mehnat bozori va uning hususiyatlari

DOCX 17 pages 425.9 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 425.9 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mehnat bozori va uning hususiyatlari reja: kirish 1. mehnat bozori va uning mohiyati 2. mehnat bozorining ishlash mexanizmi 3. mehnat bozorining turlari: ularning segmentlarga bo‘linishi va moslashuvchanligi. 4. mehnat bozoridagi talab va taklif. xulosa foydalangan adabiyotlar kirish mehnat bozori — ish kuchi oldisotdi qilinadigan bozor. mehnat bozorining ishtirokchilari ishga yollovchilar, ishga yollanuvchilar va ular oʻrtasidagi turli vositachilar hisoblanadi. turli vositachi firmalar, tashkilotlar va agentliklar mehnat bozorining infratuzilmasini tashkil etadi. ish kuchi maxsus tovar sifatida uning sohibi tomonidan bozorga taklif etiladi. ishga yollovchilar mehnat bozoriga talab bilan chiqadi. ish kuchining oldisotdisi bevosita haridor bilan sotuvchi oʻrtasida toʻgʻridan toʻgʻri yoki vositachilar ishtirokida yuz berishi mumkin. bu ishni mehnat birjasi yoki ish topib beruvchi firmalar bajaradi. ish kuchining …

2 / 17

at bozorining turlarga ajralishi uning harakteri va koʻlamiga bogʻliq. mehnat bozori oshkora va yashirin harakterda faoli-yat koʻrsatishi mumkin. oʻz koʻlamiga qarab mehnat bozori mahalliyhududiy, milliy va jahon bozorlaridan iborat. globalizatsiya sharoitida moddiy resurslarni mamlakatlararo taqsimlanishiga mos ravishda mehnat resurslari ham taqsimlangani sababli jahon mehnat bozori tez rivojlanadi. iqtisodiyoti kuchli mamlakatlar milliy mehnat bozorida kelgindilar mehnati taklifi tez usadi, narxi arzonligidan unga talab ham ortadi. 1.mehnat bozori va uning mohiyati bozor ayrim tovarlar va xizmatlarga talab bilan murojaat qiluvchi xaridorlar va taklif asosida etkazib beruvchi sotuvchilarni bir-biriga qo‘shadigan institut yoki mexanizmdir. xomashyo, materiallar, yoqilg‘i, tayyor mahsulot, qimmatli qog‘ozlar, pul (kredit) bozorlari bir-biridan farqlanadi. ana shu bozorlarni tashkil etishning o‘ziga xos xususiyatlari bor. ularning namoyon bo‘lishiga, asosan, bozor negizi - mazkur bozorda oldi-sotdi ob’ekti bo‘ladigan tovar ta’sir etadi. tovar ayirboshlanishining tabiiy negizi bo‘ladigan mehnat taqsimotining davom etishi jarayonida bozorlar maydalanishi kuchayadi, ularning ixtisoslashishi chuqurlashadi. shunga ko‘ra, bozorlar turli shakllarda: bular tamaddixona va …

3 / 17

rafiya va kasb-malaka bo‘yicha xo‘jalik faoliyati sohalariga joylashuvi shular orqali amalga oshadi. bozor mexanizmi raqobat jarayonida mustaqil tarzda tartibga solinish jihatlarini hamda davlat tomonidan maqsadga yo‘naltirilgan tarzda ta’sir o‘tkazilishini o‘zida mujassam etadi. mehnat bozori aslida shu ma’noda ob’ektiv hodisadirki, u odamlarning xohish- irodalaridan qat’i nazar jamiyatdagi ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarning xususiyatlari bilan belgilanadi. ishchi kuchi mazkur jamiyatning sharoitlarida tovar bo‘lsa va ishlab chiqarish omillari (yollanma ishchi kuchi va ishlab chiqarish vositalari) birlashishining o‘zi mehnatning oldi-sotdisi orqali amalga oshadigan bo‘lsa, bu mehnat bozori mavjud deganidir. mehnat bozorining rivojlangan darajada amal qilishi uning infratuzilmasi qay darajada tarkib topganligi, ushbu infratuzilma mehnat bozorining ishlashiga ko‘maklashadigan institutlarni o‘z ichiga olganligiga bog‘liq bo‘ladi. tabiiyki, mazkur infratuzilma anglangan harakatlar natijasi bo‘ladi, demak, u, bozorning o‘zidan farqli o‘larok, ob’ektiv tusga ega bo‘lmaydi. mehnat bozori haqiqiy ishlashining muhim sharti unda barcha mehnat munosabatlari ishtirokchilari: davlat, ish beruvchilar va yollanma ishchilarning mos xatti-harakatlari hisoblanadi. bugungi kunda rejali iqtisodiyotdan bozor iqtisodiyotiga o‘tayotgan …

4 / 17

zorining asosiy xodimi hisoblanganligi uchun ham uning tushuncha va qarashlar tizimi shu bozorga muvofiq bo‘lishi kerak. mehnat bozorida kishidan yuqori kasb-malaka darajasi, kasbiy qayta o‘qish, malakani oshirishga, zarur bo‘lganda, kasbni yoki ish joyini almashtirishga tayyorlik va layoqat talab etiladi. faqat ijtimoiy va hududiy harakatchanligi yuqori darajada bo‘lgan kishiga o‘zi uchun mehnat bozorida yuqori raqobatbardoshlik darajasini ta’minlashga imkon berishi mumkin. 2.mehnat bozorining ishlash mexanizmi mehnat bozori qanday ishlashini tushunish uchun mazkur bozordagi talab va taklifni o‘rganib chiqish lozim. r.j. erenberger va r.s. smitning yozishlaricha, mehnat bozorini tadqiq qilish talab va taklifni taklif qilish bilan boshlanadi, tugallanadi hamda mehnat bozori ishlashining har qanday natijasi hamisha ushbu tarkibiy qismlar va ularning o‘zaro aloqasiga u yoki bu darajada bog‘liq bo‘ladi. a. marshallnint so‘zlarini o‘zgartirib aytganda, qaychining ikkita jag‘i yordamidagina mato bo‘lagini qirqib olish mumkin. faraz qilaylik, sanoat tarmog‘ining birorta sohasida ish haqi oshdi. shu bilan birga texnologiya, foydalaniladigan uskuna va boshqa omillar o‘zgarmay qoldi. …

5 / 17

a kapital ishchi kuchining o‘rniga o‘tadi. ish haqi va ish bilan bandlik o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liklik talabning egri chizig‘i bilan ko‘rsatib berilishi mumkin (4-chizma). 4-chizmadan ko‘rinib turganidek, talabning egri chizig‘i pasayadigan chiziq, ya’ni u ish haqi oshgan sayin mexnatga talab kamayishini ko‘rsatadi. ushbu egri chiziq ishchi kuchi qiymati o‘zgarib, talabga ta’sir etadigan boshqa omillar o‘zgarmagan taqdirda xodimlar soni qay tariqa o‘zgarishini ko‘rsatadi, shu bilan birga, ish haqi o‘zgarganda mehnatga talab egri chiziq bo‘ylab boradi. aytaylik, mahsulotga talab oshmoqda, boshqa omillar esa bunda o‘zgarayotgani yo‘q. bunda shu narsa ayon bo‘ladiki, ishlab chiqarish darajasi oshib boradi va ish haqi stavkasi qanday bo‘lishidan qat’i nazar ko‘lam samarasi mehnatga talabni oshiradi. mazkur holda o‘rnini bosish samarasi yuzaga kelmaydi, chunki mehnat va kapital narxlari o‘zgarmaydi. ro‘y bergan o‘zgarish umuman o‘ngga suriladigan mehnat talabi egri chizig‘i yordamida ko‘rsatilishi mumkin (5-chizma). ushbu surilish ehtimoliy ish haqi stavkasi qancha bo‘lishidan qati nazar mehnatga talab qilinadigan xodimlar sonining oshib borishini …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat bozori va uning hususiyatlari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mehnat bozori va uning hususiyatlari reja: kirish 1. mehnat bozori va uning mohiyati 2. mehnat bozorining ishlash mexanizmi 3. mehnat bozorining turlari: ularning segmentlarga bo‘linishi va moslashuvchanligi. 4. mehnat bozoridagi talab va taklif. xulosa foydalangan adabiyotlar kirish mehnat bozori — ish kuchi oldisotdi qilinadigan bozor. mehnat bozorining ishtirokchilari ishga yol...

This file contains 17 pages in DOCX format (425.9 KB). To download "mehnat bozori va uning hususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat bozori va uning hususiya… DOCX 17 pages Free download Telegram