oʻsimliklarda moddalarni chiqarilishi

DOCX 36 pages 1.5 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

oʻsimliklarda moddalarni chiqarilishi reja: kirish asosiy qism 1 oʼsimliklardagi ajratuvchi toʻqimalar tavsifi 2oʻsimliklardan ajraladigan fitonsid va efir moddalarining ahamiyati 3 oʻsimliklarda smola kanallari va ular ajratadigan moddalar 4 oʻsimliklar ajratadigan moddalar ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar ilovalar kirish oʻsimliklar fiziologiyasi fani o‘simliklardagi suv va moddalar almashinuvi, ularning oziqlanishi, o‘sishi, rivojlanishi va boshqa hayotiy jarayonlarni, biologiya fanining bir bo‘limi sifatida tirik organizmlarning rivojlanish qonnniyatlarini o‘rganadi. fiziologiya o‘simliklar sistematikasi, morfologiyasi va anatomiyasi bilan chambarchas bog‘liq, ya’ni o‘sim liklar morfologiyasi va anatomiyasi, ularning tashqi ko‘rinishi hamda organ va to ‘qim alarining mikroskopik tuzilishini, o‘simliklar fiziologiyasi esa ushbu organlarning ular hayotidagi funksiyalari va vazifalarini o‘rganadi. oʻsimliklar fiziologiyasi mikrobiologiya bilan bevosita bog‘liqdir. m ikroorganizmlar o‘sim liklar hayot faoliyatida alohida o‘rin tutadi, chunki ular o‘simlik va hayvonot qoldiqlarini minerallashtirish xususiyatiga ega. shu bilan bir qatorda mikroorganizm lar atm osfera azotini o‘zlashtirishda ham ishtirok etadi. oʻsimliklar fiziologiyasi fani agrokimyo, o‘simlikshunoslik va agrotuproqshunoslik fanlari bilan chambarchas bog‘langandir. urug‘ sepish …

2 / 36

fermentlar toʻgʻrisidagi ta’limot, o‘simliklarning kimyoviy reaksiyalarni o‘rganish imkoniyatini yaratdi. oʻsimliklar fiziologiyasi fanining asosiy vazifasi 0‘simliklar hayot faoliyati qonunlarini o‘rgangan holda ularni boshqarish va hosildorlik sifatini yaxshilashdan iborat. hozirgi kun talabiga ko‘ra o‘simliklarni oziqlantirishning ilmiy asoslarini ishlab chiqib, qishloq xo‘jalik ekinlarining hosildorligini oshirish fiziologiya faninng markaziy muammosidir. respublikamiz prezidenti i.a.karimov ta’kidlaganlaridek, don mustaqilligiga erishish uchun hosildorlikni oshirish va yangi navlarni, ya’ni qattiq bug‘doyning tarkibida kleykovina ko‘p bo‘lgan navlarini ko‘paytirish zarur bo‘ladi. buning uchun mineral va organik o‘g‘itlardan kerakli miqdorda foydalanish, begona o‘tlar va kasalliklarga qarshi kurash hamda tegishli preparatlarni ishlatish kerak. fiziologiya fani yutuqlarini qo‘llagan holda serhosil, qurg‘oqchilikka va sovuqqa chidamli yangi navlar yaratish, ular tarkibidagi oqsillar, yog‘lar, uglevodlar va vitaminlar miqdorini ko‘paytirishga erishish zarur. oʻsim liklar fiziologiyasi biokimyo fani bilan bog‘liqligiga alohida to‘xtalib, unda protoplazmaning xossalarini ko‘rsatsak bo‘ladi, bunda oqsillar va nuklein kislotalarning roli beqiyosdir. fermentlar to‘g‘risid agi ta ’limot, o‘sim liklarning kimyoviy reaksiyalarni o‘rganish imkoniyatini yaratdi. oʻsimliklar fiziologiyasi mikrobiologiya …

3 / 36

ularning devori yupqa, uzoq vaqggacha tiriklik xususiyatini saqlab qoladi va o'zidan sekret chiqaradi. eng muhim sekretlar — terpinlardir. ular efir moylari, kauchuk, balьzam, smolalardan iborat. qarag'ay efir moylaridan skipidar, kanifol moddalari ajratib olinadi. bundan tashqari bu to'qimalar o'zidan qand, oqsil, tuzlar, suv ham chiqaradi. terpinlar va oqsillar hujayraning endoplazmatik retikulumida, shilimshiq shiralar esa, goldji apparatida sintez qilinadi. sekret to'qimalar, o'zidan ajratadigan moddalarning tashqariga chiqarilishi yoki ichkarida saqlanib qolishiga asoslanib, ikki guruhga: tashqariga chiqaruvchi va sekretlarni saqlovchi to'qimalarga bo'linadi. evolyutsiya jarayonida tashqariga chiqaruvchi to'qima epidermadan, sekretlarni saqpovchi to'qima esa, assimilyatsiya va g'amlovchi to'qimalardan kelib chiqqan. tashqariga sekret chiqaruvchi to'qimalar bezsimon tuklar, nektar, gidatodalar shaklida bo'ladi. bezsimon tuklar yoki trixomalar epidermadan paydo bo'ladi. bu bezlar birxujayrali yoki ko'phujayrali boshchadan iborat. ular chiqaradigan sekret yoki suyuqpik asosan, efir moylaridan iborat bo'lib, kutikula ostida to'planadi. bu xildagi bezsimon tuklar labguldoshlar (rozmarin, lagoxilus ko'kparang), murakkabguldoshlar va boshqa oila vakillarining barg va novdalarida joylashgan. ba'zan tashqariga …

4 / 36

ektar chiqaradi va hasharotlarni jalb etadi. ular odatda, gulda joylashgan bo'ladi. nektarlarni ajratuvchi hujayralar quyuq sitoplazmaga ega bo'lib, modda almashinuvida faol qatnashadi. gidatodalar deb (yu non. g i d o r , g i d a t o s — suv; o d os — yo'l) suv va suvda erigan tuzlarning maxsus teshikchalar yordamida chiqarilishiga aytiladi. gidatodalar bargning xlorenxima o'tkazuvchi naylarini hosil qiluvchi epitema (yunon. e p i t ye m a qopqoq) deb ataladigan yupqa pardali hujayralardan tashkil topgan. gidatoda xlorenxima to'qimalaridan atrofdagi hujayralar bilan ajralgan. epitemaga ichki tomondan suv o'tkazuvchi traxeidlar orqali keladi va subepidermal bo'shlikda to'planadi. o'sha bo'shliq ustida suv yorig'i bo'lib, uning ikkita tutashtiruvchi xujayralari bor, ular mudom ochiq turadi va ortiqcha suvni suv yorig'i orqali tomchilab chiqaradi, bu hodisaga guttatsiya (lot. gutta — tomchi) deb ataladi. nektar — turli oʻsimliklarning (gullarda boʻlishi yoki boʻlmasligi mumkin) asal bezlari tomonidan chiqariladigan shakarga boy sharbat. tarkibiga koʻra, nektarlar …

5 / 36

s, banan, mango va guava kabi xamiri va sharbatlari aralashmasi) kerakli barcha vitaminlar tarkibida muvozanatlanadi. va ikkinchi (papaya pulpa va ehtiros mevasi, guava sharbati) c vitaminiga, minerallarga va pektinga boy. guttatsiya hodisasini talaygina o'simliklarda ko'rish mumkin (masalan, briofillum, fuktsiya, kolokaziya. tashqariga sekret chiqaruvch to'qimalarga hasharotxo'r o'simliklarning (nepentis, rosyanka) hazm bezlari ham kiradi. bu bezlar chiqaradigan shira tarkibida ferment va kislotalar bo'lib, tutilgan hasharotlar hazm etiladi. sekretlarni saqlovchi to'qimalar idioplastlar shaklida bo'lib, boshqa to'qimalar orasida joylashadi. ularning tarkibida kaltsiy karbonatning har xil shakllari (alohida kristallar, druz yoki rafid), terpinlar, tanid yoki oshlovchi moddalar to'planadi. efir moylari to'planadigan idioplastlar naylar yoki kanallar ko'rinishida bo'lib, uning ichida terpinlar to'planadi. efir moylari to'planadigan idioplastlar magnoliyaguldoshlar, lavrguldoshlar, karnayguldoshlar oilalariga xos xususiyatlaridan hisoblanadi .(1-rasm) sekretlarni saqlovchi to'qimalar, asosan, barglarda naylar yoki kanallar shaklida bo'ladi. ular sxizogen yoki lizigen yo'l bilan yuzaga keladi. sxizogen (yunon. sxidz o — ajratmoq, genos — chiqib kelish) naylar yoki kanallar, zich …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻsimliklarda moddalarni chiqarilishi"

oʻsimliklarda moddalarni chiqarilishi reja: kirish asosiy qism 1 oʼsimliklardagi ajratuvchi toʻqimalar tavsifi 2oʻsimliklardan ajraladigan fitonsid va efir moddalarining ahamiyati 3 oʻsimliklarda smola kanallari va ular ajratadigan moddalar 4 oʻsimliklar ajratadigan moddalar ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar ilovalar kirish oʻsimliklar fiziologiyasi fani o‘simliklardagi suv va moddalar almashinuvi, ularning oziqlanishi, o‘sishi, rivojlanishi va boshqa hayotiy jarayonlarni, biologiya fanining bir bo‘limi sifatida tirik organizmlarning rivojlanish qonnniyatlarini o‘rganadi. fiziologiya o‘simliklar sistematikasi, morfologiyasi va anatomiyasi bilan chambarchas bog‘liq, ya’ni o‘sim liklar morfologiyasi va anatomiyasi, ularning tashqi ko‘rinishi hamda organ va to ‘qim alarining mikrosko...

This file contains 36 pages in DOCX format (1.5 MB). To download "oʻsimliklarda moddalarni chiqarilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻsimliklarda moddalarni chiqar… DOCX 36 pages Free download Telegram