hayot davomiyligining asosi - nuklein kislotalar

DOCX 23.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1661367571.docx hayot davomiyligining asosi - nuklein kislotalar reja: 1. nukleinkislotalar to‘g‘risida tushuncha 2. nuklein kislotasining kimyoviy tuzilishi. 3. nuklein kislotalarning molekulyar og‘irligi va xossalari 4. nuklein kislotalarning tuzilishi 5. nuklein kislotalarning vazifalari va biologik funksiyalari nukleinkislotalar to‘g‘risida tushuncha. nuklein kislotalar tirik organizmning rivojlanishida eng muhim rol o‘ynaydigan organik birikmalar qatoriga kiradi. ular yuqori molekulali birikmalar bo‘lib ma'lum elementar tarkibga egadirlar. gidrolizlanganda purin va pirimidin azot asoslari, pentoza uglevodi va fosfat kislota qoldigiga parchalanadi. elementlar tarkibini asosini s, n, o, r, n tashkil qiladi shulardan fosfor 8-10% bo‘lsa, azot 15-16% ni tashkil qiladi. nuklein kislotalar birinchi bo‘lib shveytsariyalik olim f.misher tomonidan 1869 yilda ixtiro qilingan. bu kislotalarni xujayra yadrosidan ajratib olinganligi uchun (pimesh- yadro) nuklein kislota deb nomlangan. 19-asr oxiriga kelib altman hayvon to‘qimalaridan ajratib olgan. 1936 yilda rus olimi belozerskiy o‘z shogirdlari yordamida o‘simlik tarkibidan ajratib olgan. nuklein kislotalar 2 turga bo‘linadi, ya'ni dnk va rnk. dnk tarkibida dezoksiriboza uglevod …

‘ktirish asosida olib boriladi. oqsillar fenol qismi bilan cho‘kmaga tushadilar, nuklein kislotalar esa suvli qismga o‘tadi. so‘ngra nuklein kislotalar spirt yordamida cho‘ktirib olinadi nuklein kislotalarning kimyoviy tuzilishi. xlorli kislota yordamida nuklein kislotalar qizdirilganda struktura birliklariga parchalanadi. ular purin va pirimidin azot asoslari, uglevod komponentlari riboza va dezoksiriboza hamda fosfat kislota qoldig‘idan iborat bo‘ladi. purin azot asoslari. nuklein kislotalar tarkibida ikki xil purin azot asoslari,ya'ni adenin va guamin uchraydilar. purin azot osasi pirimidin va imidazol xalqalaridan tashqil topadi. adenin molekulasida 6uglevodorod atomi o‘ringa n2 - gurux birikadi va guaninda esa, 4 - uglerod atomidagi vodorod o‘rnini amin n2) gurux xamda 6 - uglerod atomida gidroksil (on) guruh birikishidan hosil bo‘ladi. adeninni 6 - aminopurin va guaninni 4 - amino-6 oksipurin deb ham nomlanadi. pirimidin azot asoslari. pirimidin azot asoslari pirimidin getero - siklik birikmasining hosilalari hisoblanadi. uning molekulasi 4 ta atom uglerod, ikki atom azot va to‘rt atom vodoroddan tashkil topadi. …

nuklein kislotalar tarkibida uchraydigan uglevodlar yagona bo‘lmay; ba'zilarida oz miqdorda glyukoza ham topilgan. nuklein kislotalarining gidroliz mahsuloti tarkibi bilan olingan manba'ga qarab xar xil bog‘lar ekan. masalan buzoqdagi qalqonsimon bezidan (timusdan) ajratilgan nuklein kislotani (timonuklein kislota), xamirturushdan ajratilgan nuklein kislotani (xamirturush nuklein kislota) farqi borligi aniqlanilgan, ular tarkibi, funksiyalari va tuzilishi bilan farqlangan. birini dezoksiribonuklein kislota (dnk) va ikkinchisini ribonuklein kislota (rnk) deb nomlangan. nuklein kislotalar tarkibi kimyoviy birikmalar nuklein kislota turi dnk rnk purin asoslar adenin g uanin adenin g uanin pirimidin asoslari sitozin timin sitozin uratsil uglevod komponenti dezoksiriboza ba'zida glyukoza riboza anorganik modda fosfat kislota fosfat kislota minor asosli purin n6 - metiladenin n6 - metiladenin 1 - metiladenin 2 - metiladenin n6 - dimetiladenin 2 - dimetiladenin pirimidin 5-metilsitozin 5-oksimetilsitozin oksimetiluratsil 5 -oksimetilsitozin n6 - metilsitozin 1 - metilsitozin z.nuklein kislotalarning molekulyar og‘irligi va xossalari nuklein kislotalarning molekulyar og‘irligi. nuklein kislotalar yuqori molekulali birikmalar bo‘lib, turiga …

teriya xujayrasidagi dnk ning molekulyar og‘irligi 1 mlrdga yetar ekan. rnk ning molekulyar og‘irligi esa hyech qachon dnk ning molekulyar og‘irligiga yaqinlashmaydi desak mubolag‘a bo‘lmaydi. molekulyar og‘irligiga qarab rnk lar 2 ta guruhga bo‘linadi, kichik molekulali va yuqori molekulali rnk. bu 2 xil rnk lar bir- biridan nafaqat tubdan farq qiladi, balki organizmdagi funksiyalari (vazifalari) ham o‘zgachadir. kichik molekulali rnk larning molekulyar og‘irligi 18000-35000 gacha yetadi. ular ajralish jarayonida cho‘kma tutmay, erigan xujayra eritmasida qolganligi uchun eruvchan rnk deb nomlanadi. qisqacha s- rnk ya'ni (soluble - eruvchan) yoki (supernatant - cho‘kma ustidagi eritma) deyiladi. yuqori molekulali rnk larning molekulyar og‘irligi bir necha yuz mingdan to bir necha mlngacha yetadi. yuqori molekulali rnk larning uch xil turi mavjud. 1). ribosomal rnk (rrnk) ribosomalarda to‘planadi va 2 xil molekulyar og‘irligi kuzatiladi. a) m=500000-600000, b) m=1,0 mln -1,2 mln 2) informatsion rnk (irnk) yoki axborot rnk mrnk messager - o‘rtada turuvchi deb nomlanadi, …

sha nurlarini yutishi ortadi. bu holatni giperxrom effekti deb nomlanadi. nuklein kislotalarning «erishi» jarayonida purin va pirimidin azot asoslari o‘rtasidagi vodorod bogg‘lari uziladi. natijada qisman tartibli molekulalar tartibsiz holga o‘tadi. ammo sovutilganda strukturasini qayta tiklanishi kuzatiladi. albatta qattiq qizdirilsa qaytmas reaksiya ro‘y berib, nuklein kislotalari denaturatsiyaga uchraydilar, ya'ni strukturasi buzilib, biologik kimyoviy va fizik xossalarini namoyon qila olmaydilar. kimyoviy munosabatda nuklein kislotalar umuman inert bo‘lsa ham ular metallarning ko‘p valentli ionlarini bo‘lash xususiyatiga egadirlar. masalan, si++ va md ++ ionlari dnk bilan erimaydigan kompleks hosil qiladilar. yana nuklein kislotalar poliaminlar bilan oson reaksiyaga kirishadilar. poliaminlar nuklein kislotalarini uchlamchi strukturasini tiklashda ishtirok etadilar. dezaminlanish reaksiyalarida adenin va sitozinlarning ahamiyati beqiyosdir. aminlanish va dezaminlanish reaksiyalari asosida kimyoviy mutagenez ya'ni irsiy belgilarni o‘zgartirish imkonini beradi. 4. nuklein kislotalarning tuzilishi nuklein kislotalarning tuzilishini izohlash uchun nukleoproteidlar strukturasini eslash shart bo‘ladi. nuklein kislotalar dnk va rnk turiga qarab dezoksinukleoproteidlar (drnp) va ribonukleoprotendlar (rnp) ga ajratiladi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "hayot davomiyligining asosi - nuklein kislotalar"

1661367571.docx hayot davomiyligining asosi - nuklein kislotalar reja: 1. nukleinkislotalar to‘g‘risida tushuncha 2. nuklein kislotasining kimyoviy tuzilishi. 3. nuklein kislotalarning molekulyar og‘irligi va xossalari 4. nuklein kislotalarning tuzilishi 5. nuklein kislotalarning vazifalari va biologik funksiyalari nukleinkislotalar to‘g‘risida tushuncha. nuklein kislotalar tirik organizmning rivojlanishida eng muhim rol o‘ynaydigan organik birikmalar qatoriga kiradi. ular yuqori molekulali birikmalar bo‘lib ma'lum elementar tarkibga egadirlar. gidrolizlanganda purin va pirimidin azot asoslari, pentoza uglevodi va fosfat kislota qoldigiga parchalanadi. elementlar tarkibini asosini s, n, o, r, n tashkil qiladi shulardan fosfor 8-10% bo‘lsa, azot 15-16% ni tashkil qiladi. nuklein kislotalar ...

DOCX format, 23.3 KB. To download "hayot davomiyligining asosi - nuklein kislotalar", click the Telegram button on the left.

Tags: hayot davomiyligining asosi - n… DOCX Free download Telegram