optik kvant generatorlar va lazerlar

DOCX 24 pages 127.6 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 127.6 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

mavzu: optik kvant generatorlar. lazerlar reja: kirish…………………………………………………………………3 1. 1. lazerlar haqida ma`lumotlar…………………………………………………………….6 2.generatorlar haqida ma`lumotlar…………………………………………………………….11 3.optik kvant generatorlari…………………………………………………………..15 xulosa……………………………………………………………….21 foydalanilgan adabiyotlar………………………………22 kirish. lazer fizikasini chuqur о‘rganish ijtimoiy hayotimizda juda foydalidir, chunki hozirgi kunda ishlab chiqarishning barcha sohalarida yengil va og‘ir sanoatda, geologiyada xullas barcha sohalarda lazerlar keng ishlatiladi. buni biz lazerli texnologiya mavzusida kо‘rib о‘tishimiz mumkin. spektrning optik qismida ishlatiladigan yorug’lik manbalarining nurlanishi kogerent bo’lmaydi, masalan, manbaning butun nurlanishi uning atomlari, molekulalari, ionlari, erkin elektronlari kabi mikroskopik elementlari chiqarayotgan va o’zaro kogerent bo’lmagan oqimlardan tashkil topgan bo’ladi. gaz razryadining yorug’lanishi, su’niy va tabiiy manbalarning issiqlik nurlanishi, turli usulda uyg’otilgan lyuminessensiya kogerent bo’lmagan nurlanishga misol bo’la oladi. xx asrning 60 yillari boshida boshqa tipdagi yorug’lik manbalari yaratilgan bo’lib, ular optik kvant generatorlari (okg) yoki lazerlar deb ataladi. kogerent bo’lmagan manbalardagiga qarama-qarshi ravishda kvant generatorning bir-biridan mikroskopik masofalarda bo’lgan qismlaridan chiqayotgan elektromagnitik to’lqinlar o’zaro kogerent bo’ladi. bu jihatdan kvant generatorlari kogerent radio …

2 / 24

am bilim berish, mantiqiy fikrlash va ijodiy qobilyatni rivojlantirishda 3 maktabda fizika o’qitish uslubining ro’li yanada oshdi. o’zbekiston respublikasining “ta’lim to’g’risida” gi qonuni, “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” masala yechishning va laboratoriya ishlari, praktikum mashg’ulotlarini dolzarbligini yanada oshirdi. maktab, kollej, akademik litseylarda fizika kursining alohida bo’limlari bo’yicha darslar uyushtirish va o’tkazishda o’quv materialini tizimga solish, o’qitish jarayonini maqbul usul va yo’llar bilan boyitish, maktab o’quvchilariga nazariy asoslangan va tajribada isbotlangan fizika o’qitishni havola etish shu kunning eng dolzarb masalasidir. shu sababli ham oliy majlisning ix sessiyasida “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” qabul qilinib, unda ta’lim sohasida tub o’zgarishlar qilish vazifasi qo’yildi. mavzunning maqsad va vazifasi: impulslar texnikasi - elektr impulslarni hosil qilish (generatsiyalash), kuchaytirish, oʻzgartirish va ulardan foydalanish bilan bogʻliq boʻlgan texnika sohasi. bunday impulslar relaksatsiyalovchi generatorlar (multivibratorlar, blokinggeneratorlar va b.) yoki boshqa generatorlar yordamida hosil qilinadi. impuls rejimda ishlaydigan (elektr signallar uzlukli beriladigan) im-pulsli lampa va yarimoʻpgkazgichli asboblar elektr impulslar manbai …

3 / 24

rotexnika kurilmalari va kommutatsiya apparatlarini sinash va b. sohalarda koʻllaniladi. bunday impulslar elektr generatorlar, akkumulyatorlar, kondensator batareyalari yordamida hosil qilinadi. 5 1.lazerlar lazer-kogrent nurlanish chiqaruvchi elektir optic asbob. lazer-(lotincha)-majburiy nurlanish yordamida yorug’likni kuchaytiruvchi. lazer fizikasini chuqur о‘rganish ijtimoiy hayotimizda juda foydalidir, chunki hozirgi kunda ishlab chiqarishning barcha sohalarida yengil va og‘ir sanoatda, geologiyada xullas barcha sohalarda lazerlar keng ishlatiladi. buni biz lazerli texnologiya mavzusida kо‘rib о‘tishimiz mumkin. spektrning optik qismida ishlatiladigan yorug’lik manbalarining nurlanishi kogerent bo’lmaydi, masalan, manbaning butun nurlanishi uning atomlari, molekulalari, ionlari, erkin elektronlari kabi mikroskopik elementlari chiqarayotgan va o’zaro kogerent bo’lmagan oqimlardan tashkil topgan bo’ladi. gaz razryadining yorug’lanishi, su’niy va tabiiy manbalarning issiqlik nurlanishi, turli usulda uyg’otilgan lyuminessensiya kogerent bo’lmagan nurlanishga misol bo’la oladi. xx asrning 60 yillari boshida boshqa tipdagi yorug’lik manbalari yaratilgan bo’lib, ular optik kvant generatorlari (okg) yoki lazerlar deb ataladi. kogerent bo’lmagan manbalardagiga qarama-qarshi ravishda kvant generatorning bir-biridan mikroskopik masofalarda bo’lgan qismlaridan chiqayotgan …

4 / 24

rining nurlanishi yuqori darajada monoxromatik bo’ladi. boshqa lazerlar davom etish vaqti 10-12 s ga teng bo’lgan juda qisqa impulslar chiqaradi, shuning uchun bunday nurlanishning oniy quvvati juda katta bo’lishi mumkin. lazerlarning yaratilishi insoniyat ilmiy-texnik taraqqiyotining ulkan yutuqlaridan biri desa bo’ladi. lazerlar yaratilishining boshlanishi 1916-yilga borib taqaladi. o’sha yili buyuk fizik olim a.eynshteyn birinchi bo’lib, majburiy nurlanish tushunchasini kiritdi va nazariy yo’l bilan majburiy nurlanish uni majburlovchi nurlanishga kogerentligini (mosligini) ko’rsatadi. 1930-yilda p.dirak o’zi tomonidan yaratilgan nurlanishning kvantomexanik nazariyasi asosida majburiy nurlanish va uning kogerentlik xususiyatlarini chuqurroq va aniqroq tahlil qilib, tushuntirib berdi. lekin bu lazerning yaratilishi uchun yetarli emas edi. 1930-yildan boshlab optik spektroskopiya sohasida ko’plab ilmiy-tadqiqot ishlari boshlanib ketdi. bu izlanishlar natijasida atomlar, molekulalar, ionlarning energetik sathlari haqida ko’plab ma’lumotlar olindi va keyinchalik turli lazerlarning yaratilishida ishlatildi. bu ishlarga s.e.frish va v.a.fabrikant kabi rossiya olimlari ham o’z hissalarini qo’shishdi. 1939-yilda v.a.fabrikant birinchi bo’lib, yorug’lik nurining majburiy nurlanish hisobiga kuchayishining …

5 / 24

fizikasining rivojlanishida radiofizikanig bo’limi bo’lgan radiospektroskopiya muhim omil bo’ldi. uning keskin rivojlanishi 1940-yillardan boshlanib, ilmiy izlanishlar yo’nalishi atom va molekula spektroskopiyasidan tashqari vaqt va chastotaning, ya’ni o’ta yuqori chastota (o’yuch) standartlarini yaratilishga bag’ishlangan edi. bu ilmiy izlanishlar natijasida 1950-yillarning boshlarida bir-birlaridan mustaqil ravishda n.g.basov, a.m.proxorov (fian, rossiya) va ch.tauns (aqsh, kolumbiya universiteti) tomonidan majburiy nurlanish g’oyalaridan amalda foydalanib, ammiak molekulasida ishlovchi molekulyar kuchaytirgich va generator (mazer) yaratildi . mazer (maser - microwave amplification by stimulated emission of radiation) - ingliz so’zlaridagi bosh harflardan tashkil topgan va mazmuni mikroto’lqinni majburiy nurlanish hisobiga kuchaytirishdir. shu ishlari uchun ular 1964-yili nobel mukofotining sovrindori bo’lishdi. kvant elektronikasining rivojlanishi elektromagnit to’lqinning yangi, infraqizil va ko’zga ko’rinuvchi sohalarida kogerent nurlanish olishga yo’naltirildi. dunyoning ko’p ilmiy laboatoriyalarida lazerlar yaratish ustida ish boshlab yuborildi. bu ishlarning rivojlanishida a.m. proxorovning kvant qurilmalarida ochiq optik rezanotor sifatida fabri-pero ( etaloni) interferometrini qo’llash g’oyasi hal qiluvchi omil bo’ldi. birinchi gazli lazer …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "optik kvant generatorlar va lazerlar"

mavzu: optik kvant generatorlar. lazerlar reja: kirish…………………………………………………………………3 1. 1. lazerlar haqida ma`lumotlar…………………………………………………………….6 2.generatorlar haqida ma`lumotlar…………………………………………………………….11 3.optik kvant generatorlari…………………………………………………………..15 xulosa……………………………………………………………….21 foydalanilgan adabiyotlar………………………………22 kirish. lazer fizikasini chuqur о‘rganish ijtimoiy hayotimizda juda foydalidir, chunki hozirgi kunda ishlab chiqarishning barcha sohalarida yengil va og‘ir sanoatda, geologiyada xullas barcha sohalarda lazerlar keng ishlatiladi. buni biz lazerli texnologiya mavzusida kо‘rib о‘tishimiz mumkin. spektrning optik qismida ishlatiladigan yorug’lik manbalarining nurlanishi kogerent bo’lmaydi, masalan, manbaning butun nurlanishi uning atomlari, molekulalari, ionlari, erkin el...

This file contains 24 pages in DOCX format (127.6 KB). To download "optik kvant generatorlar va lazerlar", click the Telegram button on the left.

Tags: optik kvant generatorlar va laz… DOCX 24 pages Free download Telegram