abdulla qahhorning satirik asarlarida xarakter yaratish mahorati

DOCX 58 pages 52.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 58
abdulla qahhorning satirik asarlarida xarakter yaratish mahorati. reja: i. kirish xx o`zbek adabiyotida abdulla qahhor o`rni. ii. asosiy qism: 1. a.qahhorning satirik asarlarida xarakter yaratish mahorati va adabiy tanqidchilik. 2. abdulla qahhorning satirik asarlarida (“adabiyot muallimi”, “san`atkor”, “boshsiz odam”, “anor”, “o`jar” hikoyalari misolida) xarakter yaratish mahorati. iii. xulosa. ma`lumki, har bir mamlakatning qalbini, uning maqsadlari va orzu-intilishlarini tushunish, anglab yetishda uning adabiyoti va san`ati beqiyos o`rin tutadi. 1 adabiyot sohasining rivojlanishida buyuk yozuvchilarning o`rni beqiyos. o`zining asarlari bilan kitobxonlar mehrini qozongan atoqli adib abdulla qahhor xx asr o`zbek adabiyotida o`z ijodi bilan haykal qurdi. yozuvchi 1907-yilning 17-sentyabrida hozirgi xo`jand viloyatining asht tumanidagi qishloqlardan birida tavallud topgan. yoshligidan o`tkir zehnli, sinchkov, tevarak atrovdagi voqealarga e`tiborli bo`lgan yozuvchining kam so`zda ko`p ma`no chiqarish qobiliyatiga adabiyot bo`stonida qancha olqishlar bo`lgan desak mubolag`a bo`lmaydi. yozuvchi xx asr o`zbek adabiyotini “dahshat”, “o`g`ri”, “boshsiz odam”, “mayiz yemagan xotin”, “anor”, “bemor”, “o`jar”, “kampirlar sim qoqdi”, “dumli odamlar”, …
2 / 58
egallaydi. prezidendimiz shavkat mirziyoyev o`zining “xalqimizning roziligi bizning faoliyatimizga berilgan eng oliy bahodir” asarlarida ham yozuvchi va san`atkorlarga ushbu fikrlarini aytib o`tganlar: “adabiyot va san`atning naqadar qudratli kuchga ega ekani haqida sizdek zukko insonlar huzurida so`z yuritishga, ochig`ini aytsam men tortinaman. lekin mana shunday buyuk, ilohiy kuchdan biz mamlakatimiz, el-yurtimiz ravnaqi yo`lida oqilona va samarali foydalanyapmizmi? yoki ulug` adibimiz a.qahhor aytganidek, atomning kuchini o`tin yorishga sarflamayapmizmi?” 2 chindan ham yozuvchi ijodi boshqalarga o`rnak qilarlik darajadadir. biz, abdulla qahhorni ko`proq hikoya janri ustasi sifatida yaxshi bilamiz. uning hikoyalari hayotiy asarlarga egaligi uchun ham hozirgi kungacha o`z ahamiyatini yo`qotgani yo`q. shu o`rinda yirik tadqiqotchi umarali normatovning abdulla qahhor haqidagi quyidagi fikrlarini aytib o`tmoqchimiz. “qahhor tabiati, iste`dodi, yo`nalishi jihatidan hayotdagi, odamlar qismatidagi fojiylikni teran his etadigan adibdir. uning eng yetuk hikoyalari ayni fojeyi holat, qismatlar ifodalangan asarlardir. hikoyalardagi personajlar hayotidan olingan epizodlar, lavhalar garchi muayyan intiho, badiiy yechim bilan yakunlansa-da, bunday yakun qalbdagi …
3 / 58
iste`dodi, ijodiga xos bosh xususiyatlarini, ularning yutuq hamda kamchiliklarini aksari bexato belgilab olar, yutuqlari haqida quvonib, kamchiliklari to`g`risida esa kuyunib gapirar edi.4 darhaqiqat, yuqorida aytilganidan ham sezishimiz mumkinki, ijodkor-tanqidchi o`zining keskir qalami bilan hech kimni ayamagan taniqli yozuvchi said ahmad ijodidagi yutuq hamda kamchiliklardan so`zlar ekan: “bir oz shoshiladi kerakli o`rinlarda ehtirosni jilovlay olmaydi, goho kitobxon kulavermasa, qitiqlab kuldirishga, yig`layvermasa, ko`ziga piyoz surtib yig`latishga urinadi.” deb fikr bildirganlar. hamisha haq gapni aytgan, haqiqat oldida hech kimni hatto, o`zini ham agar yozuvchi o`z asarlariga bildirilgan fikrlarni (tanqidlarni) diqqat bilan tinglar, o`zidan yoshmi yo kattami fikrlarini hurmat qilishga intilardi. bir guruh yozuvchilar bilan bo`lgan uchrashuvda tanqidchi ijodkor bilan kitobxon orasida qorabotir emas, do`st-tilmoch bilishi kerakligini chiroyli misollar orqali tushuntirib o`tadilar: “tanqidchi – bamisoli mehribon doya kabi yangi tug`ilgan yaxshi asarni yo`rgaklab olishi lozim.” 5 haqiqatdan ham, yozuvchi yuqorida keltirilgan misollarini biz hech qayerda uchratmaymiz. shunday chiroyli o`xshatishlar bilan tushintirganlarki, aytgan misollarda hech …
4 / 58
i. his – hayajonlarini, aytmoqchi bo`lgan gaplari ko`nglidan sharsharadek shitob bilan otilib chiqsa kerak, ularni qog`ozga tushurishda qo`li shoshib qolarov deyman.” 6 4. u. normatov “qahhorni anglash mahorati”(15-bet) 5. u. normatov “qahhorni anglash mahorati” (24-bet) 6. u. normatov “qahhorni anglash mahorati” (38-bet) yozuvchi aytganidek, shoir ijodi betakror va zamonlar dramasini yaratishdek qudratga ega! bundan tashqari, yozuvchining qator asarlari munaqqidlar tomonidan tahlil qilingan. umarali normatovning “dahshat” to`g`risida “sharq yulduzi” da bosilgan maqolasini o`qigan yozuvchi “hikoyaning lahm joylarini sixga tortganday tizib chiqqani, “dahshat” qahramoni bilan “o`g`ri”, “bemor”, “anor” hikoyalari personajlari orasidagi farqni ham to`g`ri topganlarini aytadi. “nurli cho`qqilar” to`g`risida esa: “maqtovni oshirib yuboribsan, hikoyani nurli cho`qqiga chiqarib qo`yibsan” deya dakki beradi. abdulla qahhor ijodi chindan ham nurli cho`qqilarga munosib! yozuvchi, “o`tmishdan ertaklar” universitet studentlari davrasida muhokama etilganda, notiqlardan biri asarning oxirgi qismlari, xususan, “qo`qon xarobalari orasida” bobi bir oz bo`sh yozilgani, tasvir sur’ati juda tezlashib ketgani, bu yerda avvalgi boblarga xos jonli, …
5 / 58
an gaplarida muhim bir fikr yotadi. yozuvchi ijodiga qilingan tanqidlarni juda yaxshi bilamiz. birgina “sarob” romaniga otilgan toshlarning zarbi qanchalar og’ir bo’lganini yozuvchining “sarob” romanini yozganda sochimda bir tola ham oq (soch) yo’q edi, ammo u yozuvchilar uyushmasida tanqid ostiga olinganida, undan tinimsiz siyosat izlanganidan keyin bir tola ham qora sochim qolmadi” degan fikri ham buni isbotlaydi. yozuvchi ijodiga otilgan toshlar ijodkor qahhor qaddini egsada, qora sochini oqqa ko’msada asarlarini sindirmadi. taniqli adabiyotshunos ibrohim haqqul aytganlaridek: “abdulla qahhor nainki adabiyotning , yurt va millatning ham vijdoni”dir. bekorga marhum yozuvchi o’lmas umarbekov ham ustozni millat vijdonini timsol etgan yozuvchilardan deb ta’riflamagan. darhaqiqat, abdulla qahhor bosib o’tgan hayot yo’li ham, ijod yo’li ham vijdon yo’lidir. u so’ngi nafasigacha millat dardi bilan yashadi. shuning uchun ham unga og’ir bo’lgan. mamlakatda toza fikrlaydigan odamlar kamayib ketgani, shular ham iqtidorini yangi haqiqat izlashga sarf aylaganiga qaramay, a. qahhor doimo ozod fikr, yangi haqiqatlar uchun kurashgan, …

Want to read more?

Download all 58 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abdulla qahhorning satirik asarlarida xarakter yaratish mahorati"

abdulla qahhorning satirik asarlarida xarakter yaratish mahorati. reja: i. kirish xx o`zbek adabiyotida abdulla qahhor o`rni. ii. asosiy qism: 1. a.qahhorning satirik asarlarida xarakter yaratish mahorati va adabiy tanqidchilik. 2. abdulla qahhorning satirik asarlarida (“adabiyot muallimi”, “san`atkor”, “boshsiz odam”, “anor”, “o`jar” hikoyalari misolida) xarakter yaratish mahorati. iii. xulosa. ma`lumki, har bir mamlakatning qalbini, uning maqsadlari va orzu-intilishlarini tushunish, anglab yetishda uning adabiyoti va san`ati beqiyos o`rin tutadi. 1 adabiyot sohasining rivojlanishida buyuk yozuvchilarning o`rni beqiyos. o`zining asarlari bilan kitobxonlar mehrini qozongan atoqli adib abdulla qahhor xx asr o`zbek adabiyotida o`z ijodi bilan haykal qurdi. yozuvchi 1907-yilning 17-sentyabrid...

This file contains 58 pages in DOCX format (52.2 KB). To download "abdulla qahhorning satirik asarlarida xarakter yaratish mahorati", click the Telegram button on the left.

Tags: abdulla qahhorning satirik asar… DOCX 58 pages Free download Telegram