тупрок xосил бўлишида тирик организмларнинг роли

DOC 157,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1363690737_42414.doc тупрок ќосил бўлишида тирик организмларнинг роли www.arxiv.uz режа: 1. тупрок хосил бўлишида иштирок этадиган тирик организмлар группалари. 2. тупрок хосил бўлишида яшил ўсимликларнинг роли. 3. микроорганизмлар ва уларнинг тупрок пайдо бўлишидаги роли. 4. тупрокдаги шароитлар ва агротехника тадбирларининг микробиологик жараёнлар жадаллигига таъсири. 5. микроорганизмларнинг органик ва минерал бирикмаларнинг ўзгариши хамда биологик айланишдаги роли. 6. тупрокдаги жониворларнинг ахамияти. 1. тупрокда яшайдиган кўп сонли ва мураккаб мавжудот (жонзот)ларсиз тупрокнинг пайдо бўлиши мумкин эмас, тупрок копламисиз эса ер биосфераси ягона яхлит планета кобиги тарзида ривожланмайди. планетамиз тупрок коплами ўсимликлар хаётини таъминлайди ва уларнинг нобуд бўлган колдикларини кайта ишловчи (чиритувчи) фабрика бўлиб хизмат килади. иккинчи томондан тирик мавжудотлар тупрокни яратади. бизнинг планетамиздаги хаётни иккита асосий жараён саклаб туради-фотосинтез туфайли янги органик моддаларнинг яратилиши ва уларнинг кейинчалик боскичма-боскич парчаланиши. биринчиси асосан юкори ўсимликлар, иккинчиси эса тупрокдаги микроорганизмлар томонидан амалга оширилади. тупрокнинг пайдо бўлиши, унумдорлиги ва унинг хаётида мураккаб биоценозни ташкил этувчи уч группа организмларнинг …
2
. яшил ўсимликлар тупрокни хар йили кўплаб органик моддалар билан таъминлаб туради, улар таркибида ўсимликлар хаёти учун зарур озик кул элементлари хамда куёш энергияси тўпланган бўлади. яшил ўсимликлар атмосферадан со2, куёш энергияси, тупрокдан сув ва минерал бирикмаларни ўзлаштириб синтезлаши туфайли курукликда хар йили 5·3·1010т биомасса хосил бўлади. бу биомассанинг бир кисми илдиз ва ер усти колдиклари сифатида хар йили тупрокка кайтиб тушади. органик колдиклар таркибидаги 1 г углерод таркибида энергия микдори 9,33 ккал.ни ташкил этади. агар гектарига 10 т ўсимлик колидиклари тўпланадиган бўлса, улардаги куёш энергияси микдори 9,33·107ккал.га баробар. бу катта энергия резерви тупрок пайдо бўлиш жараёнларига сарфланади. шундай килиб яшил ўсимликлар тупрокдаги органик моддаларнинг ягона бирламчи манбаи хисобланади. уларнинг тупрок пайдо килувчилар сифатидаги асосий функцияси – моддаларнинг биологик айланиши деб хисоблаш мумкин, яъни тупрокдан озика элементлари ва сувнинг ўсимликларга ўтиши, органик моддалар синтези ва вегетация даври тугагач уларнинг яна тупрокка кайтиши. биологик айланиш туфайли – тупрокнинг устки кисмида потенциал …
3
га келади. ўсимликлар формацияси муайян мухит шароитида олий ва куйи ўсимликларнинг биргаликдаги гурухидан иборат. ќозирги вактда мдќ территориясида ўсимликлар формациясининг куйидаги группалари ажратилади (н.н.розов бўйича): 1. дарахтсимон ўсимликлар формацияси (тайга ўрмонлари, кенг баргли ўрмонлар, субтропик ўрмонлари). 2. ўтувчи яъни дарахтсимон – ўтсимон формация (ксерофит ўрмонлар): 3. ўтсимон ўсимликлар формацияси (мўътадил минтака даштларининг ўтлоклари, субтропик бутали даштлар). 4. чўл ўсимликлар формацияси. 5. лишайник-мохли (йўсин) формация (тундра, баландлик боткокликлари). ќар бир ўсимлик формацияси ўзининг хусусиятлари: органик моддалар таркиби, тупрокда тўпланиш характери ва парчаланиши, шунингдек, парчаланиш махсулотларининг тупрок минерал кисми билан ўзаро таъсирлашуви кабилар билан характерланади. ўсимликларнинг турли-туман бўлиши тупрокларнинг хилма-хиллигига олиб келади. биоценозларнинг тупрок пайдо бўлишидаги ролини ўрганишда, уларнинг таркиби, кўпинча формациялар ёшини тавсифидан ташкари, яна моддалар биологик айланишининг куйидаги кўрсатгичлари хисобга олинади: кузатиш даврида ўсимликлар тўплайдиган ер усти ва ер ости кисмларининг умумий фитомассаси микдори; бир йилда ўсиши; бир йилда ерга тушадиган микдори; кул элементлари таркиби ва азот микдори; биологик айланиш …
4
хазонлар билан хар йили ерга кайтадигани ўзлаш-тириладигани ва ерга кайтадигани ораси-даги фарк жанубий тайга карагайзори 2800 636 51 47 18,8 0,85 0,58 -0,27 жанубий тайга кора- карагайзорлари. 3300 735 85 55 27,0 1,55 1,20 -0,35 сфагнум бококликлари 370 40 34 25 6,1 1,09 0,73 -0,36 дубзорлар 4000 900 90 65 58,0 3,40 2,55 -0,85 кайинзорлар 2200 505 120 70 21,0 3,80 2,90 -0,90 дашт ўтлоклари 250 170 137 137 11,8 6,82 6,82 -0,0 курук даштлар 100 85 42 42 3,5 1,61 1,61 0,0 ўрмонлар ер юзасида биомассани кўп тўплаши, лекин кул элементлари ва азотнинг ерга камрок кайтиши билан характерланади. ўтлок ва курук даштлардаги ўтсимон ўсимликлар формацияси кам биомасса тўплайди ва унинг 85 фоизи илдизлардан иборат. ќар йили тушадиган органик моддалар ва кул элементларининг деярли хаммаси тупрокка тушади. ўтлок ўтсимон ўсимликлар гурухи остида ўрмонлар ва курук даштларга нисбатан унумдор тупроклар хосил бўлади. тўпланадиган биомассанинг микдори, таркиби ва сифат хусусиятлари хамда тупрок …
5
ер устида тўпланиши, кучли ривожланган илдиз системасидир. ўрмонда биологик айланишнинг хусусияти - бу азот ва кул элементларининг дарахтлар, буталар томонидан узок муддатга ўзлаштирилиши, ўрмон тўшамаси тарзида ер устида тушган органик колдиклар трансформацияси (ўзгариши) ва парчаланиш жараёнида турли таркибли сувда эрийдиган органик ва минерал моддаларнинг хосил бўлишидир. уларнинг атмосфера ёгинлари билан пастга ювилиши натижасида тупрок минерал кисми билан фаол таъсирлашуви учун шароит яратилади. сувда эрийдиган махсулотлар таркиби ва хоссалари ўрмон биоценози, тупрок фаунаси ва микрофлорасининг таркибига, хамда атмосфера ва тупрокнинг гидротермик шароитига ва тупрок пайдо килувчи жинслар таркибига боглик. шунинг учун турли шароитларда турли типдаги ўрмон тагида турли тупроклар пайдо бўлади. ў т с и м о н ў с и м л и к л а р и дарахтчил ўсимликларига нисбатан анча кам биомасса колдирса-да, уларнинг тупрок пайдо бўлишидаги ахамияти жуда катта. бу ўсимликлар хаётининг кискалиги сабабли, ўсимлик-тупрок системасида моддаларнинг биологик айланиши тез юзага келади ва бу моддаларнинг кўпрок тўпланишига …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"тупрок xосил бўлишида тирик организмларнинг роли" haqida

1363690737_42414.doc тупрок ќосил бўлишида тирик организмларнинг роли www.arxiv.uz режа: 1. тупрок хосил бўлишида иштирок этадиган тирик организмлар группалари. 2. тупрок хосил бўлишида яшил ўсимликларнинг роли. 3. микроорганизмлар ва уларнинг тупрок пайдо бўлишидаги роли. 4. тупрокдаги шароитлар ва агротехника тадбирларининг микробиологик жараёнлар жадаллигига таъсири. 5. микроорганизмларнинг органик ва минерал бирикмаларнинг ўзгариши хамда биологик айланишдаги роли. 6. тупрокдаги жониворларнинг ахамияти. 1. тупрокда яшайдиган кўп сонли ва мураккаб мавжудот (жонзот)ларсиз тупрокнинг пайдо бўлиши мумкин эмас, тупрок копламисиз эса ер биосфераси ягона яхлит планета кобиги тарзида ривожланмайди. планетамиз тупрок коплами ўсимликлар хаётини таъминлайди ва уларнинг нобуд бўлган колдикларини ка...

DOC format, 157,5 KB. "тупрок xосил бўлишида тирик организмларнинг роли"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.