iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda ta`lim tizimi

DOCX 25 pages 29.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 25
iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda ta`lim tizimi dunyoning rivojlangan mamlakatlarida har jihatdan rivojlangan kishini tarbiyalash muammosi hozirgi kunning asosiy talabi bo‘lib turibdi. chunki, jamiyatda yuz berayotgan inqilobiy o‘zgarishlarni insonning o‘zini o‘zgartirmasdan amalga oshirib bo‘lmaydi. ammo, yangi kishini tarbiyalash o‘z-o‘zidan emas, balki ijtimoiy munosabatlar yangilanishi jarayonida amalga oshadi. bu jarayonda maktablar tizimi muhim ahamiyat kasb etadi.axborot texnologiyalari yetakchi o’ringa chiqib olgan hozirgi kunda rivojlangan mamlakatlarda maktablar tizimini, ta’lim mazmunini yangilash zaruratga aylandi. eskicha o‘qitish usullari va metodlari ma’nan eskirib, ta’limning ilg‘or pedagogik texnologiyalarga asoslangan metodlari va shakllariga ehtiyoj kuchaydi.qadimgi ajdodlarimiz olamning murakkab tabiiy jarayonlarini o‘rganib borar ekan, insonni, uning ma’naviy-axloqiy kamolotini olamdan tashqarida emas, balki shu olamning ichida deb qaraydilar. ularning fikricha, odam – olam ichidagi kichik olam bo‘lib, unda katta olam (olami kubro) ning barcha xususiyatlari o‘z aksini topgandir. bu hol olamni to‘la tasavvur qilishdan oldin odamni, inson olamini yaxshi bilishni taqozo etadi. shu nuqtai-nazardan qaraganda, hozirgi davr rivojlangan mamlakatlarida insonni tabiatning …
2 / 25
xorijiy davlatlarda ta`limning mamlakat ishki siyosatiga faol ta`sir etadigan ijtimoiy jarayon ekanligi, e`tirof qilingan haqiqatdir. shu tufayli ham chet mamlakatlarda maktab ehtiyojini iqtisodiy ta`minlashga ajratilayotgan mablag‘ miqdori yildan yilga - oshib bormoqda.rivojlangan mamlakatlarda pedagogik tadqiqotlarni amalga oshiradigan ko‘p sonli ilmiy muassalar ishlab turibdi. germaniyada ularning ikki mingdan ortiq. fransiya, aqsh, yaponiyada ta`lim tarbiya nazariyasi muammolari bilan yuzlab davlat vaxususiy tashkilotlar universitetlar pedagogik tadqiqot markazlari shug‘ullanmoqdalar. ular faolitini esa xalqaro ta`lim markazlari, masalan, aqsh da xalqaro instituti muvofiqlashtirib bormoqda. ko‘pchilikning faoliyati o‘quv dasturini takomillashtirish va qayta qurishga qaratilgan. xx asrning 80- yillarida majburiy ta`lim hajmini qisqartirish jarayoni yanada chuqurlashtirildi. hatto ayrim kollejlarda bu sohada uch yangi: ingliz tili va adabiyoti, matematika, ijtimoiy bilimlar bazislari asosida ish olib borilmoqda. ta`limning boshqa turlari esa ihtisoslashtirish davrigacha amalga oshiriladigan bo‘ldi. amerikadagi ko‘zga ko‘ringan «found karnegi» pedagogik markazi bu dasturni xxi asr dasturi deb baholamoqda. o‘quv dasturlarini qayta qurish jarayoni g’arbiy yevropa davlatlarida ham amalga …
3 / 25
olgan predmetlarni tanlab olish o‘quvchilar va ota- onalar ixtiyoridadir. «yangi dunyo» ning pedagogik g‘oyalari fransiya va germaniya ta`limiga ham sezilarli ta`sir etayotir. germaniya to’liqsiz o‘rta maktablarida asosiy predmetlar bilan bir qatorda tanlab olinadigan ximiya, fizika, chet tillari kiritilgan o‘quv dasturlari ham amalga oshirilayotir. bu o‘quv dasturi tobora to‘liqsiz o‘rta maktab doirasida chiqib, o‘rta maktablar va gimnaziyalarni ham qamrab olmoqda. fransiya boshlang‘ich maktablarida ta`lim mazmuni ona tili va adabiyoti hamda matematikadan iborat asosiy, tarix, geografiya, aholishunoslik, tabiiy fanlar, mehnat ta`limi, jismoniy va estetik tarbiya kabi yordamchi predmetlarga bo‘linadi. yaponiya maktablari ikkinchi jahon urushida keyinroq amerika ta`limi yo’lidan bordi. lekin shunga qaramay, bu ikki mamlakat o‘quv dasturida qator farqlar ko‘zga tashlanadi. yaponiyada o‘quv dasturlari jiddiy murakkablashtirilgan asosiy fanlar majmui ancha keng, bir qator yangi maxsus va o‘quv fakultativ kurslar kiritilgan. germaniya maorifidagi asosiy muammo sobiq gdr dagi ta`limni bir xil milliy me`yorga solishdan iboratdir. asosiy vazifa sobiq gdr dagi ta`lim tuzilmasini yangi …
4 / 25
hmalari, korxonalar, xususiy shaxslar, diniy muassasalar zimmasidadir. ota onalar ham qisman pul to‘laydilar. 3 yoshdan 6 yoshgacha bo‘lgan bolalarning 80 foizi bolalar bog‘chasiga qatnaydi. bog‘chalarda ta`lim tabaqalashtirib olib boriladi. germaniyada bolalar bog‘chalarida odatda bolalar tushgacha tarbiyalanadilar. kunning ikkinchi yarmida esa uyda, oilada bo‘ladilar. kuni uzaytirilgan guruhlar ham mavjud. amerika qo’shma shtatlarida ta’lim tizimi amerika qo’shma shtatlarida bolalar 6 yoshdan 17 yoshgacha 12 yil o’qiydilar. ta’lim tizimi quyidagicha tashkil etilgan: 3 yoshdan 5 yoshgacha maktabgacha tarbiya muassasalarida. boshlang’ich maktab. bu bosqich 1—5-sinflarni o’z ichiga oladi. to’liq bo’lmagan o’rta maktab. bu bosqich 6—8-sinflardan iborat. yuqori maktab. bu bosqich 9—11-sinflar bo’ladi. mazkur yuqori maktab bilan oliy ta’limni aralashtirmaslik kerak. amerika maktablarida 9-sinfgacha asosiy e’tibor matematikaga emas, balki tabiiy fanlarga qaratiladi, yuqorida tasdiqlangan yagona dasturlar bo’lmaydi. o’quvchilar uchun yagona, majburiy darsliklar, qo’llanmalar yo’q. amerika maktablarida texnikaviy jihatdan yaxshi jihozlangan, sinflar kompyuterlashtirilgan. har bir maktabda boshlang’ich sinf o’quvchilarini tashiydigan maxsus avtobuslar, stadionlar, turli laboratoriyalar bor. …
5 / 25
rdan boshlab estetik tarbiyaga, san’atga alohida e’tibor beriladi. amerika oliy o’quv yurtlariga kirish uchun belgilangan sinov (test)lar ikki xil bo’ladi: sat (sxolastik aptityud test); akt (amerikan kollej test) sinovlari. sat sinovlari murakkabroq bo’ladi. mashhur universitetlarga kirish uchun sat sinovlarini topshirish shart bo’ladi. bulardan tashqari murakkablashtirilgan sinov ham bor. bu sinovni oliy maktablarga kirayotgan barcha talabalar ham topshirishlari shart emas. mabodo biror talaba shu murakkablashtirilgan sinovlarni topshirib universitetga kirsa, u talabaga maxsus stipendiya beriladi. amerikaning eng katta boyligi — bu aql. aql bu mamlakatda qadrlanadi, aqlli talabalar alohida taqdirlanadi. aqlli, a’lochi talabalar o’quv yurtlarining faxri sanalgani sababli ham, ularga turli yo’llar bilan yordam berish, stipendiyalar tayinlash orqali ularni o’quv yurtlarida saqlashga harakat qiladilar. o’zi tanlagan sohada yutuqlarga erishayotgan talabalar ro’yxati har yili alohida kitobda nashr etilib turiladi. bundan maqsad mazkur soha bilan qiziquvchi kompaniyalarning e’tiborini bo’lajak olimlarga qaratishdir. yaponiyada ta’lim tizimi majburiy ta’lim. ta’limning pog’onasi 6 yoshdan 15 yoshgacha bo’lgan bolalarni …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda ta`lim tizimi"

iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda ta`lim tizimi dunyoning rivojlangan mamlakatlarida har jihatdan rivojlangan kishini tarbiyalash muammosi hozirgi kunning asosiy talabi bo‘lib turibdi. chunki, jamiyatda yuz berayotgan inqilobiy o‘zgarishlarni insonning o‘zini o‘zgartirmasdan amalga oshirib bo‘lmaydi. ammo, yangi kishini tarbiyalash o‘z-o‘zidan emas, balki ijtimoiy munosabatlar yangilanishi jarayonida amalga oshadi. bu jarayonda maktablar tizimi muhim ahamiyat kasb etadi.axborot texnologiyalari yetakchi o’ringa chiqib olgan hozirgi kunda rivojlangan mamlakatlarda maktablar tizimini, ta’lim mazmunini yangilash zaruratga aylandi. eskicha o‘qitish usullari va metodlari ma’nan eskirib, ta’limning ilg‘or pedagogik texnologiyalarga asoslangan metodlari va shakllariga ehtiyoj kuchaydi.qadimgi aj...

This file contains 25 pages in DOCX format (29.6 KB). To download "iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda ta`lim tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy rivojlangan mamlakatl… DOCX 25 pages Free download Telegram