hujayra injenerligi

DOCX 19,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1502351035_68725.docx hujayra injenerligi reja: 1. hujayra injenerligining moddiy asoslari 2.protoplastlar kulturasini olish hujayra injenerligining moddiy asoslari biotexnologiyaning yangi bosqichi noan'anaviy obyektlar — ko'p hujayrali yuksak organizmlar to'qima va hujayralarining kulturalarini hamda mikroorganizmlarning xususiyatlari oldindan belgilangan, yuqori faollikka ega bo'lgan kulturalarni oush imkonini berdi. mikroorganizmlar kulturalariga nisbatan yuksak organizmlar kulturalari biotexnologiyaning yangi obyekti hisoblanadi. o'sim-liklar kulturasini olish metodi xx asrning 70-yillarida yaratilgan. o'simjik hujayralarining kulturasini olishning asosiy turi kallus to'qimasini, ba'zida esa o'simliklaxning o'sma hujayralari kulturasini oiishdir. o'sma hujayralari kulturasi chuqur (suyuq oziqada) va yuzaki usulda ekilganda, tashqari ko'rinishdan va morfologiк jihatdan deyarli farq qilmaydi. ularning asosiy farqi shundaki, o'sma hujayralari gormonga bog'liq emas, shuning uchun ularning oziqa muhitiga fitogormonlar qo'shish kerak emas. undan tashqari, o'sma hujayralardan organogenez jarayonida ildiz yoki kurtaklar unmaydi. kallus hujayralari kulturasi esa to'satdan gormonga bog'liq bo'lmay qolish xususiyatiga cga. kallus hujayralarining bo'linishi natijasida (yuksak o'simliklarga xos bo'lgan hujayra differensiatsiya-sining bir turi) kallus to'qimalari yoki kallus hosil …

o'simlik hujayra va to'qimalari kulturalari o'stiriladigan oziqa muhit tarkibida mineral tuzlar (makro va mikroelementlar), uglerod manbayi (saxaroza yoki glukoza), vitaminlar va o'sishni boshqaruvchi moddalar (regulyatorlar) bo'-lishi kerak. zarur hollarda oziqa muhitiga turli kompleks birikmalar (kazein gidrolizati, aminokislotalararalashmasi, achitqi ekstrakti, turli o'simlik ekstraktlari) qo'shiladi. yangi obyekt bilan ishla-yotganda oziqa muhitlarining optimal tarkibini tanlay bilish katta aharniyat kasb etadi. yuza usulda ekilgan kallus to'qimalarining rangi oq, sarg'ish, yashil, qizil, aniq bir anatomik strukturaga ega bo'imagan amorf massaga ega boiib, konsistensiyasi jihatidan ham farqlanadi. suyuq oziqa muhitida o'stirilgan o'simlik hujayralari kulturalari suspenzion kulturalar deyiladi. suyuq oziqa muhitida o'stirilgan o'simlik hujayralari kulturalari kallus kulturalarining yuza ekish usulidan afzallikka ega. suyuq muhitda metabolizm va hujayra populyatsiyasi o'sishiga turli ekzogen omillar bilan ta'sir etish mumkin. suspenzion kulturalar biokimyoviy va molekulyar-biologik tajribalar fermentlar induksiyasi, genlarning ekspres-siyasi, mutantlarni yaratish va ularni tavsiflash uchun qulay. suspenzion kulturalar uchun hujayralar kallus to'qimalaridan olinadi. so'ng ular doimiy ravishda aralashtirib turilgan holda …

yoki transformatsiyalangan hujayralarning klo-nal seleksiyasida alohida qilib ajratib olingan hujayralar va regene-ratsiyalangan protoplastlami o'stirish metodi orqali amalga oshiriladi. o'simlik protoplastlari - membrana bilan chegaralangan, ichki hujayraviy organellalarining tarkibi saqlangan strakturaviy tuzilmadir. protoplastlar 2 usulda ajratib olinadi: 1. mexanik usul. birinchi bor o'simlik hujayrasining protoplastlari 1892-yili telorez suv o'simligi hujayrasidan plazmoliz hodi-sasini o'rganish jarayonida ajratib olingan. buning uchun o'simlik to'qimasidan kesma olingan va 0,1 m li saxaroza eritmasiga solin-gan. prptoplastlar «bujmayib» hujayra devoridan ajralgan, so'ng skalpel 'yordamida kesma kesilib, protoplastlar muhitga ajratib chiqarilgan. 2. fermentativ usul. hujayra devori maxsus fermentlar yordamida eritiladi. bunda 3 xil tip fermentlar sellulaza, gemitsellulaza va pektinazadan foydalaniladi. protoplastlar kulturasini olish protoplastlar kulturasini olish uchun 2 xil yo'l bilan yonda-shiladi: suyuq muhit tomchilarida inkubatsiya qilinadi va agarli qatlamga o'tkaziladi. alohida ajratib olingan (izolyatsiya qilingan) protoplastlar hujayra devorini tiklagunga qadar qisqa vaqt ichida bir-biri bilan qo'shilishi mumkin. bu jarayon nafaqat bir tipdagi o'simlik proto-plastlariaro, balki geterolik protoplastlararo bo'lishi …

pgina hollarda yuksak o'simliklarning protoplastlarini qo'shish natijasida yo gibrid, yo sibrid hosil bo'ladi. sibrid o'simlikda ikkala o'simlikning sitoplazmasi qo'shiladi, yadro esa faqat bittasiniki bo'ladi. geterologik protoplastlarni qo'shayotganda mos keladigan markerni tanlash kerak. bunday marker sifatida plastidalar yoki xloroplastlar bo'lishi mumkin. plastidalardan tashqari, izoenzimli tarkib, nuklein kislotalarning xususiyatlari, malum bir moddalarga chidamlilik va xromosomalar yoki hujayra kariotiplari soni ham biokimyoviy yoki genetik markerlar bo'lishi mumkin. protoplastlar labil tuzilmalar bo'lgani uchun somatik gibridi-zatsiyalash yo'li bilan hujayraga begona materiallarni hamda ularga ajratib olingan dnk yoki boshqa hujayralarning organellarini kiri-lish mumkin. hozirda yadro va xloroplastlar boshqa o'simlik hujay-rasiga transplantasiya qilingan. o'simlik va hayvon hujayralari kulturalarini o'stirish texno-logiyalari. biotexnologik maqsadlar uchun organizmlarning yop pasiga kulturasini olish texnologiyalari bakteriyalar, achitqilar va mitselial zamburug'lar uchun ishlab chiqilgandir. hozirgi vaqtda o'simlik va hayvon hujayralari kulturalarini yaratish bo'yicha tadqiqotlar ham jadal davom etmoqda. o'simlik hujayralari kulturalarini olish texnikasining mukammallashganligi sababli, ko'plab mamlakatlarda ba'zi bir o'simliklarning yangi, oldindan belgilangan xususiyatga …

ogik faol preparatlarni ishlab chiqarish samarali hisoblanadi. o'simlik hujayralari, kulturalarini olishda ishlatila'digan suyuq, doimo aralashtirib turiladigan muhitda fer-mentatsiya qilish metodlari imkrobiologiya texnologiyasiga o'x-shashdir. o'simlik hujayralari bakteriyalarga nisbatan sekin o'sishiga qaramay, ularning xarakteristikasi bir-biriga yaqindir. shuning uchun ham faqat o'simlik yoki hayvon hujayralari sintezlaydigan ba'zi bir muhim organik birikmalami olish maqsadida yanada yan-giroq, samaraliroq texnologiyalar yaratish ustida tadqiqotlar olib borish dolzarb masalalar sirasiga kiradi. hayvon hujayralari suspenziya ko'rinishida yoki qattiq sub-stratga biriktiriigan holda o'stiriladi. bunday hujayralar, masalan, hela (inson o'smasi hujayrasi) ikkala holatda ham o'sishi mumkin: limfoblastom hujayralar suspenzion kulturada, normal diploid hujayralar esa qattiq substratga biriktiriigan holda o'stiriladi. oxirgi paytlarda hujayra o'sishini nazorat qijuvchi tizimlar «buxta» ko'rinishida o'ralgan, gazni o'tkazuvchan teflon trubkalar yordamida amalga oshiriladi. bunday sharoitlarda ko'plab hujay-ralarning kulturasini olish mumkin. yana bir samarali metod — bu, hujayralarning uncha katta bo'lmagan marjonlar (sharchalar, mikxotashuvchilar)ga biriktirilishiga asoslangan usuldir. sharchalar sefadeksdan (dekstrin tabialli modda) yasalib, uning umumiy yuzasi 7 sm2/mg teng …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hujayra injenerligi"

1502351035_68725.docx hujayra injenerligi reja: 1. hujayra injenerligining moddiy asoslari 2.protoplastlar kulturasini olish hujayra injenerligining moddiy asoslari biotexnologiyaning yangi bosqichi noan'anaviy obyektlar — ko'p hujayrali yuksak organizmlar to'qima va hujayralarining kulturalarini hamda mikroorganizmlarning xususiyatlari oldindan belgilangan, yuqori faollikka ega bo'lgan kulturalarni oush imkonini berdi. mikroorganizmlar kulturalariga nisbatan yuksak organizmlar kulturalari biotexnologiyaning yangi obyekti hisoblanadi. o'sim-liklar kulturasini olish metodi xx asrning 70-yillarida yaratilgan. o'simjik hujayralarining kulturasini olishning asosiy turi kallus to'qimasini, ba'zida esa o'simliklaxning o'sma hujayralari kulturasini oiishdir. o'sma hujayralari kulturasi chuqur (su...

Формат DOCX, 19,4 КБ. Чтобы скачать "hujayra injenerligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hujayra injenerligi DOCX Бесплатная загрузка Telegram