asosiy vositalar hisobi

DOC 25 pages 166.0 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 166.0 KB

File type DOC

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

asosiy vosiтalar hisobi asosiy vositalar hisobi reja: 1.asosiy vositalarning mohiyati va turlari 3.asosiy vositalarning kirimini hisobga olish tartibi. 6.asosiy vositalarning chiqib ketishini hisobga olish asosiy vositalarning mohiyati va turlari. o’zbekiston respublikasi “buxgalteriya hisobi to’g’risida”gi qonunning 4-moddasida «asosiy va joriy aktivlar, majburiyatlar, xususiy kapital, zahiralar, daromadlar va xarajatlar, foyda, zararlar hamda ularning harakati bilan bog’liq xo’jalik operatsiyalari buxgalteriya hisobining ob’ektlaridir»- deb ko’rsatib o’til-gan. buxgalteriya hisobini ob’ektlaridan biri hisoblanuvchi aktivlarni korxona faoliyatida ishlatish yoki foydalanish muddati nuqtai nazardan ikkita yirik guruhga ajratish mumkin: · bir yildan kam muddat mobaynida foydalaniladigan aktivlar; · bir yildan ortiq muddat mobaynida foydalaniladigan aktivlar. bir yildan ortiq muddat mobaynida foydalaniladigan aktivlarni «uzoq muddatli aktivlar» deb aytiladi va ular tarkibiga moddiy va nomoddiy aktivlar kiradi. moddiy (asosiy vositalar) va nomoddiy aktivlar - bu bir yildan ko’proq foydali xizmat qilish muddatiga ega bo’lgan ishlab chiqarish, ma’muriy maqsadlar uchun foydalanadigan va qayta sotish uchun mo’ljallanmagan aktivlardir. moddiy aktivlarni eskirishi nuqtai …

2 / 25

foydalaniladigan hamda ijaraga berish uchun mo’ljallangan moddiy aktivlardir». berilgan ta’rifga ko’ra, asosiy vositalarning asosiy xususiyatlari - korxonalar faoliyatida uzoq muddat mobaynida foydalanishi yoki ijaraga be-rilishidir. shuningdek, ularning yana boshqa xususiyatlari – xizmat muddati mo-baynida o’zini natural-buyum shaklini saqlab qolishi va o’z qiymatini sekin-asta eskirish tariqasida chiqarib borishidir. asosiy vositalar tarkibi, xizmat muddati, qiymati va boshqa bir qator ji-hatlari bo’yicha turlicha bo’lishi ularni hisobga olishda ham bir qator muammo-larni yuzaga keltiradi. asosiy vositalarning foydali xizmat qilish muddati davomida davriy es-kirish hisoblab boriladi. bir qator asosiy vositalarning barcha qiymati eski-rish yo’li bilan hisobdan chiqarib borilsa, boshqa bir turdagi asosiy vosi-talarning tugatish qiymatidan qolgan qismi eskirish tariqasida hisobdan chiqarib boriladi. asosiy vositalarni hisobga olishda e’tibor beriladigan yana bir masala bu ularning qaysi birlarini eskirish summasini ishlab chiqarilgan mahsulot tan-narxi tarkibiga kiritish yo’li bilan qoplanadi-yu, qaysi birlarini qiymati foyda hisobidan koplanishini aniqlab olishdir. bu masalalar o’z navbatida asosiy vositalarni ta’mirlash va ularga texnik xizmat …

3 / 25

sh va ulardan foydalanish bilan bog’liq xarajatlar hisobini qanday olib borish kerak? · hisobda asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarning chiqib ketishini qanday ifodalash kerak? kutubxona fondlari, qishloq xo’jalik mashinalari va qurollari qiymatidan qat’iy nazar, asosiy vositalarga qo’shiladi. asosiy vositalarni hisobga olishni engillashtirish maqsadida uni batafsil turkumlab olish maqsadga muvofiqdir. asosiy vositalar bir qator belgilari bo’yicha turkumlanadi (1- chizma). 1- chizma. asosiy vositalarni turkumlanishi buxgalteriya hisobida hisobga olishda asosiy vositalarni turlari bo’yicha (natural buyum shakliga ko’ra) quyidagi gruhlarga ajratiladi: · yer; · yerni obodonlashtirish; · moliyalanadigan lizing shartnomasi bo’yicha olingan asosiy vositalar; · binolar, inshootlar va uzatuvchi moslamalar; · mashina va uskunalar; · mebel va ofis jihozlari; · kompyuter jihozi va hisoblash texnikasi; · transport vositalari; · ish hayvonlari; · mahsuldor hayvonlar; · ko’p yillik o’simliklar (daraxtlar); · boshqa asosiy vositalar; · konservatsiya qilingan asosiy vositalar. ahamiyati bo’yicha, ya’ni ishlab chiqarishdagi ishtirokiga ko’ra, asosiy vositalarni, odatda, ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo’lgan …

4 / 25

shakli ) inventar ob’ektlar bo’yicha amalga oshiriladi. inventar ob’ekt deganda – tugallangan qurilma, buyum yoki ushbu ob’ekt uchun belgilangan funktsiyani bajarish uchun kerakli moslamalari bilan buyumlar majmuasi tushuniladi. asosiy vositalarni saqlanishini nazorat qilish maqsadida har bir in-ventar ob’ektga inventar raqam beriladi. inventar raqamlar bir marotaba ishla-tiladi - u asosiy vosita korxonaga keltirilgan vaqtda beriladi, u belgi tari-qasida ob’ektga va boshlang’ich hujjatlarda qayd qilinadi hamda ob’ekt korxonada bo’lgan davr mobaynida saqlanib turiladi. asosiy vosita chiqib ketgandan keyin inventar raqam boshqa ob’ektga berilmaydi. asosiy vositalarni keltirilishi «asosiy vositalarni qabul qilib olish–topshirish dalolatnomasi» orqali rasmiylashtiriladi. asosiy vositalarni qabul qilib olish–topshirish dalolatnomasi ikki tomonlama – ob’ektni qabul qilib oluvchi va topshiruvchilar tomonidan rasmiylashtiriladi. ob’ektni qabul qilib olish bo’yicha komissiya tarkibiga, odatda, korxonaning bosh mexanigi, asosiy vosita ishlatiladigan bo’lim boshlig’i va ushbu ob’ektni saqlanishiga javob be-ruvchi – mas’ul shaxslar kiritiladi. asosiy vositalarni qabul qilib olish–topshirish dalolatnomasi komis-siyaning barcha a’zolari tomonidan imzolanadi. shundan keyin korxona buxgal-teriyasi …

5 / 25

arajatlar kapital-lashtiriladi, ular aktivlarni sotib olish deb tavsiflanadi va aktivning mos keladigan hisobvarag’ining debeti bo’yicha hisobga olinadi. aktivning kapital-lashtirilgan qiymati joriy va kelgusi davrlar uchun xarajatlar deb eskirish (amortizatsiya) orqali tan olinadi. sotib olingandan keyin aktivni foydalanishga topshirishdan oldin foydalanishga tayyorlashda qilingan barcha xarajatlar aktivning qiymatiga qo’shiladi. uskunalar o’rnatish va rekonstruktsiya qilish xarajatlari, binoni zamonaviylashtirish va tarkibiy o’zgartirishlar, ya’ni sotib olingan yoki foy-dalanilayotgan aktivlar bilan to’g’ridan-to’g’ri bog’liq shunga o’xshash xarajatlar aktivning boshlang’ich qiymatining qismi sifatida kapitallashtiriladi. zamonaviylashtirish vaqtidagi ustama xarajatlar, jumladan, sug’urta to’-lovi, soliqlar, nazorat idoralariga to’lovlar, shuningdek, oldin foydalanishda bo’lgan aktivni ta’mirlash bilan to’g’ridan-to’g’ri bog’liq bo’lgan yordamchi xa-rajatlar ham kapitallashtiriladi. bu xarajatlar aktivning qiymatini oshiradi va korxona uchun uzoq muddatli manfaatlarga olib keladi. olingan aktivni ta’-mirlash bilan bog’liq bo’lgan shunga o’xshash xarajatlar kapitalizatsiya kilinmaydi. umuman aktivning umumiy kutilayotgan foydaliligini oshirmaydigan xarajatlar kapitalizatsiya qilinmaydi. masalan, asosiy vositalarni o’rnatishda paydo bo’lgan shikastlanishlarni ta’mirlash xarajatlari kapitalizatsiya qilinmaydi. asosiy vositalar korxonaga bir necha …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asosiy vositalar hisobi"

asosiy vosiтalar hisobi asosiy vositalar hisobi reja: 1.asosiy vositalarning mohiyati va turlari 3.asosiy vositalarning kirimini hisobga olish tartibi. 6.asosiy vositalarning chiqib ketishini hisobga olish asosiy vositalarning mohiyati va turlari. o’zbekiston respublikasi “buxgalteriya hisobi to’g’risida”gi qonunning 4-moddasida «asosiy va joriy aktivlar, majburiyatlar, xususiy kapital, zahiralar, daromadlar va xarajatlar, foyda, zararlar hamda ularning harakati bilan bog’liq xo’jalik operatsiyalari buxgalteriya hisobining ob’ektlaridir»- deb ko’rsatib o’til-gan. buxgalteriya hisobini ob’ektlaridan biri hisoblanuvchi aktivlarni korxona faoliyatida ishlatish yoki foydalanish muddati nuqtai nazardan ikkita yirik guruhga ajratish mumkin: · bir yildan kam muddat mobaynida foydalaniladigan akti...

This file contains 25 pages in DOC format (166.0 KB). To download "asosiy vositalar hisobi", click the Telegram button on the left.

Tags: asosiy vositalar hisobi DOC 25 pages Free download Telegram