geotermal energiya manbalari va ularning qo‘llanilishi

DOCX 16 pages 5.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 16
геотермал сувларнинг энергиясидан фойдаланиш. геотермал энергия – ер остидан олинадиган иссиқлик энергияси ёки ерда сақланган иссиқликдан олинадиган энергия. геотермал энергия ер қарида жуда катта иссиқлик миқдори мавжуд. ундан жуда арзон ва экологик зарарсиз битмас-туганмас энергия олиш мумкин. ҳисоб-китобларга кўра, ер бағрида топилган иссиқликдан олинадиган энергия ер юзидаги ҳамма органик ёқилғи захирасидан олинадиган энергиядан бир неча баробар кўп. иссиқлик энергияси ер остидаги қайноқ сувлардан олинади. бу сувлар икки турга бўлинади: термал (иссиқ) сувлар-уларнинг температураси 100°c гача бўлади. парагидротермал сувлар-уларнинг температураси 100°c дан ортиқ бўлади. ўрта осиёда температураси 40-200°c атрофида ўзгарадиган умумий оқим сарфи 0,55 млн. м3/кун бўлган геотермал сув захираси мавжуддир. ҳозирги вақтда геотермал сувлардан фақатгина халқ хўжалигининг коммунал соҳасида (уйларни иситиш ва иссиқ сув билан таъминлаш), парникларда ва даволаш мақсадларида ишлатилади. ер остидан геотермал энергияни чиқариш электр энергияси ишлаб чиқаришда юқори ҳароратли иссиқлик манбалари талаб этилади. бундай ҳолатда геотермал энергия фақат жуда чуқурликдан олиниши мумкин. геотермал энергия ернинг сиртига суюқликнинг …
2 / 16
ал тизим деб юритилади. бундай усулда геотермал энергияни олиш потенциали унинг табиий ҳолда чиқувчи потенциалига нисбатан анча катта ҳисобланади. гeотeрмал энeргия тарихи 1. палеолит даврида ҳаммомни иситиш учун ишлатишган; 2. қадимги римликлар уйларни ва полларни ювиш ҳамда иситиш учун марказий иситиш тизими сифатида ишлатишган; 3.1892 йилда гeотeрмал энeргия манбалари ёрдамида американинг биринчи минтақавий иситиш тизими жорий этилган; 1926 йилда иссиқхоналарни иситиш учун геотермал қудуқлардан фойдаланилган; 1960 йилда ақшда биринчи муваффақиятли геотермал электр станцияси ишга туширилган, бугунги кунда ақш дунёдаги энг катта электр энергияси ишлаб чиқарувчи ҳисобланади. тўғридан-тўғри: уйларни иситиш иссиқ булоқлар иссиқхонани иситиш озиқ-овқат маҳсулотларини ва ўсимликларни қуритиш гeотeрмал энeргиядан фойдаланиш дунёда геотермал энергиядан фойдаланиш ҳолати бугунги кунда 58 мамлакат ўзларининг геотермал ресурслари иссиқлигидан нафақат электр энергиясини ишлаб чиқариш учун, балки тўғридан-тўғри иссиқлик шаклида фойдаланмоқда: ванналар ва сузиш ҳавзаларини иситиш учун - 42%; маиший иситиш учун - 23%; иссиқлик насослари учун - 12%; иссиқхоналарни иситиш учун - 9%; балиқ хўжаликларида …
3 / 16
ва соғлиқ учун хавф келтириши мумкин бўлган минераллар мавжуд; зарарли газлар чиқиши мумкин; ҳосил бўлган эр ости чуқурликдан эр чўкиши мумкин; геотермал тизим катта ер участкаларини талаб қилади; бошланғич харажатлар юқори бўлади. дунёдаги энг катта геотермал электр станция the geysers - энг катта геотермал энергия тўпланган жой, ақшнинг калифорния штатида жойлашган. бу ерда жойлашган 18 (22) дона геотермал электр станциялар 1517 (2000) мвт қувват ишлаб чиқаради. унинг ёрдамида ишлаб чиқарилган энергия калифорния шимолий қирғоқларининг 60 % ни электр энергияси билан таъминлаш имконини беради. катта қувватли геотермал электр станциялар қаторига мексикадаги 720 мвт.ли ва исландиядаги 300 мвт.ли геотермал электр станцияларини қўшиш мумкин. дунёда геотермал электр станцияларининг ўрнатилган қуввати № давлатлар қуввати, мвт. 1 ақш 3086 2 филипин 1904 3 индонезия 1197 4 мексика 958 5 италия 843 6 янги зеландия 628 7 исландия 575 8 япония 536 9 сальводор 204 10 кения 167 11 коста-рика 166 12 никарагуа 88 ер юзаси …
4 / 16
а хонани иситиш учун фойдаланиш мумкин. барча жаҳон энергетиклари ўзларининг энергия тизимига энг янги усулларни жорий этиб ва соҳага қайта тикланадиган энергия манбасини ҳам қўшиш устида ишламоқдалар. ўзбекистон учун қайта тикланадиган энергия манбаси қуёш, шамол ва биомасса энергияларидан, шунингдек, кичик гидростанция ва геотермал қурилмаларидан фойдаланиши долзарб ҳисобланади. геотермал иситиш қайта тикланадиган энергия манбаларидан бири геотермал сувлардан иситиш тизимида ҳам фойдаланиш иқтисодий нуқта назаридан жуда катта манфаат келтиради. геотермал энергия – ер чуқурлигидаги иссиқлик бўлиб, иссиқлик таъминоти электр манбасининг потенциалини ташкил этади. манбалар уч турга бўлинади: термаль сувлар, сув буғли аралашмалар, қуруқ буғ, ер ости коллекторларидаги буғли сув термаллари; тоғли ҳудудлардаги аккумуляцияланган иссиқлик; магматик вулқонлар ва лаваларнинг иссиқлиги. хулоса умумий ҳолда, геотермал энергия энергетик эҳтиёжлар учун мустаҳкам эчим ҳисобланади; геотермал энергия кенгайиш қобилиятига эга; агар ёпиқ тизим бўлса экологияга ҳеч қандай таъсири йўқ; жуда арзон нархлардаги энергия манбаси; қайта тикланувчи энергия image7.emf image8.emf image9.emf image10.emf image11.emf image12.emf image13.emf image14.emf image15.emf image16.png …
5 / 16
иш даврида иккилик циклидан фойдаланилади, бу эса сувнинг икки туридан фойдаланишдан иборат, яъни - иссиқ ва ўртача. иккала оқим ҳам иссиқлик алмашинувчи (теплообменник)дан ўтади. иссиқроқ суюқлик совуқроқ буғланади ва бу жараён натижасида ҳосил бўлган буғлар турбиналарни ҳаракатга келтиради. қуруқ буғ геотермал электр станциясининг принципиал схемаси бундай станциялар энг содда ва эски тузилишга эга бўлиб, уларда турбиналарни ҳаракатга келтириш учун 150 0 с ва ундан юқори ҳароратли геотермал буғлардан бевосита фойдаланилади. қуруқ буғ геотермал электр станциясининг ишлаш принципи қуруқ буғ геотермал электр станциялари фақат буғ қатламларини ўз ичига олади, яъни керакли энергияни олиш учун буғ турбинадан ёки генератордан ўтади. нархи минимал, чунки фақат турбинадан ва генератордан иборат бўлиади. табиий буғ геотермал электр станциясининг ишлаш принципи табиий буғ геотермал электр станциялари босимли иссиқ сув конларида ишлатилади. сув қудуқдан кўтарилиб, ажратгичга киради. табиий буғ геотермал электр станцияларининг ишлаши юқори босим остида бўлиб ишлаб чиқарувчи қурилмаларга қуйиладиган иссиқ ер ости сувлари билан таъминланади табиий …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geotermal energiya manbalari va ularning qo‘llanilishi"

геотермал сувларнинг энергиясидан фойдаланиш. геотермал энергия – ер остидан олинадиган иссиқлик энергияси ёки ерда сақланган иссиқликдан олинадиган энергия. геотермал энергия ер қарида жуда катта иссиқлик миқдори мавжуд. ундан жуда арзон ва экологик зарарсиз битмас-туганмас энергия олиш мумкин. ҳисоб-китобларга кўра, ер бағрида топилган иссиқликдан олинадиган энергия ер юзидаги ҳамма органик ёқилғи захирасидан олинадиган энергиядан бир неча баробар кўп. иссиқлик энергияси ер остидаги қайноқ сувлардан олинади. бу сувлар икки турга бўлинади: термал (иссиқ) сувлар-уларнинг температураси 100°c гача бўлади. парагидротермал сувлар-уларнинг температураси 100°c дан ортиқ бўлади. ўрта осиёда температураси 40-200°c атрофида ўзгарадиган умумий оқим сарфи 0,55 млн. м3/кун бўлган геотермал сув захирас...

This file contains 16 pages in DOCX format (5.4 MB). To download "geotermal energiya manbalari va ularning qo‘llanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: geotermal energiya manbalari va… DOCX 16 pages Free download Telegram