bozor sharoitida korxonalarning shakillanishi

DOCX 15 pages 82.2 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 82.2 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

2. mavzu: bozor sharoitida korxonalarning shakillanishi. reja: 2.1. korxona bozor iqtisodiyotining xo’jalik sub’ekti sifatida,uning maqsadi va vazifalari. 2.2. korxonani boshqarishning o’ziga xos xususiyatlari. 2.3. korxonani tashkil etish va davlat ro’yxatidan o’tkazish. 2.4. korxona tuzilmasi va uni belgilovchi omillar. tayanch iboralar: korxona, korxona turlari, ishlab chiqarish, nizom, nizom jamg’armasi, korxonaning ichki muhiti, korxonaning tashqi muhiti, kichik korxona, mikrofirma, kontsern, konsortsium, korporatsiya, kartel’, sindikat, trest, xolding, ishlab chiqarish, tashkilot, rasmiy tashkilot, norasmiy tashkilot, gorizontal mehnat taqsimoti, vertikal mehnat taqsimoti, boshqaruv, ichki o`zgaruvchilar, tashqi muhit, ijtimoiy ishlab chiqarish, ixtisoslashtirish, yiriklashtirish, kombinatsiyalashgan, optimal ishlab chiqarish, tarmoq, tamoyil. 2.1.korxona bozor iqtisodiyotining xo’jalik sub’ekti sifatida, uning maqsadi va vazifalari. inson ehtiyojlarini qondirish uchun o’z taraqqiyotining qandaydir tarixiybosqichida ehtiyojni qondiruvchi resurslarni ishlab chiqaruvchi, yaratuvchi, o’zfaoliyati doirasida yer, kapital, mehnat, tadbirkorlik, talant va boshqa vositalardanfoydalanuvchi va ularni yaratuvchi korxonalarni tashkil qilgan. haqiqatda olganda korxona tovarlar va xizmatlar ishlab chiqaradi, ularnitashish, saqlash, sotish kabi ish va xizmatlarni amalga oshiradi, …

2 / 15

nalishdan iborat ekanligini ta’kidlashzarur. birinchisi foyda yoki daromad olish uchun faoliyat yuritishligi bo’lsa,ikkinchisi talabni (ehtiyojni) qondirishga yo’naltirilgan bo’lishi kerak. chunki bumaqsadlarni har biriga erishish ikkinchisisiz amalgaoshmaydi. 2.1-chizma. korxonaning maqsadi. ushbu maqsadlarga erishish korxonadan bir qator boshqa maqsadlarniamalga oshi-rishini talab qiladi. ular qatoriga texnik, ijtimoiy va ekologikmaqsadlarni kiritish mumkin. talabga va standartga javob beradigan mahsulotyaratish hamda ishlab chiqarish va texnik rivojlanish programmalarini amalgaoshirish uchun texnik maqsadlar qo’yiladi. ularga eng avvalo tovar yoki mahsulotniyaratish va tayyorlash, ularning sifat ko’rsatkichlarini standartga moslash, ishlabchiqarish salohiyatini saqlash va rivojlantirish va hokazolar kiradi. ishchi-xodimlar, ularning oilasi va jamiyat tamoyillaridan kelib chiqib, korxona-ning oldiga ijtimoiy maqsadlar qo’yiladi. tabiat va jamiyatni muhofazasini ta’minlash har xil ko’rinishdagi ofatlarni (yonilg’i, suv toshqini, yer qimirlashi va h.k.) oldini olish uchun tegishli ekologik maqsadlar amalga oshiriladi. korxona yuqorida keltirilgan maqsadlarga erishish uchun bir qator vazifalarni bajarishi kerak. bular qatorida quyidagi asosiylarini ko’rsatib o’tamiz. boshqaruv vazifasi, texnik-texnologik, ishlab chiqarish, ilmiy tadqiqotlar, xo’jalikaloqalair, davlat …

3 / 15

rajasining oshishiga xizmat qiladi. iqtisodiyotning erkinlashtirilishi sharoitida korxonalar faoliyatining asosiy yo’nalishlari quyidagilardir: - bozorni har tamonlama o’rganish asosida mavjud mahsulot (ish,xizmat)larga bo’lgan va kelajakda paydo bo’ladigan talabni aniqlash va o’zistiqbolini belgilash; - mahsulotlarni reklama qilish, o’rash, turli texnik xizmatlar ko’rsatishnitashkil etish; - mahsulot (ish, xizmat)larning yangi turlarini va modellarini yaratish nuqtai nazaridan ilmiy tadqiqot ishlarini tashkil etish; - iste’molchilar talabiga mos keladigan mahsulotlar ishlab chiqishni tashkilqilish; - ishlab chiqarishni muvofiqlashtirish, rejalashtirish, dasturlash vamoliyalashtirish; - mahsulotlarni sotish tizimini tashkil etish va takomillashtirish; - korxona boshqaruvini takomillashtirish va boshqalar. bozor tizimida iqtisodiy sub’ektlarning bir-biri bilan oldi-sotdi munosabatlarining predmetlarini keltiramiz (2.1-jadval). bozor sub’ektlarining oldi-sotdi predmetlari 2.1-jadval bozor sub’ektlari sotish predmetlari sotib oladigan predmetlari 1. davlat yer, yer osti boyliklari, suvlar, havo bo’shlig’i, o’simliklar va hayvonot dunyosi, uy-joy, litsenziya, davlat tashkilot-lari va muassalarining xizmatlari davlat va jamiyatga zarur bo’lgan tovarlar (davlat boshqaruv organlari, mudofaaga va hokazolar), ishchi kuchi, jihozlar, fan texnika yutuqlari va boshqalar …

4 / 15

adida yoki sotsial ahamiyatgaega bo’lgan funksiyasini bajarishdir. shunday qilib korxona xo’jalik sub’ekti bo’lib,uning maqsad va vazifalari tadbirkorlik faoliyati bilan shug’ullanishdan kelibchiqadi. korxona tushunchasining muhim tamonlaridan biri, faoliyatidagi barcha masalalar bo’yicha qarorlar qabul qilish huquqiga egalik qiladi, o’z harakatlarigaj avobgar hisoblanadi. bu nuqtai nazardan korxona jamiyatning mustaqil xo’jaliksub’ekti sifatida namoyon bo’ladi. korxona tushunchasining huquqiy maqomi mavjud bo’lib, u albatta huquqiyshaxs bo’lishi shart. huquqiy shaxs sifatida korxonaga o’zbekiston respublikasining “xususiy korxona to’g’risida”gi qonunining 3-moddasida quyidagicha ta’rif berilgan: mulkdor yagona jismoniy shaxs tomonidan tuzilgan va boshqariladigantijoratchi tashkilot xususiy korxona deb e’tirof etiladi. xususiy korxona tadbirkorlik sub’ektla-rining tashkiliy-huquqiy shaklidir. xususiy korxona o’z mulkida alohida mol-mulkka ega bo’ladi, o’z nomidanmulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlarga ega bo’lishi hamda ularni amalga oshirishi,majburiyatlarni bajarishi, sudda da’vogar va javobgar bo’lishi mumkin.xususiy korxona o’z majburiyatlari bo’yicha o’ziga qarashli butun mol-mulkbilan javob beradi.xususiy korxona mulkdori korxonaning mol-mulki yetarli bo’lmagantaqdirda xususiy korxonaning majburiyatlari bo’yicha o’ziga qarashli mol-mulkbilan qonun hujjatlariga muvofiq subsidiar javobgar …

5 / 15

ub’ekt korxona hisoblanadi”. korxona huquqiy shaxs maqomiga ega bo’lish uchun quyidagi talablarga javob berishi kerak: birinchidan, faoliyat yuritish yoki boshqarish uchun birinchidan, mol-mulkiga ega bo’lishi; ikkinchidan, majburiyatlariga mol-mulki bilan javob berish; uchinchidan, mulkni sotish, sotib olish; to’rtinchidan, mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlarni amalga oshirish; beshinchidan, sudda javobgar va talabgar bo’lishi mumkinligi; oltinchidan, mustaqil xo’jalik balansiga ega bo’lish. huquqiy shaxslarning ayrim filiallari (xo’jalik bo’limlari, uchastkalari, agentlik-lari) ma’lum tizimga ega bo’lgan, muayyan tarzda tashqil etilgan bo’lsa ham, ular butun bir tashkilot (korxona, muassasa) ishiniig bir qisminigina bajaruvchi tashkilot-lar bo’lishi tufayli huquqiy shaxs bo’la olmaydi. masalan, universitetningbir fakulteti muayyan tartibda tashqil topib, ish olib borish tartibi kafedra a’zolario’rtasidagi o’zaro munosabatlar, dekanning vakolatlari belgilangan bo’lsa ham huquqiy shaxs hisoblanmaydi. mulkiy mustaqillik- fuqarolik huquqining sub’ekti bo’lishi uchun huquqiyshaxs hisoblangan har qaysi tashqilotning o’ziga xos mulki bo’lishi, har qaysi davlattashqilotining o’ziga biriktirilgan mulki bo’lishini taqozo qiladi. boshqacha aytganda, huquqiy shaxslar mustaqil balans yoki smetaga ega bo’lishlari …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozor sharoitida korxonalarning shakillanishi"

2. mavzu: bozor sharoitida korxonalarning shakillanishi. reja: 2.1. korxona bozor iqtisodiyotining xo’jalik sub’ekti sifatida,uning maqsadi va vazifalari. 2.2. korxonani boshqarishning o’ziga xos xususiyatlari. 2.3. korxonani tashkil etish va davlat ro’yxatidan o’tkazish. 2.4. korxona tuzilmasi va uni belgilovchi omillar. tayanch iboralar: korxona, korxona turlari, ishlab chiqarish, nizom, nizom jamg’armasi, korxonaning ichki muhiti, korxonaning tashqi muhiti, kichik korxona, mikrofirma, kontsern, konsortsium, korporatsiya, kartel’, sindikat, trest, xolding, ishlab chiqarish, tashkilot, rasmiy tashkilot, norasmiy tashkilot, gorizontal mehnat taqsimoti, vertikal mehnat taqsimoti, boshqaruv, ichki o`zgaruvchilar, tashqi muhit, ijtimoiy ishlab chiqarish, ixtisoslashtirish, yiriklashtirish, ko...

This file contains 15 pages in DOCX format (82.2 KB). To download "bozor sharoitida korxonalarning shakillanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor sharoitida korxonalarning… DOCX 15 pages Free download Telegram