mikroskop

DOCX 24 pages 198.6 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 198.6 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mikroskopni tuzilishini o'rganish reja: kirish 1. mikroskopning yaratilishi 2. mikroskopning tuzulishi 3. mikroskopning ishlatilish sohalari va ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish mikroskop so’zining kelib chiqishi yunonchadir: bu so’zning birinchi qismi — «kichik», «mitti» ma'nosini anglatsa, ikkinchi qismi — «kuzatuvchi» ma'nosini beradi. mikroskop, shunday qilib, qandaydir o’ta kichik narsani ko’zatmoq demakdir. mikroskopni sharqda «zarrabin» deyishgan. zarrabin — ko’z ilg’amas juda kichik, mayda narsalarni tekshirish uchun moslashgan asbob. umuman olganda, tekshiriladigan narsa ko’zga yaqin tutilsa, kattaroqdek tuyuladi. lekin uni ko’zga taxminan 25 santimetrdanda yaqinroqdan olib qaralsa, umuman nazarga chalinmasligi mumkin. bunday payt, narsa «fokusdan tashqarida» joylashgan, deyiladi. bordi-yu, ko’z va tekshiriladigan narsa orasiga oddiy qabariq linza o’rnatilsa, u 25 santimetrdan yaqin bo’lsa-da, baribir «fokus»-da bo’ladi. mikroskop, …

2 / 24

beradigan (yaʼni ajratish qobiliyati 0,25 mkm boʻlgan) mikroskop mavjud (elektron mikroskopniki — 0,01—0,1 nm). ikki linzadan iborat tizimning tasvirni kattalashtirib berishi 16-asrdayoq niderlandiya va italiyadagi koʻzoynaksoz ustalarga maʼlum boʻlgan, (ikki linzali mikroskopni niderland ustasi 3. yansen 1590 yilda kurgan), lekin birinchi mikroskopni 1609—10 yillarda g. galiley ixtiro qilgan, murakkab mikroskopning hisobini 1872 yilda e. abbe qilgan. mikroskopda obʼyektiv sifatida bir-biriga yopishtirilgan sferik linza va koma (tasvir buzilishi)ga toʻgʻrilangan axromatik linzalardan foydalaniladi. mikroskopda koʻp linzali obʼyektiv emas, balki ikki linza orasiga maxsus tiniq suyuqlik quyilgan immersion obʼyektiv ishlatiladi. immersion obʼyektivda nur sochilishi kamayadi. ultrabinafsha, infraqizil spektr sohasida ishlatiladigan mikroskop obʼyektivi yana ham sifatli boʻlishi zarur. mikroskopda tekshiriladigan preparatlar oʻzidan yorugʻlik chiqarmaydi, shu sababli uni yoritish lozimikroskop obʼyektni yoritishning turli usullari mavjud. uning yoritilishiga qarab tasvir kon-trastlari (anikligi) ortedi. okulyar ham mikroskopning muhim kismi. tekshiriladigan obʼyektga qarab okulyarlar turlicha buladi. okulyar sifatida koʻrish trubasi (koʻpincha, gyuygens tipidagi okulyar) ishlatiladi. yoritishda mikrokondensorlardan foydalaniladi; …

3 / 24

binda kattalashtirib kursatish ikki darajada, ikki bosqichda yuz beradi. «ob'yektiv» deb atalgan linza dastlabki kattalashtirilgan tasvirni beradi. bundan tashqari, «okulyar» deb atalgan yana boshqa linzalar ham borki, ular o’sha kattalashtirilgan tasvirni yanada kattaroq hajmda namoyon etadi. amaliyotda foydalaniladigan ob'yektiv va okulyarlarda bir necha linzalar bo’ladi, biroq aslida tasvirning kattalashtirilishi ikki bosqichda amalga oshiriladi. murakkab mikroskop 1590 va 1610 yillar oraligida ixtiro etilgan edi. garchand, zararbinni aniq kim yaratganligini hech kim bilmasa-da, biroq uning dunyoga kelishini galileyning nomi bilan bog’lashadi. ba'zida zarrabiyaning otasi deb daniyalik olim levengukni tan olishadi. biroq mazkur e'tirof levenguk tomonidan zarrabinda kupgina ilmiy kashfiyotlar qilinganligi uchun ham tug’ilgan. levenguk zarrabin yordamida uzunburunlilar, burgalar va shunga o’xshash boshqa mayda hashoratlar qandaydir noma'lum yerdan urchimay, balki tuxumdan yorib chiqishini isbot qildi. u birinchilardan bo’lib, protoza va bakteriya singari zarrabinbop mavjudotlarni kashf etgan olimdir. 1. mikroskopning yaratilishi mikroskop - bu o'rganilayotgan ob'ektning teskari tasvirini olish va uning tuzilishining kichik o'lchamlarini …

4 / 24

jud. foydali tomoni shundaki, kuzatilayotgan ob'ektning shunday ko'payishi bo'lib, unda uning tuzilishining yangi tafsilotlari paydo bo'ladi. yaroqsiz narsa - bu ob'ektni yuzlab yoki undan ko'p marta kattalashtirish orqali strukturaning yangi tafsilotlarini kashf qilishning imkoni bo'lmagan o'sish. masalan, agar mikroskop yordamida olingan rasm (foydali!) uni ekranda proektsiyalash orqali bir necha bor kattalashtirilgan bo'lsa, unda strukturaning yangi, nozik tafsilotlari oshkor qilinmaydi, faqat mavjud tuzilmalar hajmi shunga qarab oshadi. o'quv laboratoriyalarida odatda yorug'lik mikroskoplari qo'llaniladi, bunda mikropreparatlar tabiiy yoki sun'iy nur yordamida tekshiriladi. eng keng tarqalgan nurli biologik mikroskoplar: biolam, mikmed, icbm (biologik ishlaydigan mikroskop), mbi (biologik tadqiqot mikroskopi) va mbs (stereoskopik biologik mikroskop). ular 56 dan 1350 martagacha o'sishni beradi. stereo mikroskop (mbs) mikro ob'ektni haqiqatan ham uch o'lchovli idrok etishni ta'minlaydi va 3,5 dan 88 martagacha ko'payadi. mikroskopda ikkita tizim ajralib turadi: optik va mexanik (1-rasm). optik tizimga linzalar, ko'zoynaklar va yoritish moslamasi (diafragma va yorug'lik filtri bo'lgan kondensator, oyna yoki …

5 / 24

aganda ancha sodda. metall tsilindrga o'rnatilgan 2-3 linzadan iborat. ob'ektivlar orasida ko'rish sohasining chegaralarini belgilaydigan doimiy teshik mavjud. pastki optikasi diafragma tekisligidagi ob'ektiv tomonidan qurilgan ob'ektning tasviriga qaratiladi va yuqori qismi to'g'ridan-to'g'ri kuzatish uchun xizmat qiladi. ko'zoynaklarning ko'payishi ularda: x7, x10, x15 raqamlari bilan ko'rsatiladi. ko'zoynak strukturaning yangi tafsilotlarini ochib bermaydi va shu munosabat bilan ularning ko'payishi befoyda. shunday qilib, ko'zoynak, kattalashtirish oynasi kabi, ob'ektiv tomonidan qurilgan, kuzatilgan ob'ektning to'g'ridan-to'g'ri, xayoliy, kattalashtirilgan tasvirini beradi. mikroskopning umumiy kattalashishini aniqlash uchun ob'ektivni kattalashtirishni ko'zoynakning kattaligiga ko'paytiring. yorug'lik moslamasi oynadan yoki elektr lampadan, ìrísí diafragmali kondensatordan va mavzu stolida joylashgan filtrdan iborat. ular ob'ektni yorug'lik nurlari bilan yoritishga mo'ljallangan. ko'zgu kondensator orqali yorug'likni yo'naltirish va ob'ekt bosqichini ob'ektga ochish uchun xizmat qiladi. uning ikkita yuzasi bor: tekis va konkav. tarqalgan yorug'lik laboratoriyalarida konkav oynasi qo'llaniladi. stend rozetkasidagi kondensator ostida elektr lampa o'rnatilgan. kondensator metall tsilindrga o'rnatilgan 2-3 linzadan iborat. uni maxsus vida bilan …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroskop"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mikroskopni tuzilishini o'rganish reja: kirish 1. mikroskopning yaratilishi 2. mikroskopning tuzulishi 3. mikroskopning ishlatilish sohalari va ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish mikroskop so’zining kelib chiqishi yunonchadir: bu so’zning birinchi qismi — «kichik», «mitti» ma'nosini anglatsa, ikkinchi qismi — «kuzatuvchi» ma'nosini beradi. mikroskop, shunda...

This file contains 24 pages in DOCX format (198.6 KB). To download "mikroskop", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroskop DOCX 24 pages Free download Telegram