6-mavzu. xalqaro iqtisodiy integratsiya

DOCX 44 pages 216.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 44
6-mavzu. xalqaro iqtisodiy integratsiya ko’rib chiqiladigan asosiy savollar: 1. iqtisodiy integratsiya mohiyati va unga ta’sir etuvchi omillar 2. iqtisodiy integratsiya shakllanishi shart – sharoitlari va uning bosqichlari 3. iqtisodiy integratsiyaning milliy davlatlar iqtisodiyotiga ta’siri 4.jahon iqtisodiyotidagi asosiy integratsion guruhlar mavzuga oid tayanch tushuncha va iboralar: erkin iqtisodiy hudud, bojxona ittifoqi, to’liq iqtisodiy ittifoq, qonunchilikning unifikatsiyalanishi, evropa ittifoqi, maastrixt shartnomasi, yagona evropa akti, nafta, “merkosur”, iht mavzuda ko’rib chiqiladigan muammolar: 1. iqtisodiy integratsiya mohiyati va unga ta’sir etuvchi omillarini qanday izohlaysiz? 2. iqtisodiy integratsiya shakllanishi shart–sharoitlari va uning bosqichlarini qanday izohlaysiz? 3. iqtisodiy integratsiyaning milliy davlatlar iqtisodiyotiga ta’sirini qanday izohlaysiz? 4. jahon iqtisodiyotidagi asosiy integratsion guruhlarga qaysilar kiradi? 6.1 iqtisodiy integratsiya mohiyati va unga ta’sir etuvchi omillar xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab yetakchi industrial mamlakatlarning tez iqtisodiy rivojlanishi va xalqaro transport hamda kommunikatsiya vositalarining takomillashishi natijasida tovarlar hamda xizmatlar almashinuvining qizg‘in rivojlanishi ro‘y berdi. ishlab chiqarish omillari (kapital, ish kuchi va …
2 / 44
hamda tegishli davlatlararo organlar tomonidan tartibga solinadi. hozirgi vaqtda mutaxassislar orasida integratsiyalashuv jarayonlariga nisbatan yagona nuqtai nazar yo‘q. iqtisodchilarning bir guruhi integratsiya jarayonida mamlakatlar o‘rtasida yangi tovar oqimlarini shakllantirish hisobiga "resurslarning cheklanganligi" omilini bartaraf etishni eng muhim hol deb biladilar va bu alohida olingan bir mamlakat ichida bir-biriga o‘xshash qimmatroq tovarlar ishlab chiqarishni bartaraf etish yoki ilmiy-tadqiqot hamda tajriba- konstruktorlik ishlariga sarflanadigan vositalarni tejash imkonini beradigan texnologik o‘zaro almashuvlarni kengaytirishga imkon tug‘diradi deb hisoblaydilar. olimlarning boshqa guruhi ustunlik qiluvchi shart-sharoitlar sifatida tashqi iqtisodiy omillar, masalan, kollektiv mudofaa qobiliyatini oshirishni ilgari suradilar. uchinchi guruh olimlar esa, integratsion guruhlar tuzilishi bu ularning a’zolariga ishlab chiqarishning birdek o‘sishi, ijtimoiy barqarorlik va shakliy maqsadlarga oson hamda tezroq erishish imkonini beradi deb hisoblashadi. integratsiyaga nisbatan bu va boshqa nazariy yondashuvlarini umumlashtirib, shuni ta’kidlash joizki, integratsiya-mintaqaviy miqyosda sifat jihatidan yangi iqtisodiy muhitni shakllantirish yo‘li bilan milliy xo‘jalik komplekslarining yaqinlashuvi va bir-biriga kirib borishini ifodalaydi. jahon iqtisodiyotida …
3 / 44
zmatlarning yagona bozorini yaratishga, alohida mamlakatlarning iqtisodiy yaqinlashishi va yaxlit xalqaro xo‘jalik kompleksiga birlashishiga intilishda namoyon bo‘lishini ko‘rsatadi. bu esa xalqaro iqtisodiy munosabatlarning boshqacha, ancha yuqori bosqichi hisoblanadi. integratsiyaviy tuzilmalarni ishlab chiqarishning integratsiyalashuvida erishilgan darajasiga qarab ajratish lozim. bunda integratsiyalashuv ham rasmiy, ham real xususiyatga ega bo‘lishi mumkinligini hisobga olish kerak. rasmiy integratsiyalashuv ishlab chiqarishni shunday xalqaro umumlashtirishdan iboratki, uning asosida mamlakatlar o‘rtasidagi iqtisodiy aloqalar xalqaro mexnat taqsimoti asosida o‘rnatiladi. real iqtisodiy integratsiya esa, ishlab chiqarishni shunday xalqaro umumlashtirishdan iboratki, bu umumlashtirish ishtirokchi davlatlar asosiy ijtimoiy- iqtisodiy o‘lchamlarining ma’lum paritetini nazarda tutadi.45 iqtisodiy integratsiya, o‘z navbatida, ishtirokchi mamlakatlarning asosiy ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkichlarini ko‘tarish uchun sharoit yaratadi. iqtisodiy integratsiyaga olib keladigan jarayonlarni quyidagi o‘zaro bog‘langan zanjir ko‘rinishida ifodalash mumkin: ishlab chiqarish kuchlarini rivojlantirish, xalqaro mehnat taqsimoti, ishlab chiqarish va kapitalning integratsiyalashuvi, iqtisodiy integratsiya. ma’lumki, ko‘plab milliy va xorijiy mamlakatlar iqtisodchilari asarlarida shu xolatlar ma’lum bo‘lmoqdaki, integratsion guruhda u yoki bu mamlakatning ishtirok …
4 / 44
) milliy iqtisodiyotlar ochiqligi darajasining oshishi; 5) yangi savdo oqimlarning paydo bo‘lishi: 6) integratsiyalashayotgan mamlakatlarda daromadlarning ortishi; 7) integratsion birlashmaga a’zo mamlakatlarning uchinchi mamlakatlarga nisbatan iqtisodiy pozitsiyasining mustahkamlanishi; 8) ishlab chiqarish xarajatlari, tovarlar va xizmatlar narxining pasayishi tufayli iqtisodiy farovonlikning o‘sishi; 9) mintaqada siyosiy hamkorlikning rivojlanishi va integratsion birlashmaga a’zo mamlakatlarning uchinchi mamlakatlarga nisbatan siyosiy pozitsiyasining mustahkamlanishi; bu omillarning barchasi o‘zaro bog‘liqdir. integratsiyalashuv-mamlakatlar o‘rtasidagi (avvalambor, xalqaro mehnat taqsimoti asosida) barqaror o‘zaro aloqalar rivojlanishi jarayoni va qayta ishlab chiqarishning milliy xo‘jalik doirasidan chetga chiqishidir. integratsiyaviy jarayonlar rivojlanishining boshqa omili xalqaro mehnat taqsimoti tuzilishidagi chuqur ilgari siljishlar (ilmiy-texnika inqilobi ta’siri ostidagi) hisoblanadi. xalqaro mehnat taqsimoti mamlakatlar o‘rtasida mehnatni ijtimoiy-hududiy taqsimlashni 45 ломакин мировая экономика: учебник для студентов вузов, обучающихся по экономическим специальностям и направлениям / в.к. ломакин. – 3-е изд., перераб. и доп. – м.: юнити-дана, 2007. rivojlantirishning ma’lum mahsulot ishlab chiqarishni alohida mamlakatlarda barqaror jamlashni nazarda tutuvchi yuqori bosqichidir. 6.2 iqtisodiy …
5 / 44
davlatlar o‘rtasida integratsion jarayonlar eng faol bo‘ladi. · integratsiyalashayotgan mamlakatlarning jo‘g‘rofiy yaqinligi, ko‘p hollarda umumiy chegara va tarixan shakllangan iqtisodiy aloqalarning mavjudligi. dunyodagi integratsion birlashmalarning aksariyati jo‘g‘rofiy jihatdan bir-biriga yaqin joylashgan, transport aloqalariga ega bo‘lgan va ko‘pincha bir tilda gaplashadigan bir necha qo‘shni mamlakatlardan boshlangan edi. · rivojlanish, siyosiy hamkorlik va turli sohada mamlakatlar oldida turgan iqtisodiy va boshqa muammolarning umumiyligi. iqtisodiy integratsiya integratsiyalashayotgan mamlakatlar oldida mavjud bo‘lgan aniq muammolar to‘plamini hal qilishga qaratiladi. balki asosiy muammosi-bozor iqtisodiyotining asoslarini yaratishga bo‘lgan mamlakatlar bozorining rivojlanganligi, umumiy valyutani joriy qilishni talab etadigan davlatlar bilan integratsiyalashuv mumkin emasligi yaqqol ayonligi bunga sababdir. · ustunlikni namoyish qilish samarasi. integratsion birlashmalarni tuzgan davlatlarda odatda ijobiy iqtisodiy siljishlar (iqtisodiy o‘sish sur’atlarining tezlashuvi, inflyasiyaning pasayishi, ish bilan bandlikning o‘sishi) ro‘y beradi va bu shubhasiz o‘zgarishlarni kuzatib borayotgan boshqa mamlakatlarga ma’lum ruhiy ta’sir ko‘rsatadi.. · "domino samarasi". u yoki bu mintaqadagi mamlakatlarning ko‘pchiligi integratsion birlashmaga a’zo bo‘lgach, bu …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "6-mavzu. xalqaro iqtisodiy integratsiya"

6-mavzu. xalqaro iqtisodiy integratsiya ko’rib chiqiladigan asosiy savollar: 1. iqtisodiy integratsiya mohiyati va unga ta’sir etuvchi omillar 2. iqtisodiy integratsiya shakllanishi shart – sharoitlari va uning bosqichlari 3. iqtisodiy integratsiyaning milliy davlatlar iqtisodiyotiga ta’siri 4.jahon iqtisodiyotidagi asosiy integratsion guruhlar mavzuga oid tayanch tushuncha va iboralar: erkin iqtisodiy hudud, bojxona ittifoqi, to’liq iqtisodiy ittifoq, qonunchilikning unifikatsiyalanishi, evropa ittifoqi, maastrixt shartnomasi, yagona evropa akti, nafta, “merkosur”, iht mavzuda ko’rib chiqiladigan muammolar: 1. iqtisodiy integratsiya mohiyati va unga ta’sir etuvchi omillarini qanday izohlaysiz? 2. iqtisodiy integratsiya shakllanishi shart–sharoitlari va uning bosqichlarini qanday izohlaysi...

This file contains 44 pages in DOCX format (216.1 KB). To download "6-mavzu. xalqaro iqtisodiy integratsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: 6-mavzu. xalqaro iqtisodiy inte… DOCX 44 pages Free download Telegram