o‘simliklar embrologiyasi fanining predmeti, metodlari va ahamiyati

DOC 58,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1682924124.doc o‘simliklar embrologiyasi fanining predmeti, metodlari va ahamiyati reja: 1. umumiy embriologiya 2. xususiy sitoembriologiya 3. qiyosiy sitoembriologiya 4. qishloq xo‘jalik sitoembriologiya 5. o‘simliklar sitoembriologiyasini boshqa fanlar bilan aloqadorligi yopiq urug‘li o‘simliklarni o‘rganishda embriologiya va sitologiya tarmoqlari bir-biri bilan shu qadar bog‘lanib ketganki endi bu tarmoqlarni umumlashtirib sitoembriologiya deb aytish mumkin. shuning uchun ushbu qo‘llanma o‘simliklar sitoembriologiyasi deb nomlangan. gulli o‘simliklar sitoembriologiyasi–antekologiya fani bilan chambarchas bog‘liq holda, o‘simliklar dunyosining ko‘payish qonuniyatlarini o‘rganadi. sitoembriologiyao‘simliklarda jinsiy hujayralarning rivojlanishi, otalanish jarayoni murtak va endosperma taraqqiyoti bilan bir qatorda urug‘ va mevaninig hosil bo‘lishini ham o‘rganuvchi botanikaning alohida shakllangan fan tarmog‘i hisoblanadi. shu sababli o‘simliklar sitoembriologiyasi fanini o‘rganish natijasida olingan nazariy ma’lumotlar qishloq xo‘jaligida madaniy o‘simliklar hosildorligini oshirishdagi ahamiyati beqiyosdir. ushbu fanning maqsadi gulli o‘simliklar dunyosida urug‘ hosil bo‘lish jarayonlari bilan bog‘liq bo‘lgan embrional taraqqiyot va rivojlanish jarayonlarining qonuniyatlarini o‘rganishdan iborat. o‘simliklar sitoembriologiyasi tarixiy taraqqiyotda jinsiy a’zolarning taraqqiy etishi, jinsiy jarayon natijasida murtak, endosperm …

embriologiyasini o‘rganishda uzoq muddat davomida qo‘llanilgan uslub bu – morfologik tavsiflashdir. xx asrning boshlariga kelib, uni o‘rniga qiyoslash, undan keyin eksperimental uslub rivojlangan. o‘simliklar sitoembriologiyasini o‘rganish bo‘yicha keng qamrovli ilmiy-tadqiqotlar o‘tgan asrning 60 yillarida boshlangan. bu davrga kelib o‘simliklarning sitoembriologiyasi chuqur tadqiq etildi. elektron mikroskopdan foydalanish, biokimyoviy, biofizikaviy, sitokimyoviy, avtoradiografiya uslublari tadbiq etila boshlandi. bu uslublardan to‘qima va hujayralarni o‘simlikdan ajratib olib, ularni laboratoriya sharoitida sun’iy oziqada o‘stirishda qo‘llanildi. shu bilan birga embriologiya bo‘yicha ilmiy tadqiqotlarning natijalarini unga turdosh fanlar bilan qiyoslab baho berishdagi nuqtai nazarlar ijobiy va ijodiy tomonga o‘zgardi. sitologiya, fiziologiya, biokimyo, genetika va molekulyar genetikada qo‘llaniladigan uslublar, bu sohalarda erishilgan yangiliklar, yutuqlar asosida umumiy izlanishlar yo‘lga qo‘yildi. bu ishlardan foydalangan holda o‘simliklar sitoembriologiyasini tadqiq etishda, yangi yo‘nalishlar shakllandi. shuni oldindan ta’kidlashimiz joizki, hozirgi kunga kelib o‘simliklar sitoembriologiyasi bo‘yicha olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlar natijasida ko‘plab tarmoqlar yuzaga kelgan. hozirda ular tobora chuqurroq darajada o‘rganilmoqda. o‘simliklar sitoembriologiyasi borasida olib …

dek, apomiksis va poliembrioniya hodisasini tadqiq etadi. xususiy sitoembriologiya – madaniy va yovvoyi o‘simliklar embrional strukturalarining tuzilishi, rivojlanishi va vazifalarini o‘rganadi. bunda olingan malumotlar umumiy embriologiyaning natijalari bilan birgalikda embriologik qonuniyatlar, g‘oya va nazariyalarni ishlab chiqishning asosi bo‘lib xizmat qiladi, shuningdek o‘rganilayotgan o‘simliklar bo‘yicha seleksiya va genetika sohasidagi ishlarni olib borishda manba hisoblanadi. qiyosiy sitoembriologiya – turli sistematik guruhlarga mansub o‘simliklarning embriologiyasi bo‘yicha ma’lumotlarni sistematik va filogenetik tuzilishlar bo‘yicha tadqiqotlarda foydalanish maqsadida ishlar olib boradi. qishloq xo‘jalik sitoembriologiya – qishloq xo‘jalik amaliyotiga bog‘liq holda chang donasi, uning hayotchangligini saqlash, chang nayini o‘sishiga tashqi muhit omillarini ta’sirini o‘rganish, urug‘lanish jarayonini boshqarish, murtakni laboratoriya sharoitida o‘stirish, adventiv murtak, sun’iy parenokarpiya, changchining sitoplazmatik sterilligi, apomiksis, mos kelishlik va mos kelmaslikni tadqiq etish, amfiploidiya kabi bir qator amaliy ahamiyat kasb etadigan jarayonlarni o‘rganadi. bu tadqiqotlar bo‘yicha olingan ma’lumotlardan embriologiyaning umumiy qonuniyatlariga aniqliklar kiritilishida ham foydalaniladi. o‘simliklar sitoembriologiyasini boshqa fanlar bilan aloqadorligi. o‘simliklar sitoembriologiyasi morfologiyaning …

ta sitologiyadagi uslublardan foydalaniladi. o‘simliklar sitoembriologiyasi meristema to‘qimasidan yuzaga keladigan, keyinchalik keskin o‘zgarishlarni o‘zida hosil qilmaydigan to‘qimalarni o‘rganadi. o‘simliklar sitoembriologiyasini o‘rganish jarayonida fiziologiyada qo‘llaniladigan uslublardan ham foydalaniladi. keyingi 50 yil mobaynida generativ organlarning fiziologiyasi, changchi va chang nayini o‘sishi, urug‘lanish borasida olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlar ko‘paymoqda. shu bilan birga o‘simliklar sitoembriologiyasida fiziologik, biokimyoviy xarakterdagi tadqiqotlarga tobora e’tibor kuchaymoqda. o‘simliklarning sitologiyasi fanidan bizga ma’lumki, sporogenez, gametofit va murtakni rivojlanishi bitta hujayradan boshlanadi. urug‘lanish bu ikkita hujayrani o‘zaro muloqoti va nihoyat ularni qo‘shilishidan iborat. bu o‘simliklar sitoembriologiyasiga bog‘liq jarayonlar hujayra darajasida ro‘y berishini anglatadi. o‘simliklar embriologiyasini sitologiya bilan aloqadorligi haqida ayrim tadqiqotchilar embriologiyani jinsiy ko‘payish sitologiyasi deb qaraydilar. biroq bunday nuqtai nazar to‘g‘ri emas, chunki uni o‘ziga xos vazifalari mavjud, embriologlar uni muvaffaqiyatli tarzda hal etishmoqda. o‘simliklarning ko‘payishi jinsiy va jinssiz, nasllarni gallanishi bilan bog‘liq holda sodir bo‘ladi. o‘simlikda ro‘y beradigan meyoz jarayonini o‘rganishda embiriologlar, sitologlar va genetiklarning qarashlari, nuqtai nazarlari o‘zaro …

ssislar ta’kidlashmoqda. bu borada mumtoz tadqiqotlar ko‘payib bormoqda. o‘simliklar sitoembriologiyasini o‘rganish borasida olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlar umumbiologik xarakterdagi qonuniyatlarni hal etishda, xususiy rivojlanishga oid g‘oyalarni yaratishda muhim ahamiyat kasb etadi. embriologiyani o‘rganish borasidagi yangicha yondashuvlar bu fanning taraqqiyotini, uning mazmunini tobora oshirmoqda. morfologiyaning bir tarmog‘i deb qarab kelingan embriologiya, endi o‘simliklardagi embriologik belgilarni tavsiflab berishda avvalo urug‘lanish va rivojlanishning dastlabki bosqichlaridagi ta’limotga, embriologik rivojlanish jarayonida hujayralar, to‘qimalar, organlar, organizmlar orasidagi aloqadorliklarni o‘rganishga yo‘naltirilgan ta’limotga aylangan. o‘simliklar sitoembriologiyasini o‘rganish borasida olib borilayotgan tadqiqotlar nafaqat nazariy, shuningdek ilmiy-amaliy ahamiyatga ega. bu yo‘nalishda olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlar turli sistematik va filogenetik aloqalarni ilmiy asoslangan holda hal etish imkoniyatlarini ham yaratadi. bunda o‘simliklar olamining oddiydan murakkabga tomon rivojlanish qonuniyatlarini ochib berishda asos bo‘ladigan ma’lumotlarni beradi. embriologik tadqiqotlarning natijalari haqidagi ma’lumotlar gametogenez, urug‘lanish, embriogenez, shuningdek, mos kelmaslik hodisasi va sterillikni oldini olish, apomiksis, sun’iy sharoitda adventiv murtak va partonogenetik mevalar olish, sun’iy ozuqa muhitida in …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘simliklar embrologiyasi fanining predmeti, metodlari va ahamiyati"

1682924124.doc o‘simliklar embrologiyasi fanining predmeti, metodlari va ahamiyati reja: 1. umumiy embriologiya 2. xususiy sitoembriologiya 3. qiyosiy sitoembriologiya 4. qishloq xo‘jalik sitoembriologiya 5. o‘simliklar sitoembriologiyasini boshqa fanlar bilan aloqadorligi yopiq urug‘li o‘simliklarni o‘rganishda embriologiya va sitologiya tarmoqlari bir-biri bilan shu qadar bog‘lanib ketganki endi bu tarmoqlarni umumlashtirib sitoembriologiya deb aytish mumkin. shuning uchun ushbu qo‘llanma o‘simliklar sitoembriologiyasi deb nomlangan. gulli o‘simliklar sitoembriologiyasi–antekologiya fani bilan chambarchas bog‘liq holda, o‘simliklar dunyosining ko‘payish qonuniyatlarini o‘rganadi. sitoembriologiyao‘simliklarda jinsiy hujayralarning rivojlanishi, otalanish jarayoni murtak va endosperma tar...

Формат DOC, 58,0 КБ. Чтобы скачать "o‘simliklar embrologiyasi fanining predmeti, metodlari va ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘simliklar embrologiyasi fanin… DOC Бесплатная загрузка Telegram