savdo hajmida kichik biznes ulushi ko‘rsatkichini arima modellari bilan prognozlashtirish
Page preview (5 pages)
Scroll down 👇![savdo hajmida kichik biznes ulushi ko‘rsatkichini arima modellari bilan prognozlashtirish jo'rayeva gulshirin soatmurodovna termiz iqtisodiyot va servis universiteti magistranti annotatsiya: kalit so’zlar: kirish. vaqtli qatorlarni prognoz qilish uchun mashhur va keng qo'llaniladigan statistik usullardan biri arima modellashtirish usulidir. arima modeli tarkibiy qismlari: 1. avtoregressiya (ar(p)): 2. integratsiyalashgan (i(d)): 3. harakatlanuvchi o'rtacha (ma(q)): modeldan surxandaryo viloyati savdo hajmida kichik biznes ulushini prognozlashdan foydalanamiz. vaqtli qator chizmasini ko’zdan kechiramiz (1-rasm): 1-rasm. surxandaryo viloyati savdo hajmida kichik biznes ulushi (mlrd so’m)[footnoteref:1]. [1: www.surxonstat.uz – surxondaryo viloyati statistika boshqarmasi sayti ma’lumotlari asosida ishlab chiqildi.] keyingi bosqichda uning satsionarligini tekshiramiz. 1-rasmga ko’ra, vaqtli qator satsionar emas. shundan so’ng tajriba uchun vaqtli qatorning keyingi farqiga o’tildi. birinchi farqini dikki fuller testi bilan tekshirganimizda quydagi natijaga erishdik: 1-jadval kengaytirilgan dikki fuller testi natijalari[footnoteref:2]. [2: gretl asosida muallif tomonidan shakllantirildi.] augmented dickey-fuller test for d_savdomlrdsom testing down from 4 lags, criterion aic sample size 10 unit-root null hypothesis: …](https://cdn.faylhub.uz/previews/pages/preview_K2jcFRG.webp "savdo hajmida kichik biznes ulushi ko‘rsatkichini arima modellari bilan prognozlashtirish - Page 1")
![satsionar emas. demak 2-farq satsionar va arima(p, d, q) modelimizda d=2 ga teng bo’lmoqda. navbatdagi bosqichda p va q ning qiymatlarini topishimiz kerak . buning uchun korrelogramma kuzdan kechiriladi: 2-rasm. korrelogramma[footnoteref:3]. [3: gretl asosida muallif tomonidan shakllantirildi.] birinchi rasmda acf kamayib boruvchi xarakterga ega (q=0). pacf esa 1-lagi ahamyatli holos (p=1). shunday qilib, arima(p, d, q) quydagicha bo’ladi; arima(1, 2, 0) (1) navbatdagi bosqichda model tuzamiz. 2-jadval regression tahlil natijalari[footnoteref:4]. [4: gretl asosida muallif tomonidan shakllantirildi.] model 1: arima, using observations 2012-2023 (t = 12) dependent variable: (1-l)^2 savdomlrdsom standard errors based on hessian coefficient std. error z p-value const 235.632 50.4137 4.674 <0.0001 *** phi_1 −0.680074 0.216249 −3.145 0.0017 *** mean dependent var 250.2667 s.d. dependent var 394.4672 mean of innovations −5.576073 s.d. of innovations 282.8430 r-squared 0.998363 adjusted r-squared 0.998363 log-likelihood −85.07638 akaike criterion 176.1528 schwarz criterion 177.6075 hannan-quinn 175.6142 real imaginary modulus frequency ar root 1 -1.4704 …](https://cdn.faylhub.uz/previews/pages/preview_Al779N8.webp "savdo hajmida kichik biznes ulushi ko‘rsatkichini arima modellari bilan prognozlashtirish - Page 2")
![28 39444.1 1395.54 (36708.9, 42179.3) 2029 44039.7 1759.45 (40591.2, 47488.1) prognozlarning grafik ko’rinishi quyidagicha bo’ladi: 3-rasm. prognoz qiymatlar[footnoteref:6]. [6: ] xulosa. surxondaryo viloyatidagi kichik biznesning savdo hajmidagi ulushining o‘sish prognozi juda ijobiy. 2023 yildan 2028 yilgacha bo‘lgan davrda ko‘rsatkichlar har yili sezilarli darajada oshib borishini ko‘rish mumkin. masalan, 2023 yildan 2024 yilgacha o‘sish 17.7% ni tashkil etib, bu kichik biznesning raqobatbardoshligini oshirish va iqtisodiy jihatdan rivojlanish uchun katta imkoniyatlar yaratadi. 2025 yilda kichik biznes ulushi 27202.0 milliard so‘mga yetishi prognoz qilinayotgan bo‘lsa, 2028 yilga kelib bu ko‘rsatkich 44039.7 milliard so‘mga yetishi kutilmoqda. bu, o‘z navbatida, kichik biznesning viloyat iqtisodiyotidagi muhim rolini kuchaytiradi. biroq, bunday o‘sishning amalga oshishi uchun samarali iqtisodiy siyosatlar, soliq imtiyozlari va kichik biznesni qo‘llab-quvvatlashning kengaytirilgan dasturlari zarur. shuningdek, infratuzilma, biznesga yordam beruvchi xizmatlar va malakali kadrlar tayyorlash sohalariga e’tibor qaratish kerak. kichik biznesning rivojlanishi nafaqat yangi ish o‘rinlari yaratishga, balki mahalliy ishlab chiqarishni qo‘llab-quvvatlashga ham yordam beradi, …](https://cdn.faylhub.uz/previews/pages/preview_3lbGJit.webp "savdo hajmida kichik biznes ulushi ko‘rsatkichini arima modellari bilan prognozlashtirish - Page 3")
About "savdo hajmida kichik biznes ulushi ko‘rsatkichini arima modellari bilan prognozlashtirish"
savdo hajmida kichik biznes ulushi ko‘rsatkichini arima modellari bilan prognozlashtirish jo'rayeva gulshirin soatmurodovna termiz iqtisodiyot va servis universiteti magistranti annotatsiya: kalit so’zlar: kirish. vaqtli qatorlarni prognoz qilish uchun mashhur va keng qo'llaniladigan statistik usullardan biri arima modellashtirish usulidir. arima modeli tarkibiy qismlari: 1. avtoregressiya (ar(p)): 2. integratsiyalashgan (i(d)): 3. harakatlanuvchi o'rtacha (ma(q)): modeldan surxandaryo viloyati savdo hajmida kichik biznes ulushini prognozlashdan foydalanamiz. vaqtli qator chizmasini ko’zdan kechiramiz (1-rasm): 1-rasm. surxandaryo viloyati savdo hajmida kichik biznes ulushi (mlrd so’m)[footnoteref:1]. [1: www.surxonstat.uz – surxondaryo viloyati statistika boshqarmasi sayti ma’lumotlari as...
This file contains 6 pages in DOCX format (35.9 KB). To download "savdo hajmida kichik biznes ulushi ko‘rsatkichini arima modellari bilan prognozlashtirish", click the Telegram button on the left.
DOC
DOC
DOCX
DOCX
DOCX
PPTX
PPTX