parametrik tenglama bilan berilgan chiziq urinmasi va normali tenglamalari

PPT 18 стр. 5,9 МБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,9 МБ

Тип файла PPT

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

powerpoint-präsentation parametrik tenglama bilan berilgan chiziq urinmasi va normali tenglamalari reja: parametrik tenglamalar va ularning mazmuni. hosila tushunchasi. egri chiziq urinmasi va normal tenglamalar. faraz qilaylik moddiy nuqta s=s(t) qonuniyat bilan to‘g‘ri harakatlanayotgan bo‘lsin. chiziqli ma’lumki, fizikada nuqtaning t0 va t0+t vaqtlar orasida bosib o‘tgan s=s(t0+t)-s(t0) yo‘lining shu vaqt oralig‘iga nisbati nuqtaning o‘rtacha tezligi deyilar edi: vo‘rta= t t s  s( t0  t )  s( t0 ) . ravshanki, t qancha kichik bo‘lsa, s t o‘rtacha tezlik nuqtaning t0 paytdagi tezligiga shuncha yaqin bo‘ladi. shuning uchun nuqtaning t0 paytdagi oniy tezligi deb [t0;t0+t] vaqt oralig‘idagi o‘rtacha tezlikning t nolga intilgandagi limitiga aytiladi. shunday qilib, voniy = lim s . t0 t yuqoridagi ikkita turli masalani yechish jarayoni bitta natijaga (odatda matematikada bunday holda bitta matematik modelga deb aytiladi) - funksiya orttirmasining argument orttirmasi keltirildi. orttirmasiga bo‘lgan nolga intilgandagi nisbatining argument limitini ko‘pgina hisoblashga masalalar ma’lum bo‘lishicha, yuqoridagi …

2 / 18

0 bo‘lib, natijada x  х0 f ( x )  f ( x0 ) bo‘ladi. demak, f(x) f ( x0  x )  f ( x0 )  lim x0 x x0 xx0 x y lim  lim funksiyaning x0 nuqtadagi hosilasi xx0 da x  x0 mumkin: f ( x )  f ( x0 ) nisbatning limiti sifatida ham ta’riflanishi x  x0 f ( x )  f ( x0 ) 0 xx0 f ' ( x )  lim yuqoridagi limit mavjud bo‘lgan har bir x0 ga aniq bitta son mos keladi, demak f’(x) - bu yangi funksiya bo‘lib, u yuqoridagi limit mavjud bo‘lgan barcha x nuqtalarda aniqlangan. bu funksiya f(x) funksiyaning hosila funksiyasi, odatda, hosilasi deb yuritiladi. endi hosila ta’rifidan foydalanib, y=f(x) funksiya hosilasini topishning quyidagi algoritmini berish mumkin: 10. argumentning tayinlangan x qiymatiga mos funksiyaning qiymati f(x) ni topish. 20. argument x …

3 / 18

x2 parabolaning o‘qi parabola bilan faqat bitta umumiy nuqtaga ega, lekin parabolaga urinmaydi. egri chiziq urinma to‘g‘ri chiziqning bir tomonida joylashishi muhim xususiyat emas, chunki y=ax3 egri chiziqqa abssissa o‘qi (0;0) nuqtada urinadi, lekin egri chiziq bu o‘qni shu nuqtada kesib o‘tadi. urinmaning egri chiziq bilan yagona umumiy nuqtaga ega bo‘lishi ham uning muxim 1-chizma 2-chizma xususiyati bo‘la olmaydi. masalan x=1 to‘g‘ri chiziq y=sinx sinusoida bilan cheksiz ko‘p umumiy nuqtaga ega, chizma) ammo u sinusoidaga urinadi. (1- urinmaga ta’rif berish uchun limit tushunchasidan foydalanishga to‘g‘ri keladi. faraz qilaylik g biror egri chiziq yoyi, m0 shu egri chiziqning nuqtasi bo‘lsin. egri chiziqqa tegishli n nuqtani tanlab, m0n kesuvchi o‘tkazamiz. agar n nuqta egri chiziq bo‘ylab m0 nuqtaga yaqinlashsa, m0n kesuvchi m0 nuqta atrofida buriladi. shunday holat bo‘lishi mumkinki, n nuqta m0 nuqtaga yaqinlashgan sari m0n kesuvchi biror m0t limit vaziyatga intilishi mumkin. bu holda m0t to‘g‘ri chiziq g egri chiziqning m0 …

4 / 18

g uzluksizligiga ko‘ra m0 nuqtaga teng kuchli kurinma=tg intilishi x = lim tg , va n m 0 yning 0 n nuqtaning ga intilishiga ekanligini e’tiborga olsak, kurinma = lim y x0 x tenglikka ega bo‘lamiz urinmaning burchak koeffitsientini topaylik. qaralayotgan f(x) funksiya 6-chizma urinmaning absisa o‘qining musbat yo‘nalishi bilan hosil qilgan urinma va normal tenglamalari. hosilaning geometrik ma’nosi yuqorida biz, agar y=f(x) funksiya grafigining m0(x0;f(x0)) nuqtasida urinma o‘tkazish mumkin bo‘lsa, u holda urinmaning burchak koeffitsienti kurinma= lim y x0 x ekanligini ko‘rsatgan edik. bundan hosilaning geometrik ma’nosi kelib chiqadi: y=f(x) funksiya grafigiga abssissasi x=x0 bo‘lgan nuqtasida o‘tkazilgan urinmaning burchak koeffitsienti teng 7-chizma hosilaning shu nuqtadagi qiymatiga 8-chizma kurinma=f’(x0). faraz qilaylik y=f(x) funksiya x=x0 nuqtada uzluksiz va f’(x0)=+ bo‘lsin. u holda funksiya grafigi abssissasi x=x0 nuqtada vertikal urinmaga ega bo‘lib, unga nisbatan funksiya grafigi 6- chizmada ko‘rsatilgandek joylashadi. xuddi shu kabi f’(x0)=- bo‘lganda ham x=x0 nuqtada funksiya grafigi vertikal urinmaga …

5 / 18

(t) jismni t temperaturaga qadar qizdirish uchun uzatilayotgan issiqlik miqdorining o‘zgarishini tavsiflovchi funksiya bo‘lsin. u holda jismning issiqlik sig‘imi issiqlik miqdoridan temperatura bo‘yicha olingan hosilaga teng bo‘ladi: c= dq  lim q . t 0 t dt umuman olganda, hosilani f(x) funksiya bilan tavsiflanadigan jarayon oniy tezligining matematik modeli deb aytish mumkin. funksiya grafigiga o’tkazilgan urinma va normal tenglamalari faraz qilaylik y=f(x) funksiya x0 nuqtada hosilaga ega, m(x0;f(x0)) funksiya grafigiga tegishli nuqta bo‘lsin. funksiya grafigiga berilgan nuqtada o‘tkazilgan urinma tenglamasini tuzaylik. bu tenglamani y=kx+b chiziq sababli ko‘rinishda m(x0;f(x0)) izlaymiz. nuqtadan izlanayotgan to‘g‘ri o‘tishi ma’lum, shu f(x0)= kx0+b tenglik o‘rinli. bundan b=f(x0)-kx0 ekanligini topamiz. demak, urinma tenglamasini y=kx+ f(x0)- kx0 yoki y= f(x0)+k(x- x0) ko‘rinishga ega bo‘ladi. agar urinmaning k burchak nuqtadagi qiymatiga koeffitsienti hosilaning x0 tengligini e’tiborga olsak, y=f(x) funksiya grafigiga m(x0;f(x0)) nuqtasida o‘tkazilgan urinma tenglamasi quyidagicha bo‘ladi: y= f(x0)+f’(x0)(x-x0) (1) urinma va ma’lumki, normalning perpendikulyarlik agar kurinma0 burchak bo‘lsa, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "parametrik tenglama bilan berilgan chiziq urinmasi va normali tenglamalari"

powerpoint-präsentation parametrik tenglama bilan berilgan chiziq urinmasi va normali tenglamalari reja: parametrik tenglamalar va ularning mazmuni. hosila tushunchasi. egri chiziq urinmasi va normal tenglamalar. faraz qilaylik moddiy nuqta s=s(t) qonuniyat bilan to‘g‘ri harakatlanayotgan bo‘lsin. chiziqli ma’lumki, fizikada nuqtaning t0 va t0+t vaqtlar orasida bosib o‘tgan s=s(t0+t)-s(t0) yo‘lining shu vaqt oralig‘iga nisbati nuqtaning o‘rtacha tezligi deyilar edi: vo‘rta= t t s  s( t0  t )  s( t0 ) . ravshanki, t qancha kichik bo‘lsa, s t o‘rtacha tezlik nuqtaning t0 paytdagi tezligiga shuncha yaqin bo‘ladi. shuning uchun nuqtaning t0 paytdagi oniy tezligi deb [t0;t0+t] vaqt oralig‘idagi o‘rtacha tezlikning t nolga intilgandagi limitiga aytiladi. shunday qilib, voniy = lim...

Этот файл содержит 18 стр. в формате PPT (5,9 МБ). Чтобы скачать "parametrik tenglama bilan berilgan chiziq urinmasi va normali tenglamalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: parametrik tenglama bilan beril… PPT 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram