qoyatosh rasmlari topib oʻrgaiilgan. qoyatosh rasmlari avvalo sanʼat obidasi sifatida sanʼat tari-xini oʻrganishda, arxeologik va tarixiy manba sifatida ibtidoiy va qad. qabilalarning ijtimoiyhayoti va ruhiy olamini oʻrganishda katta ahamiyatga ega. yana q. sarmishsoy rasmlari, suratlisoy rasmlari, takatosh rasmlari, xoʻjakent rasmlari. qadimgi ajdodlarimiz qoyatoshlarga chizib qoldirgan rasmlar ibtidoiy san’at namunalaridir. ular tarix uchun juda qimmatli tarixiy yodgorliklar hisoblanadi. qoyatosh suratlarining o‘ziga xos tomoni shundaki, ular insoniyat tomonidan hali yozuv paydo bo‘lmasidan oldin yaratilgan. rassom ish ustida bu san’at namunalari olimlarning qadimgi davr tarixini yoritishlarida muhim manba hisoblanadi. ularda qadimgi odamlarning kundalik hayoti, turmush tarzi, diniy e’tiqodi, mashg‘ulotlari va odatlari ifodalangan. ayniqsa, ajdodlarimizning eng qadimgi mashg‘uloti – hayvonlarni ovlash manzarasi ko‘p uchraydi. bu suratlar tarix uchun o‘sha davrda odamlar ko‘proq qanday hayvonlarni ovlaganligi va ular buni qay tarzda bajarganligi haqida qiziqarli ma’lumotlar beradi. altamira, kapovaya va lasko g‘orlari mil.avv. 15–8-ming yilliklarda qoyatosh suratlarini dastlab kromanyon odamlari yaratganlar.[1] bu davrda …
3 / 12
bundan 80 yil avval – 1940-yilning 12-sentabr kuni fransiyada ilm-fan uchun muhim voqea sodir bo‘ldi. bir nechta yosh bolalar hozirda o‘zining qoyatosh suratlari bilan mashhur lasko g‘orini tasodifan ko‘rib qoldi. bu esa tarixga lasko g‘ori topilgan sana sifatida kirdi. “daryo” bugungi maqolada lasko g‘ori ajoyibotlari va uning topilish tarixi haqida hikoya qiladi. g‘orning topilishi va uning davlat himoyasiga olinishi lasko g‘orining topilishi borasida bir qancha taxminlar ilgari suriladi. ular ko‘pincha bir-biriga qarama qarshi keladi: it tomonidan topilgan, to‘p o‘yini paytida topilgan yoki ilgaridan ma’lum bo‘lgan izlanishlar natijasida topilgan. nima bo‘lganda ham, bu ikki bosqichda, ya’ni 1940-yilning 8 va 12-sentabr kunlari amalga oshirilgan. eng ko‘p tarqalgan versiya esa quyidagicha: 1940-yilning 8-sentabr kuni marsel ravidat o‘rtoqlari jan klozel, moris keyrua va luis periyelar bilan montinyak qishlog‘ida sayr qilib yurganida tasodifan g‘orning kirish qismiga duch kelib qoladi. sayr vaqtida ularning iti robot bir quyonni quvib ketadi va quyon bir tuynukka kirib ketadi. marsel …
4 / 12
k marsal uni changga belanib kelganini ko‘rgan ota-onasiga ushbu topilma haqida aytib beradi. ular nafaqadagi o‘qituvchisi leon lavalga bu haqda xabar berishadi. ammo u buni hazilga yo‘yib g‘orga kirishga jazm etmaydi. montinyakdagi mehmonxonalardan birida istiqomat qilayotgan moris taon ushbu topilma haqida eshitib g‘orga tushadi va u yerdan bir nechta hayvonlarning suratlarini oladi. u esa qadimgi dunyo tarixi bo‘yicha mutaxassis, nemislardan qochib kelgan anri breil bilan uchrashadi va bu haqda aytib beradi. shunday qilib, 21-sentabr kuni lasko g‘origa ilk mutaxassis abbat anri breil kanonik jan buysoni hamda doktor andre sheyniye hamrohligida g‘orga kiradi. keyinchalik esa boshqa mutaxassislar ham g‘orga kirishga muvaffaq bo‘ladi. g‘or haqida ilk ma’lumotlarni yozgan shaxs esa anri breil bo‘ldi. u 1940-yil oxiridan boshlab hisobotlar berdi va u yerdagi tasvirlarni o‘rganish maqsadida bir necha haftalab hududda qolib ketdi. g‘ordagi tasvirlarni u yuqori paleolit davriga oidligini ilgari surdi va gravet madaniyatiga taalluqli deb hisobladi. 1952-yildan 1963-yilgacha breilning iltimosiga binoan andre …
5 / 12
n. g‘or an’anaviy tarzda xonalar va yo‘laklarga bo‘lingan. bu esa uni tavsiflashga yordam beradi. ularning nomlari anri breil tomonidan o‘ylab topilgan va biroz diniy arxitekturani yodga soladi. ularning nomlari quyidagicha: · birinchi zal rotonda yoki buqalar zali deb nomlanadi. uzunligi 17 metr, kengligi olti metr va balandligi yetti metr. nomidan ham ma’lumki, u yerda asosan buqalar tasvirini uchratish mumkin. ushbu zal laskoning eng ajoyib qismi hisoblanadi; · rotondadan divertikul aksial yoki “aksenel o‘tish” bo‘ylab navbatdagi galereyaga o‘tiladi. uning uzunligi ham birinchisi bilan bir xil bo‘lib, nisbatan torroq, bu yerda ham asosan otlar va buqalar tasvirini uchratish mumkin; · buqalar zalidan “aksenel o‘tish”ning o‘ng tomonida joylashgan “passaj” (fr. passage) zaliga o‘tiladi. ushbu galereyaning uzunligi 15 metrni tashkil qiladi. uning tasvirlariga katta zarar yetgan bo‘lib, tasvirlarni ko‘rishning imkoni yo‘q; · nef deb nomlangan navbatdagi galereyada 4 guruh tasvirlarni uchratish mumkin. ular izlar paneli, qora sigir, suvda suzayotgan kiyiklar va urishayotgan bizonlardan iborat. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qoyatosh suratlari va lasko g‘ori tarixi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: qoyatosh suratlari ( butun dunyo bo’yicha). reja: 1) qoyatosh rasmlari. 2) altomira, kapovaya va lasko g’orlari. 3) o’zbekiston hududidagi qoyatosh rasmlari. 4) markaziy osiyoning qoyatoshlaridagi qadimiy rasmlar va ularning aqamyati. qoyatosh rasmlari - gʻorlar (devor va shiplari), qoyatoshlar va alohida toshlarga ishlangan qad. tasvirlar. rasmlar ishlanish xususiyatlariga...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (2,2 МБ). Чтобы скачать "qoyatosh suratlari va lasko g‘ori tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qoyatosh suratlari va lasko g‘o… DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram