o’zbekiston mustaqillik yo’lida.(1985-1991)

DOCX 33 pages 104.9 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 104.9 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

kirish o’zbekiston mustaqillik yo’lida.(1985-1991) reja 1.1. sotsializmni isloh qilishga urinish: “qayta qurish” siyosati 1.2. xalq xo„jaligida “qayta qurish”ning samarasizligi. o„zbekiston bilan markaz manfaatlari o„rtasidagi ziddiyatlarning kuchayishi. 2.1.”qayta qurish” va o„zbekiston madaniyati 2.2 .ijtimoiy-siyosiy hayotning demokratiyalashuvi. xalq milliy ongining o„sishi. mustabid tuzum inqirozining muqarrarligi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish 1980-yillarning o‗rtalariga kelib sssrda tanglik holati keskin kuchaydi, u mamlakat hayotining barcha sohalarini qamrab oldi. mustabid tuzum sharoitida davlat mulki monopoliyasi va boshqaruvda ma‘muriy— taqsimlash tizimi hukmronligi tobora kuchayib bordi, natijada ishlab chiqarishning o‗sish sur‘atlari, yalpi mahsulot hajmi, mehnat unumdorligi shiddat bilan pasayib ketdi, ishlab chiqaruvchilarning ishlab chiqarish vositalaridan, mehnat samaralari va shu kabilardan begonalashuvi yanada ortib bordi.xalq xo‗jaligini tanazzulga olib kelgan chuqur izdan chiqish jarayonlari, xalq ijtimoiy manfaatlarining nazar-pisand qilinmasligi kabi boshqa omillar bilan birgalikda kpssning ulkan, lekin kutilayotgan natijalarni bermayotgan iqtisodiy siyosati butun ijtimoiy-siyosiy tizimning oqsashini oldindan belgilab berdi. chunki bu vaqgga kelib, xalqning bunyodkorlik g‗ayrati partiya-davlat tuzilmalarining siyosiy hukmronligi bilan …

2 / 33

edi. eskilikka yopishib olgan holda ma‘muriy tizim doirasida, iqtisodiyotga partiya rahbarligi va uning haddan tashqari mafkura izmida bo‗lishi sharoitida qilingan islohotlar kutilgan natija bermadi, iqtisodiyotning jonlanishiga erishib bo‗lmadi. ―aksincha,—deb ta‘kidlagan edi o‗zbekiston respublikasi prezidenti i.karimov,— so‗nggi o‗n yillar mobaynida soxta obro‗ orttirish maqsadida qabul qilingan va mavjud imkoniyatlarni hisobga olmagan ijtimoiy, oziq-ovqat, agrar, energetika, ekologiya va boshqa sohalardagi ko‗pgina dasturlar iqtisodiy qarama-qarshiliklarni chuqurlashtirib yubordi. natijada iqtisodiyotni batamom izdan chiqarib, moddiy va moliyaviy mablag‗lar taqchilligining dahshatli tarzda o‗sishiga olib keldi‖. 1.1. sotsializmni isloh qilishga urinish: “qayta qurish” siyosati mustabid tuzum ishlab chiqarish samaradorligi, mahsulot sifati, fan-texnika taraqqiyoti bo‗yicha birin-ketin mavqeni qo‗ldan boy bera boshladi, jahonning ancha rivojlangan mamlakatlariga nisbatan oradagi farq xavfli ravishda ortib bordi. sovet iqtisodiyoti jahonda bu borada yuz berayotgan yangiliklarga butunlay e‘tibor bermaydigan bo‗lib qoldi, mutaassibligi va puxta emasligi bilan ajralib turdi. biroq asosiy xavf shundan iborat ediki, mehnatga nisbatan qiziqtirish tizimining nuqsonlari odamlar ruhiyatining buzilishiga, boqimandalik kayfiyatlarinin …

3 / 33

d bo‗la boshladi. 1980-yillarning o‗rtalarida asosiy ijtimoiy-iqtisodiy ko‗rsatkichlar bo‗yicha respublika ittifoqda oxirgi o‗rinlardan birini egallar edi. aholi jon boshiga milliy daromad hosil qilish o‗zbekistonda o‗rtacha ittifoq darajasiga qaraganda ikki baravar kam edi. o‗zbekiston aholisining mamlakatdagi boshqa mintaqalarga nisbatan moddiy va ijtimoiy ne‘matlar bilan ta‘minlanish darajasidagi farq jiddiy ravishda ortib ketgan edi. ishlab chiqaruvchi kuchlarni joylashtirishning yangi mustamlakachilik rejasiga ko‗ra respublika iqtisodiyoti uchun bir tomonlama, faqat ―xom ashyo‖ yo‗nalishida bo‗lish oldindan belgilab qo‗yilgan edi. natijada, respublikada sanoatning xom ashyoga birlamchi ishlov berish bilan bog‗liq tarmoqlari ko‗proq rivoj topdi. sanoatdagi tayyor mahsulotning salmog‗i umumiy mahsulotlarning fakat 25%ni, xalq iste‘mol mollarini ishlab chiqarish esa o‗rtacha ittifoq darajasining faqat 40%ini tashkil qilar edi. iqtisodiyot tizimidagi va ishlab chiqarishning ixtisoslashuvidagi xatoliklar o‗zbekiston resurs imkoniyatlari va ekologik illatlarining ortishiga, moddiy va moliyaviy ahvolning yomonlashuviga olib keldi. o‗zbekiston sanoat ishlab chiqarishining ko‗payishi, asosan paxta tozalash, yoqilg‗i sanoati resurs sohalari, qora va rangli metallurgiya tarmoqlari hisobiga ta‘min etildi. …

4 / 33

y tanglikni vujudga keltirar edi. respublika xalq xo‗jaligining bir tomonlama (paxtachilikka) ixtisoslashganligi, inson sog‗lig‗i uchun zararli bo‗lgan kimyo va boshqa ishlab chiqarish korxonalarining o‗ylamasdan aholi zich yashaydigan joylarda qurilishi, qishloq xo‗jaligida, ayniqsa paxtachilikda kimyoviy moddalardan, zararli pestitsidlardan keng foydalanishi atrof muhit, atmosfera, millionlab kishilarning yashab turgan joylarining ekologik ahvolini murakkablashtirib yubordi. orol dengizining shiddat bilan qurib borishi ahvolni yanada qiyinlashtirdi, bu hol butun markaziy osiyo mintaqasi uchun ekologik muhitni halokat yoqasiga olib keldi. o‗zbekistondagi iqtisodiy va ekologik keskinlikni yumshatish, milliy o‗zlikni anglash, markaz tomonidan o‗tkazilayotgan tazyiqni bo‗shashtirishga bo‗lgan urinishlarni, respublikaga eng maqbul va xos bo‗lgan yo‗llarni belgilashga intilishning har qanday ko‗rinishi ―mahalliychilik‖, ―millatchilik‖ deb qaraldi va qattiqqo‗llik bilan barham toptirildi (hatto markazlashgan holda ajratiladigan mablag‗lar va resurslarni cheklashgacha borib etildi). mustabidchilik merosi va iqtisodiy tanglik oqibatlarini barham toptirish yuzasidan qatiy chora-tadbirlar ko‗rish o‗rniga vaqtli matbuotda, radio, televidenie va shu kabi vositalar orqali sovet jamiyatining ―muammolardan holiligi‖, mutlaqo ―tangliksiz‖ holda rivojlanayotganligi …

5 / 33

‗dirdi. butun jamiyat ijtimoiy hayotida jiddiy o‗zgarishlar qilish zarurligini taqozo qila boshladi. biroq markaziy mustabid davlatning m.s.gorbachev boshchiligidagi yuqori partiya-sovet rahbariyati jamiyatda tub islohotlar o‗tkazishni tezlashtirish zarurligini fahmlasa-da, lekin uni amalga oshirishda shoshilmadi va bu masalaga yondashuvda jiddiy xatolarga yo‗l qo‗ydi. tub islohotlar o‗tkazishda sustkashlik qilish, ichki vaziyatning keskinlashuviga, yomon oqibatlarga olib kelish xavfini tug‗dirar edi. boshi berk murakkab vaziyatdan chiqish yo‗lini qiyinchilik bilan izlash boshlandi. nihoyat, 1985 yilning bahorida kpss mqning aprel plenumi sovet jamiyatini tubdan qayta qurish, uning barcha sohalarini chuqur isloh qilish yo‗lini e‘lon qildi. ―qayta qurish‖ sovet jamiyatini rivojlantirishning ob‘ektiv ehtiyoji, unda yashovchi millatlar va xalqlar manfaatlari taqozo etgan hayotiy zarurat sifatida ta‘riflandi. avvalgi tugallanmagan islohotlardan farqli o‗laroq 1985 yilda jamiyatni har tomonlama yangilashga o‗tish zarurligi e‘tirof qilindi. qayta qurishning tarkibiy qismlari sifatida jamiyat hayotini demokratlashtirish va tub iqtisodiy islohotlar o‗tkazishdir, deb e‘lon qilindi. o‗sha yillardagi partiya-hukumat hujjatlarida jamiyatni ―turg‗unlik‖ illatlaridan tozalashga, uni ―inqilobiy yangilash‖ga, oddiy …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekiston mustaqillik yo’lida.(1985-1991)"

kirish o’zbekiston mustaqillik yo’lida.(1985-1991) reja 1.1. sotsializmni isloh qilishga urinish: “qayta qurish” siyosati 1.2. xalq xo„jaligida “qayta qurish”ning samarasizligi. o„zbekiston bilan markaz manfaatlari o„rtasidagi ziddiyatlarning kuchayishi. 2.1.”qayta qurish” va o„zbekiston madaniyati 2.2 .ijtimoiy-siyosiy hayotning demokratiyalashuvi. xalq milliy ongining o„sishi. mustabid tuzum inqirozining muqarrarligi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish 1980-yillarning o‗rtalariga kelib sssrda tanglik holati keskin kuchaydi, u mamlakat hayotining barcha sohalarini qamrab oldi. mustabid tuzum sharoitida davlat mulki monopoliyasi va boshqaruvda ma‘muriy— taqsimlash tizimi hukmronligi tobora kuchayib bordi, natijada ishlab chiqarishning o‗sish sur‘atlari, yalpi mahsulot hajmi, mehnat unu...

This file contains 33 pages in DOCX format (104.9 KB). To download "o’zbekiston mustaqillik yo’lida.(1985-1991)", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekiston mustaqillik yo’lida… DOCX 33 pages Free download Telegram