floramizda yovvoyi holda o’suvch dorivor o’simliklarning turlari

PPTX 1,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1711061030.pptx /docprops/thumbnail.jpeg floramizda yovvoyi holda o’suvch dorivor o’simliklarning turlari floramizda yovvoyi holda o’suvch dorivor o’simliklarning turlari reja: 1. dorivor osimliklar haqida tushinsha 2. dorivor osimliklarning tasnifi 3. qizil kitobga kiritilgan ayrim dorivor osimliklarning dorivorlik xossalari haqida ddorivor ósimliklar - odam va hayvonlarni davolash, kasalliklarning oldini olish uchun, shuningdek, oziq-ovqat, atir-upa va kosmetika sanoatida ishlatiladigan ósimliklar. yer yuzida dorivor ósimliklarning 10—12 ming turi borligi aniqlangan. 1000 dan ortiq osimlik turining kimyoviy, farmakologik va dorivorlik xossalari tekshirilgan. o‘zbekiston tabiiy va geografik jihatdan dorivor o‘simliklarga boy hudud hisoblanib, respublikada tabiiy holda mavjud 4500 turga yaqin yuksak o‘simliklarning, shundan dorivor osimliklarning 700 dan ortiq turi mavjud. shulardan tabiiy sharoitda osadigan va madaniylashtirilgan 120 ga yaqin osimlik turlaridan ilmiy va xalq tabobatida foydalaniladi. qoraqalpog’iston hududida o’simliklarning 1100 ta turi mavjud bo’lib shundan dorivor o’simliklarning 63 оila, 240 turkumga kirivchi 444 turi o’sadi. hozirgi davrda tibbiyotda qollaniladigan doridarmonlarning qariyib 40—47% ósimlik xom ashyolaridan olinadi. osimliklar murakkab …

etishtirish, qayta ishlash va mavjud resurslardan oqilona foydalanish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi pq-4670-son qarori sohani tubdan rivojlanishining huquqiy asoslarini yaratib berdi. ushbu qarordagi vazifalarni amalga oshirish natijasida dorivor o‘simliklarni nafaqat tabiatda yovvoyi holda terib olish, balki madaniy holda plantatsiya usulida ko‘paytirish va qayta ishlashni tashkil etish bilan shug‘ullanuvchi fermerlar va tadbirkorlar soni ham sezilarli darajada ortib bormoqda. o‘tgan davr mobaynida 9 ta dorivor o‘simliklar yetishtirish klasterlari tashkil etilib, ular tomonidan moychechak, kovrak, limono‘t, qalampir yalpiz, qizilmiya, zaʼfaron (crocus sativus l.) va boshqa dorivor o‘simliklar yetishtirilmoqda. ularning faoliyati natijasida o‘tgan 2021-yilda 4 ta xorijiy davlatga 1,7 mln aqsh dollar qiymatidagi dorivor o‘simliklar xom ashyosi va qayta ishlangan mahsulotlari eksport qilindi. dorivor osimliklarni 2 xil tasniflash qabul qilingan: 1) tásir qiluvchi moddalarning tarkibiga qarab — alkaloidli, glikozidli, efir moyli, vitaminli va boshqa 2) farmakologik korsatkichlariga qarab tinchlantiruvchi, ogriq qoldiruvchi, uxlatuvchi, yurak-tomir tizimiga tasirqiluvchi, markaziy nerv sistemasini qozgatuvchi, qon bosimini pasaytiruvchi va boshqalar. dorivor osimliklarning …

i poyasida, bazi osimliklarning guli yoki mevasida, bazilarida ildizi yoki postlogida toplanadi. shuning uchun osimliklarning asosan biologik aktiv moddalari kop bolgan qismi yiǵib olinadi osimliklarning ildizi, ildizpoyasi, piyozi va tuganagi, odatda, osimlik uyquga kirgan davrda — kech kuzda yoki osimlik uygonmasdan oldin — erta bahorda tayyorlanadi. yangi yulib olingan dorivor osimlik mahsuloti tarkibida (yer ustki a’zolarida 85% gacha, ildizida 45% gacha) nam bóladi. bu nam yoqotilmasa (quritish yóli bilan), osimlik chirib, dori moddalari parchalanib, yaroqsiz bolib qoladi. osimlikning meva va uruǵlari pishib yetilganda yiǵiladi, chunki ólar bu paytda dori moddalariga boy boladi. odamlar qadim zamonlardan tabiat neʼmatlaridan foydalana boshlaganidan buyon dorivor otlardan kasalliklarni davolashda foydalanib kelganlar. “bundan 3—4 ming yil ilgari hindiston, xitoy, qadimgi misr mamlakatlarida shifobaxsh osimliklar haqida malumotlar beruvchi asarlar yozilgan. sharqda, xususan orta osiyo xalq tabobatida dorivor ósimliklardan foydalanib davolash ozining qadimgi ananalariga ega. shifobaxsh osimliklardan tibbiy maqsadlarda foydalanish borasida abu ali ibn sinoning "al-qonun" asarida 476 …

lusdan tayyorlangan dorilari qon ketishini toxtatuvchi, choyotdan tayyorlangan dorilar medaichak kasalliklarini davolashda ishlatiladi. 15 o’zbekiston xalq tabobatida ishlatiladigan va respublikada yovvoyi holda o’sadigan hamda o’stiriladigan o’simliklardan bir qanchasining farmakologik ta‘siri va kimyoviy tarkibi chuqur o’rganildi. natijada ularning ayrimlari rasmiy tibbiyotda dorivor vosita sifatida ishlatish uchun ruxsat etildi va ishlatilmoqda. oddiy isiriq, turkiston arslonkuyrug’i, turkistonadonisi, teshik (oddiy) dalachoy, dag’al dalachoy, regel qo’ziqulog’i, gulbandli kiyiko’t, gangituvchi buzulbang, maydagul tog’rayhon va soxta yantoq o’simliklarining o’ti (er usti qismi), dorivor tirnoqgul, sertuk xandeliya va samarqand bo’znochi gullari, do’lana va itburun na‘matak mevalari, sariq andiz va danakli oqquray ildizlari (yer osti organlari), anjir bargi va boshqalar shular jumlasidandir keyingi bir necha o’n yillar davomida butun dunyoda tibbiyot sohasida o’simliklarga, ayniqsa, xalq tabobati dorivor o’simliklariga bo’lgan qiziqish tobora oshib bormoqda. ko’pchilik ilmiy markazlarda o’simliklar har taraflama va chuqur o’rganildi va natijada bir qancha yangi, yuqori samarali fitopreparatlar yaratildi. 1960-1990 yillar ichida sobiq sovet davlatida 100 dan …

olib, ularning hammasi ham tarkibi jihatdan juda foydali hisoblanadi. ularning tarkibida efir moylari, alkaloidlar, karotinlar flavanoidlar, kumarinlar va bacha turdagi vitaminlar mavjud. kovrak-ferula osimligi ziradoshlar oilasiga mansub, kop yillik osimlik.yer yuzida bu osimlikning 160dan ziyod turi tarqalgan. boyi 1 metrga yetadigon, poyasi tik, yog„on, ichi kovak, yuqori qismi shoxlangan. ildizoldi bargali bandli, 3 bolakli, poyadagilari maydaroq, poyada ketma-ket joylashgan. gullari soyabon to„pgulda joylashgan. kovrak monokarp osimlik bolib, 7-8 yilda bir marotaba gullab, urug beradi kovrak ildizi tarkibida havoda qotib qoladigon asafetida va efir moylari saqlaydi. asfetidaning tarkibidan ferfulat kislota, qatron spirtlar, kumarinlar ajratib olingan. efir moyidan esa sulfidlar, kumarin va boshqa moddalar borligi aniqlangan. ildiz tarkibida kraxmal ham bor. kovrak ildizidan olingan yelimdan asab sistemasi kasalliklarida opkadagi shamollash astma, kok yotal, sil, zaxm kasalliklarida foydalaniladi. kovrakdan tayyorlangan galen pereparatlari esa arterial bosimni pasaytiradi, kapillyar qon tomirlari mortligini bartaraf etadi. ildizidan tayyorlangan damlama har qanday og„riqni qoldirish xususiyatiga ega. hozirgi kunda …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "floramizda yovvoyi holda o’suvch dorivor o’simliklarning turlari"

1711061030.pptx /docprops/thumbnail.jpeg floramizda yovvoyi holda o’suvch dorivor o’simliklarning turlari floramizda yovvoyi holda o’suvch dorivor o’simliklarning turlari reja: 1. dorivor osimliklar haqida tushinsha 2. dorivor osimliklarning tasnifi 3. qizil kitobga kiritilgan ayrim dorivor osimliklarning dorivorlik xossalari haqida ddorivor ósimliklar - odam va hayvonlarni davolash, kasalliklarning oldini olish uchun, shuningdek, oziq-ovqat, atir-upa va kosmetika sanoatida ishlatiladigan ósimliklar. yer yuzida dorivor ósimliklarning 10—12 ming turi borligi aniqlangan. 1000 dan ortiq osimlik turining kimyoviy, farmakologik va dorivorlik xossalari tekshirilgan. o‘zbekiston tabiiy va geografik jihatdan dorivor o‘simliklarga boy hudud hisoblanib, respublikada tabiiy holda mavjud 4500 turga ya...

Формат PPTX, 1,6 МБ. Чтобы скачать "floramizda yovvoyi holda o’suvch dorivor o’simliklarning turlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: floramizda yovvoyi holda o’suvc… PPTX Бесплатная загрузка Telegram