fotosintezda karbonat angidridning o’zlashtirilishi. yorug’likda nafas olish

DOC 147,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1425984571_60266.doc fotosintezda karbonat angidridning o’zlashtirilishi. yorug’likda nafas olish reja: 1. fotosintezning s3-yo’li. kalvin sikli. 2. fotosintezning s4-yo’li. xetch-slek sikli. 3. fotosintez jarayonidagi akseptorlar va birlamchi mahsulotlar. 4. fotosintezning sam-yo’li va uning ahamiyati. 5. yorug’likda nafas olish. 6. fotosintez jadalligi va sof maxsuldorligi. 7. fotosintez jadalligiga muhit omillarining ta’siri. 8. fotosintezning kunlik va mavsumiy jadalligi. 9. fotosintez va hosildorlik. tanch so’zlar: fotosintez, bosqichlar, sikllar, qorong’iliq, co2ning o’zlashtirilishi, kalvin sikli, ribuloza-difosfat, fgk, fga, fda, xetch-slek sikli, fosfoyenolpiruvat, oksaloasetat, malat kislotalar, sam-yo’li, og’izchalar, olma kislotasi-malat, hujayra vakuolalari, xloroplastlar, peroksisomalar, mitoxondriyalar, glikolat, glioksilat, glisin, vodorod peroksid, katalaza, fotosintez jadalligi, sof maxsuldorlik, ekologik muhit, yorug’lik, karbonat angidridning konsentrasiyasi, harorat, namlik, ildiz orqali oziqlanish, kislorod, kunlik davomiylik, mavsumiy davomiylik, bir chuqqili, ikki chuqqili, organik modda, sof maxsuldorlik tenglamasi, biologik va xo’jalik hosil. fotosintezning ikkinchi bosqichi – qorong’iliq bosqichi deyiladi. chunki bu bosqichda boradigan reaksiyalar yorug’lik talab qilmaydi va co2 ning o’zlashtirilishi bilan xarakterlanadi. yorug’lik bosqichining asosiy …

ning o’zlashtirish yo’lini 1946-1956 yillarda kaliforniya dorilfununida, amerikalik bioximik m.kalvin va uning xodimlari aniqladilar. shuning uchun ham u kalvin sikli deb ataladi. keyingi yillardagi izlanishlarning natijalari ko’rsatishicha, bu sikl hamma o’simliklarda sodir bo’ladi. birinchi asosiy vazifa co2 o’zlashtirilishi oqibatida vujudga keladigan dastlabki organik moddani aniqlash edi. aytish lozimki, mazkur jarayonda hosil bo’ladigan uglevodlarni aniqlash juda qiyin, chunki miqdor jihatidan kam bo’lgan, turli – tuman oraliq moddalar hosil bo’ladi. bu vazifani xal qilish uchun m.kalvin uglerodning radioaktiv atomlaridan (nishonlangan 14s) foydalanadi. radioaktiv 14s ning yemirilish davri 5220 yilga teng bo’lib, tajriba o’tkazish uchun juda qulay hisoblanadi. bir hujayrali suv o’ti xlorella nishonlangan 14co2 bo’lgan sharoitda har xil muddatlarda saqlanadi va fiksasiyalanadi. fiksasiyalangan suv o’tlarida hosil bo’lgan organik moddalar xromotografiya usuli bilan bir - biridan ajratiladi va radiofotografiya usulini qo’llash bilan har bir organik modda tarkibidagi 14s miqdori aniqlandi. natijada 5 sekundda 14s ning 87% fosfogliserat kislotasida, qolganlari esa boshqa moddalar tarkibida …

ribulozadifosfatkarboksilaza fermentining ishtirokida sodir bo’ladi. dastlabki organik modda – 3 - fosfogliserat kislotasidan iborat bo’lganligi uchun fotosintezning s3 – yo’li deyiladi. xloroplastlarda hosil bo’lgan 3- fosfogliserat kislotasidan xloroplastlarda yoki hujayra sitoplazmasida boshqa uglevodlar: oddiy, murakkab shakarlar va kraxmal sintezlanadi. bu jarayonda (ya’ni kalvin siklida) yorug’lik bosqichida hosil bo’lgan 12 nadf . h2 va 18 atf sarflanadi. m.kalvin sikli boyicha fotosintez jarayoni sodir bo’ladigan hamma o’simliklar s3 – o’simliklar deyiladi. fotosintezning s4-yo’li. dastlab qozon dorilfununining olimlari y.s.karpov (1960), i.a.tarchevskiy (1963) ayrim o’simliklarda birlamchi organik moddalar uch uglerodli bo’lmay, balki to’rt uglerodli ekanligini aniqladilar. buni avstraliyalik olimlar m.d.xetch va k.r.slek (1966-1969) tajribalar asosida tasdikladilar. shuning uchun ham fotosintezning bu yo’li xetch va slek sikli deyiladi. fotosintezning s4 – yo’li asosan bir pallali o’simliklarda (makkajo’xori, oq jo’xori, shakarqamish, tariq va boshqalar) sodir bo’ladi. bu o’simliklarda fotosintezning dastlabki mahsuloti sifatida oksaloasetat va malat hosil bo’ladi. chunki nishonlangan s14 dastlab bu kislotalarning to’rtinchi uglerodida to’planadi …

ga ega bo’lib, granalari bo’lmaydi. mezofill hujayralardagi xloroplastlar asosan granulyar tuzilish xarakteriga ega. makkajo’xori bargidagi umumiy xloroplastlarning 80% mezofill hujayralariga va qolgan 20 % obkladka hujayralari xloroplastlariga to’g’ri keladi. mezofill hujayralaridagi xloroplastlarda xetch va slek sikli bilan hosil bo’lgan dastlabki uglevodlar (oksaloasetat va malat kislotalari) o’tkazuvchi naylarga va obkladka hujayralariga o’tkazaladi. obkladka hujayralaridagi xloroplastlarga o’tgan to’rt uglerodli birikmalar yana kalvin siklida ishtirok etadi va kraxmalga o’zgaradi. shuning uchun ham bu xloroplastlarda kraxmalning miqdori ko’proq bo’ladi. obkladka hujayralaridagi xloroplastlarda malatning parchalanishi natijasida hosil bo’lgan piruvat kislotasi yana mezofill xloroplastlariga o’tkaziladi va fosfoyenolpiruvatga aylanib yana co2 ning akseptori vazifasini bajaradi. bunday tizim orqali fotosintez sodir bo’ladigan o’simliklarga s4 o’simliklar deyiladi. bunday o’simliklarda og’izchalar yopiq bo’lsa ham fotosintez jarayoni davom etadi. chunki obkladka hujayralaridagi xloroplastlar avval hosil bo’lgan malat (asparat) dan foydalanadi. bundan tashqari yorug’lik ta’sirida nafas olish jarayonida ajralib chiqqan co2 dan ham foydalanadi. shuning uchun ham s4 – o’simliklari qurg’oqchilikka, sho’rlikka …

afas olish jarayonida ham ajralib chiqqan co2 lar fermentlar (fep – karboksilaza) yordamida fosfoyenolpiruvat bilan birlashib oksaloasetat (osk) hosil bo’ladi. oksaloasetat kislotasi esa nadf yordamida malatga aylanadi va hujayra vakuolalarida to’planadi. kunduzgi havo juda issiq va og’izchalar yopiq paytida, malat sitoplazmaga o’tadi va u yerda malatdyog’idrogenaza fermenti yordamida co2 va piruvatga parchalanadi. hosil bo’lgan co2 xloroplastlarga o’tadi va kalvin sikli boyicha shakarlarning hosil bo’lishida ishtirok etadi. hosil bo’lgan piruvat (fgk) kislotasi ham kraxmalning hosil bo’lishi uchun sarflanadi. fotosintezning bu yo’li asosan kuchli qurg’oqchilikka chidamli bo’lgan sukkulentlar (srassulaseae) oilasi (kaktuslar, agava, aloe va boshqalar) vaqillarida sodir bo’ladi. bu inglizcha crassulaseae aeid metabolism tushunchasidan kelib chiqib – sam – yo’li deyiladi. umuman fotosintezning bu yo’lida kechasi qabul qilingan co2 kunduzi fotosintezda ishtirok etadi. yorug’likda nafas olish o’simliklarda yorug’lik ta’sirida kislorodning qabul qilinishi va karbonat angidridning ajralib chiqishiga – yorug’likda nafas olish deyiladi. nafas olishning bu tipi, mitoxondriyalarda bo’ladigan va kimyoviy energiya ajralishi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fotosintezda karbonat angidridning o’zlashtirilishi. yorug’likda nafas olish"

1425984571_60266.doc fotosintezda karbonat angidridning o’zlashtirilishi. yorug’likda nafas olish reja: 1. fotosintezning s3-yo’li. kalvin sikli. 2. fotosintezning s4-yo’li. xetch-slek sikli. 3. fotosintez jarayonidagi akseptorlar va birlamchi mahsulotlar. 4. fotosintezning sam-yo’li va uning ahamiyati. 5. yorug’likda nafas olish. 6. fotosintez jadalligi va sof maxsuldorligi. 7. fotosintez jadalligiga muhit omillarining ta’siri. 8. fotosintezning kunlik va mavsumiy jadalligi. 9. fotosintez va hosildorlik. tanch so’zlar: fotosintez, bosqichlar, sikllar, qorong’iliq, co2ning o’zlashtirilishi, kalvin sikli, ribuloza-difosfat, fgk, fga, fda, xetch-slek sikli, fosfoyenolpiruvat, oksaloasetat, malat kislotalar, sam-yo’li, og’izchalar, olma kislotasi-malat, hujayra vakuolalari, xloroplastlar, per...

Формат DOC, 147,0 КБ. Чтобы скачать "fotosintezda karbonat angidridning o’zlashtirilishi. yorug’likda nafas olish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fotosintezda karbonat angidridn… DOC Бесплатная загрузка Telegram